Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/541 K.2026/671

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin 28.09.2020 tarihinde ... plakalı ... tipi aracı davalıdan satın aldığını, sonrasında tüm servis işlemlerini davalı şirkete yaptırdığını ancak araçta baştan beri ön takımla ilgili bir sıkıntı olduğunu, aracın kaydını, fren yaparken normalin dışında sesler ve yatmalar olduğu konusunda defalarca servise bilgi verilmesine rağmen bu şikayetlere bir çözüm getirilmediğini, müvekkilce durumun araştırılması için ekspertiz incelemesi yaptırıldığını ve aracın farklı bir Volvo servisine götürüldüğünü, yapılan incelemeler sonucunda aracın rotlarında sıkıntı bulunduğu,

tablolarında ve 4 lastik kamberinde imalat hatası olduğu, dolayısıyla lastiklerdeki yıpranmaların bu sorunlardan kaynaklandığının bildirildiğini, davalı şirkete ait yetkili servisin araçta herhangi bir sorun bulunmadığını, lastiklerin yıpranmasının çok viraja girilmiş olmasından kaynaklanacağını bildirdiğini, bilirkişi raporunda da yer verilen tespitlerde araçta gizli ayıp bulunduğunu ve bu ayıp nedeniyle lastiklerde aşınma olduğundan aracın kullanımına devam edilebilmesi için yapılması gerekli işlemlerin müvekkil tarafından başka servise yaptırıldığını,

müvekkilin katlandığı maddi külfetin davalının kusur ve ihmalinden kaynaklı olduğunu belirterek Ankara 31. İcra Müdürlüğü'nün 2022/15549 sayılı icra dosyası ile başlatılan takipte borca yönelik haksız itirazların iptali ve takibin devamına, takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Asıl davada davalı vekili; davalı şirketin ... Otomobil Ltd. Şti.nin yetkili bayii olduğunu, araçta varlığı iddia olunan ayıbın kabulü anlamına gelmemek şartıyla, söz konusu aracın üretim aşamasında meydan agelmiş olabilecek bir hatayı bilmesi veya bilebilecek durumda olmasının mümkün olmadığını, bu nedenle, üretimden kaynaklanan bir kusur olsa dahi bayi olan müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını, bildirerek davanın reddine, karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2022/773 E. SAYILI DOSYASINDA

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ... plakalı araçtaki üretim hatası nedeniyle aracın uzun süre kullanılamaması ve bu süre içerisinde müvekkilinin aracı kiraya vermiş olmasına rağmen oluşan arızalar nedeniyle aracın kira sözleşmesinin feshedilmesi nedeni ile ödenen cezai şart bedeli ve kira sözleşmesinin feshinden kaynaklı mahrum kalınan kira bedellerinin tazminine ilişkin aracın uzun süre kullanılamaması ve bu süre içerisinde aracı kiraya verdiklerinden oluşan arızalar nedeniyle kira sözleşmesinin feshedildiğini,

45.000,00TL cezai şart bedeli ile kira sözleşmesinin feshinden kaynaklı mahrum kalınan kira bedellerine ilişkin şimdilik 5.000,00 TL tazminat bedeli olmak üzere toplam 50.000,00 TL ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili.

Davacının mali müşavirlik hizmeti verdiğini, davacının esas sözleşmesine bakıldığında faaliyet konusunda araç kiralamanın bulunmadığını, davacının esas sözleşmesinde faaliyet konusu içerisinde bulunmamasına rağmen; kendilerine ait olan aracın her nasılsa iddia edilen sorunların ortaya çıktığı zamanlamaya denk gelecek şekilde 02.08.2022 tarihli bir sözleşme ile bir başka şirkete kiralanmış aracı teslim edemedikleri için cezai şart ödediklerini ve kiradan mahrum kaldıklarını iddia etmiş olduklarını, araçtaki kullanıcı kaynaklı aşınan lastikler değiştirilmeksizin ve rot ayarı yapılmaksızın kamber açılarının değişmeyeceği belli iken;

işbu önemli teknik detayı göz ardı eden, araçtaki eksiklikler giderilmeden yapılan tespitin eksik ve çelişkili olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2023/64 E. SAYILI DOSYASINDA

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili.

Müvekkili şirketin 28/09/2022 tarihli fatura ile ... plakalı ... model aracı davalı şirketten satın aldığını ve sonrasındaki tüm servis işlemlerinin burada yaptırıldığını ancak araçta baştan beri ön takımla ilgili bir sıkıntı olduğunu, aracın kaydını, fren yaparken normalin dışında sesler ve yatmalar olduğu konusunda defalarca servise bilgi verilmesine rağmen bu şikayetlere bir çözüm getirilmediğini, müvekkilce durumun araştırılması için ekspertiz incelemesi yaptırıldığını ve aracın farklı bir Volvo servisine götürüldüğünü, yapılan incelemeler sonucunda aracın rotlarında sıkıntı bulunduğu,

tablolarında ve 4 lastik kamberinde imalat hatası olduğu, dolayısıyla lastiklerdeki yıpranmaların bu sorunlardan kaynaklandığının bildirildiğini, davalı şirkete ait yetkili servisin araçta herhangi bir sorun bulunmadığını, lastiklerin yıpranmasının çok viraja girilmiş olmasından kaynaklanacağını bildirdiğini, bilirkişi raporunda da yer verilen tespitlerde araçta gizli ayıp bulunduğunu ve bu ayıp nedeniyle lastiklerde aşınma olduğundan aracın kullanımına devam edilebilmesi için yapılması gerekli işlemlerin müvekkil tarafından başka servise yaptırıldığını,

müvekkilin katlandığı maddi külfetin davalının kusur ve ihmalinden kaynaklı olduğunu beyanla, Ankara 31. İcra Müdürlüğü'nün 2022/15549 sayılı icra dosyası ile başlatılan takipte borca yönelik haksız itirazların iptali ve takibin devamına, takip konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; davadan önce usulüne uygun ihbar yapılmadığını, davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketten alınan aracın ayıplı olmadığını, müvekkili şirketin ihtilaf konusu aracın üreticisi olmadığından davanın usulden reddinin gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ

Mahkemece; asıl davanın davacının davalıdan satın almış olduğu araçtaki gizli ayıp nedeniyle davacının 4 adet yeni lastik almak suretiyle katlandığı maddi zarara ilişkin başlatmış olduğu icra takibine yapılan itirazın iptali davası olduğu, birleşen Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/64 Esas sayılı davasının davacının davalıdan satın almış olduğu araçtaki gizli ayıp nedeniyle serviste yaptırdığı işlemlere ilişkin katlandığı maddi zarara ilişkin başlatmış olduğu icra takibine yapılan itirazın iptali davası olduğu,

birleşen Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/773 Esas sayılı davasının ise davalıdan satın almış olduğu araçtaki gizli ayıp nedeniyle mahrum kalınan kira bedeli ve cezai şart bedeline ilişkin bulunduğu, aracın yetkili servisine garanti süresi içerisinde pek çok kez götürüldüğü ve genel anlamda davalı servisinde periyodik bakım işlemlerine tabi tutulduğu, ancak buna rağmen rağmen araçtaki ön tekerlerin içten aşınmasına ilişkin problemlerin düzelmediği, bunun üzerine davacı tarafça Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/127 D.İş dosyası ile tespit talebinde bulunulduğu ve araç üzerinde bilirkişi tarafından inceleme yapıldığı,

tespit dosyasındaki bilirkişi raporun göre aracın lastiklerinin iç yanaklarından telleri dışarıya çıkacak derecede aşınmış olmasının negatif kamber açısı oluşturacak hatalı parça dizaynından/ üretiminden ve bu parçaların negatif kamber oluşturamayacak şekilde ayarlanmasından kaynaklanacak gizli ayıp olduğunun belirtildiği, yanaklardan aşınması sorununun kullanıcı kaynaklı olmadığı, ön takım ayarları, hatalı kamber açısının doğru şekilde olmaması nedeniyle gizli ayıp kaynaklı olduğu, araçtaki teker aşınmasının gizli ayıp kaynaklı olduğunun belirtildiği,

alınan bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu , davacının araçtaki gizli ayıp nedeniyle uğramış olduğu maddi zararı davalıdan talep edebileceği, dosya kapsamındaki faturalar incelendiğinde davacının 09/09/2022 tarihindeki fatura dikkate alındığında araçtaki gizli ayıp nedeniyle değiştirmiş olduğu 4 adet lastik bedeli olan 15.000 TL'yi ve 15/09/2022 tarihindeki fatura dikkate alındığında yine araçtaki gizli ayıp nedeniyle serviste yaptırdığı işlem için ödemiş olduğu 6.455,19 TL 'yi davalıdan talep edebileceği, birleşen 13. Asliye Ticaret 2022/773 Esas sayılı dosyası bakımından ise;

davacı ile dava dışı ... şirketi arasında 02.08.2022 tarihli araç kiralama sözleşmesinin imzalanmış olduğu, bu sözleşmeye göre dava konusu aracın, dava dışı ... şirketine, 75 gün KDV Dahil toplam 225.000,00 TL bedelle kiralandığı, sözleşmede kira bedelinin 225.000,00 TL olduğu, sözleşmenin“Ödeme Şekilleri, Uyuşmazlıklar ve Cezai Şart”ı düzenleyen 5. Maddedesinde “Kiraya verenin aracı sözleşme şartlarına uygun olarak teslim etmemesi, kira süresi bitiminden önce kira akdini tek taraflı feshetmesi,

kiracıdan ve kiracının kusurundan kaynaklanan sebepler dışında aracın kullanım hakkının geri alınması hallerinde kiraya veren 15 günlük kira bedeli tutarında cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt eder” şeklinde düzenlemenin bulunduğu, davacının aracı dava dışı ... şirketine kiraladıktan sonra araçtaki gizli ayıp nedeniyle aracı kiralayan şirkete uzun süreli teslim edilemediği bu nedenle de davacı yanca dava dışı ...

Şirketine 31/10/2022 tarihli faturaya binaen 14/09/2022 tarihinde cezai şart olarak 45.000,00 TL ödeme yapıldığı, yine araçtaki gizli ayıp sebebiyle kira sözleşmesinin devam ettirilemediği, mahrum kalınan kira bedelinin ise 97.245,76 TL olduğunun hesaplandığı, davacının dava dışı ...

Şirketi ile imzaladığı sözleşme uyarınca ödediği cezai şartı ve mahrum kalınan kira bedelini davalıdan talep edebileceği, gerekçesiyle asıl davanın kabulüne , birleşen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/64 esas sayılı dosyasının kabulüne, birleşen Ankara 13. Asliye ticaret Mahkemesinin 2022/773 Esas sayılı dosyasının kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; asıl ve birleşen davaların kabulünün hatalı olduğunu, müvekkilinin bayi olup araç lastiklerinin aşınmasından sorumlu tutulamayacağını, ihbar olunan üreticinin sorumlu olduğunu, met itirazının değerlendirilmediğini, davaya konu alacağın likit olmadığını yargılamayı gerektirdiğini, davacının kendi kusuru nedeniyle kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağı da talep edemeyeceğini, mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmeyeceğini bildirerek asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; araç satış sözleşmesi kapsamında araç lastiklerinin garanti süresinde uğradığı zarar nedeniyle verilen servis hizmetinin ayıplı olup olmadığı ve ayıplı ise bundan davalı satıcı sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalardaki talepler, davalıdan satın alınan araca davalı tarafından verilen servis hizmetinin kusurlu olduğu iddiasıyla araca takılı bulunan lastiklerin zarar gördüğü lastik bedeli , lastik tamir bedeli ile uğranılan zararın giderilmesi istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

I-) Asıl ve Birleşen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/64 esas sayılı dosyası yönünden yapılan inceleme sonucu:

Her iki dava dosyasına konu harca esas dava ve mahkemece kabul edilen değerin asıl davada 15.000,00 TL birleşen davada 6.455,19 TL olduğu gözetildiğinde:

HMK'nın "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341. maddesinin (2) no'lu bendinde, miktar veya değeri binbeşyüz Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğu belirtilmiş, 2.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 24.11.2016 tarihli 6763 sayılı "Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 41. maddesi ile de, maddede yer alan "binbeşyüz" ibaresi, "üçbin" şeklinde değiştirilmiş, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, bu miktarın Maliye Bakanlığınca her yıl için tespit ve ilan edilecek yeniden değerleme oranında artırılması kabul edilmiştir. Buna göre 2025 yılı için Maliye Bakanlığınca istinaf kesinlik sınırı 40.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

İlk derece mahkemelerinde verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. (HMK 341/1) Karar tarihi itibariyle, miktar ve değeri 40.000,00 TL'yi geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (HMK 341/2) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda 40.000,00 TL'lik kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. (HMK 341/3) Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü 40.000,00 TL'yi geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz. (HMK 341/4)

Bu açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde; asıl ve birleşen davada davalı aleyhine kabul edilen miktarın asıl davada 15.000,00 TL birleşen davada ise 6.455,19 TL olduğu anlaşılmış olup, kesin olan bu tutar için asıl ve birleşen davalı istinaf yasa yoluna başvuramaz.

HMK 346. maddesi gereğince, kesin olan karara ilişkin istinaf başvurusunda bulunulması halinde, kararı veren mahkeme tarafından istinaf dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi istinaf incelemesi sırasında da istinaf isteminin reddine karar verilebilir.

Bu durumda; HMK'nin 341/2. maddesinde açıklanan 40.000,00 TL'yi aşmayan asıl ve birleşen dava yönünden istinaf başvuru sınırının altında kaldığı anlaşıldığından, HMK'nin 352. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda asıl ve birleşen dosya davalısının istinaf isteminin miktar yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

II-)Birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/773 E esas sayılı dosyası yönünden yapılan incelemeye gelince;

Davacı vekili ; araçtaki üretim hatası nedeniyle aracın uzun süre kullanılamaması ve bu süre içerisinde aracın kiraya vermiş olmasına rağmen oluşan arızalar nedeniyle aracın kira sözleşmesinin feshedilmek zorunda kalınması sonucu ödenen, cezai şart bedeli ve kira sözleşmesinin feshinden kaynaklı mahrum kalınan kira bedellerine ilişkin alacağın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; davacı ile dava dışı şirket arasında 02.08.2022 tarihli araç kiralama sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşmeye göre dava konusu aracın, davacının aracı dava dışı şirkete kiraladıktan sonra araçtaki gizli ayıp nedeniyle aracı kiralayan şirkete uzun süreli teslim edilemediği bu nedenle de davacı yanca dava dışı ... Şirketine 31/10/2022 tarihli faturaya binaen 14/09/2022 tarihinde cezai şart ödemesi yapıldığından cezai şarta alacağı ve yine araçtaki gizli ayıp sebebiyle kira sözleşmesinin devam ettirilemediği için mahrum kalınan kira bedeline karar verilmiştir.

Araç kiralama ilişkisi yönünden; dosyaya kira sözleşmesi sunulmakla birlikte sözleşmenin feshedildiğine dair bilgi ve belge bulunmadığı görülmüştür. Dosyaya fesih ihtarnamesi kazandırılarak; aracın fiilen kiracının kullanımında olup olmadığı, kira ödemeleri yönünden banka kayıtları, faturalarının ibrazı, aracın kullanım güvenliğini etkileyen ayıbın kiralama ilişkisini sürdürülemez hale getirip getirmediği aracın hangi süreyle kullanılamaz halde kaldığı, kar mahrumiyeti hesabında esas olan makul tamir süresi olup bu nedenle arızanın ortaya çıkış tarihi, servise giriş çıkış kayıtları onarımın teknik olarak ne kadar sürede tamamlanabileceği belirlenmesi gerekir.

Ayrıca kar mahrumiyeti zararının tayininde aracın günlük/aylık kira getirisi işletme giderleri düşüldükten sonra net kazanç, aynı dönemde emsal araç kira bedelleri davacının başka araçlarla faaliyetini sürdürme imkanı bulunup bulunmadığı ve net kazanç üzerinden belirlenmesi gerekir.

Cezai şart talebi yönünden ise: Kira sözleşmesindeki cezai şartın gerçekten işletilip işletilmediği cezai şartın araçtaki ayıp nedeniyle doğduğu araştırılmalıdır. Sadece sözleşmede cezai şart bulunması yeterli olmayıp, bunun fiilen doğmuş ve ispatlanmış olması gerekir. Dava dışı şirket tarafından cezai şart alacağına ilişkin tahakkuku yapılan fatura sözleşmenin feshi ile araçtaki arıza arasında uygun illiyet bağı bulunup bulunmadığı, davacının zararın önlenmesi yükümlülüğü lastiklerin makul sürede tamir ettirme çabası zararı arttırıcı davranışının bulunup bulunmadığı makul tamir süresinin tayini ile tüm deliller birlikte değerlendirilip karar verilmesi gerekir.

Hal böyle olunca mahkemece, tüm delillerin toplanıp değerlendirilmesi ve bu kapsamda sonuca gidilmesi gerekirken eksik araştırmaya dayalı olarak verilen kararda isabet bulunmamıştır.

Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; tarafların iddia ve savunmalarının esaslı unsurlarını oluşturan ve eldeki davanın niteliği itibariyle mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış ve mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a.6 maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiğinden davalı vekilinin asıl ve birleşen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/64 esas sayılı davalar yönünden istinaf başvurusunun

miktar itibariyle reddine, davalı vekilinin birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/773 Esas sayılı dosyası yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."