Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/627 K.2025/767

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... A.Ş. vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin 07/07/2015 tarihli ... nolu sevk irsaliyesi ile 19.973 Lt. motorini, 80.690,92 TL bedelle ”... ... A.Ş. - .... ... Ltd.

Şti.” Adi İş Ortaklığına sattığını ve teslim ettiğini, ancak davalılarla yapılan tüm görüşmelere rağmen borcun ödenmediğini, bunun üzerine Ankara 27. İcra Müdürlüğünün 2016/10047 E. sayılı dosyası ile hem adi ortaklık ve hem de adi ortaklığı teşkil eden iki davalı şirket aleyhine icra takip talebinde bulunduklarını, ancak davalılardan “... ... A.Ş.”nin hem kendi adına ve hem de Adi İş Ortaklığı adına itirazda bulunduğunu, diğer davalı ...

İtirazda bulunmamakla beraber, Adi İş Ortaklığı adına itiraz edildiğinden ...a da husumet yönelttiklerini, itirazın tamamen kötü niyetli olduğunu, dava konusu motorinin Adi Ortaklığa ... ve sulaması işi için verildiğini, zaten davalıların da bu iş için adi ortaklık oluşturduklarını, davalı ... ve Adi İş Ortaklığının bu hususu ticari defterlerine işlemediklerini beyan ettiklerini, oysa bu hususun müvekkillerinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu,

dava konusu faturada belirtilen akaryakıtın müvekkil şirket şoförü ...’ce ... plaka nolu araçla davalı iş ortaklığı şantiyesine götürüldüğünü ve ... isimli kişiye teslim edildiğini belirterek davalı itirazlarının ayrı ayrı iptali ile icra takibinin devamına, davalılar aleyhine %20’den az olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesine, 80.690,92 TL.nin takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı “...

A.Ş.” adına kayıtlı bulunan menkul, gayrimenkul ve araçların 3. şahıslara devir ve temliklerinin önlenebilmesi için ihtiyati haczine, aksi takdirde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... ...

A.Ş. vekili; müvekkili şirket ve diğer davalı ... arasında kurulu olan adi ortaklık tarafından oluşturulan iş kapsamındaki şantiyeye böyle bir yakıt teslimi olmadığı gibi, dava konusu faturada belirtildiği şekilde bir akaryakıt alışının da olmadığını, ayrıca satışı yapıldığı iddia edilen akaryakıtla ilgili olarak müvekkili şirkete ya da ... ile olan adi ortaklığa her hangi bir faturanın gönderilmediğini, bu nedenle müvekkilinin ve adi ortaklığın, kendilerine gönderilmeyen bir faturayı kayıtlarına işlemesinin de mümkün olmadığını,

dolayısıyla muhatabına (karşı taraf) gönderilmeyen bir faturanın tek taraflı bir belge olmaktan ileri gidemeyeceğini, ilaveten ne ... şirketinde ve ne de adi ortaklık’ta, akaryakıtı teslim aldığı iddia edilen ... ismin’de bir şahsın da olmadığını, dava konusu irsaliyeli fatura incelendiğinde faturanın “eksiksiz teslim eden-eksiksiz teslim alan” kısımlarının boş olduğunun görüleceğini, dolayısıyla sözde satışı yapıldığı belirtilen akaryakıtın kime teslim edildiğinin dahi belli olmadığını belirterek, adi ortaklık adına düzenlenen ancak ne adi ortaklığa ne de “... ..

A.Ş.”ne gönderilmeyen, kime ne zaman teslim edildiği belli olmayan, düzenledikten bir yıl sonra ödemesi talep edilen fatura ile ilgili olarak ne müvekkil şirketin ne de adi ortaklığın her hangi bir borcunun bulunmadığını, bu nedenle davanın reddi ile davacının %20’den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece 05/02/2019 Tarih, 2017/54 Esas, 2019/76 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, kararın davacı vekili ve davalı ... A.Ş.

Vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 28/06/2022 Tarih, 2019/1715 Esas, 2022/940 Karar sayılı ilamı eksik araştırma yapıldığı gerekçesiyle kaldırıldığı, kaldırma kararı sonrasında mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında akaryakıt ürünü satımına yönelik bir anlaşma bulunduğu hususunda ihtilaf olmadığı, ihtilafın takibe konu edilen fatura içeriğindeki akaryakıt ürününün davalıya teslim edilip edilmediği noktasında olduğu, adi ortaklığı oluşturan davalı şirketlerin takibe konu fatura içeriğindeki ürünü almadıklarını savunduğu,

tarafların incelenen ticari defter ve belgeleri ile SGK kayıtları ve dosya kapsamında yer alan tüm delillere göre, davalı adi ortaklık tarafından alındığı kabul edilen ve çek verilmek suretiyle ödemesi yapılan 29/05/2015 tarihli faturadaki gibi davaya konu faturada da malın cinsinin “...” olduğu, sevkiyat adresinin “... yol asfaltlama” üstü çizilerek el ile Koraylar İnşaat yazıldığı ve Tarsus/Mersin adresine sevk edileceğine araç plakasının ... şoförün ... olduğuna ilişkin bilgi bulunduğu, Teslim Alanın ...

(Soyadı okunmuyor) olduğu, ürün tartımının ... firmasında yapıldığının tespit edildiği, davacı yasal defterlerinde kayıtlı olmakla birlikte davalı yasal defterlerinde kayıtlı olmayan davaya konu 07/07/2015 tarihli faturanın davalı adi ortaklığın kabulünde olan ve çek verilmek suretiyle ödemesi yapılan 29/05/2015 tarihli faturadaki “malın cinsinin “...” olduğu, sevkiyat adresinin “... yol asfaltlama” üstü çizilerek el ile ...

İnşaat yazıldığı ve Tarsus/Mersin adresine sevk edileceğine araç plakasının ... şoförün ... olduğuna ilişkin bilgi bulunduğu, Teslim Alanın ... (Soyadı okunmuyor) olduğu, ürün tartımının ... firmasında yapıldığı” şeklindeki bilgiler ile aynı olduğu dikkate alındığında, bu haliyle davacı tarafın teslim olgusunu ispat ettiği, bu defa ispat yükü üzerine geçen davalı tarafın ödeme yaptığı hususunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar vekilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; teslim olgusunun kanıtlanamadığını, adi ortaklık tarafından oluşturulan iş kapsamında şantiyeye yakıt teslimi yapılmadığını, faturanın gönderilmediğini, faturanın adi ortaklık kayıtlarında ve ticari defterlerde bulunmadığını, faturada teslim alan teslim eden kısımların boş olduğunu, SGK kayıtlarına göre adi ortaklığı oluşturan şirketlerde ... isimli çalışan bulunmadığını, kaldırma kararı sonrasında alınan raporda hatalı tespit ve hesaplamalar yapıldığını, davayla ilgili olmayan 2015 yılına ait ve ödemesi yapılan faturadan hareketle davacının alacaklı olduğuna dair tespit yapıldığını,

dava dışı faturanın dava konusu fatura ile ilgisinin bulunmadığını, akaryakıtı taşıyan aracın 07/07/2015 tarihinde izlediği yol güzergahında hangi yol denetim istasyonuna girip girmediğinin bakanlık ve diğer birimlerden sorulması ve aracın kamera kayıtlarında görünüp görünmediğinin araştırılmasına yönelik talebin haksız olarak red edildiğini, bu nedenle hukuki dinlenme hakkının ihlal edildiğini, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden ek rapor alınmadan karar verildiğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, teslim olgusunun ispat edilip edilemediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesine dayalı alacağın tahsili için girişilen takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dairemizin 28/06/2022 Tarih, 2019/1715 Esas, 2022/940 Karar sayılı ilamında gösterilen;

"Taraflar arasında akaryakıt ürünü satımına yönelik bir anlaşma bulunduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf takibe konu edilen fatura içeriğindeki akaryakıt ürününün davalıya teslim edilip edilmediği noktasında toplanmakta olup davalı adi ortaklığı oluşturan şirketler takibe konu fatura içeriğindeki ürünü almadığını savunmaktadır.

İlk derece mahkemesince takibe konu fatura içeriğindeki motorin ürününün davalı adi ortaklığı oluşturan şirketlere teslim edildiği vakıasının ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak teslim olgusunun ispat edilemediği sonucuna varılmasında davacının gösterdiği bütün delillerin toplanmadığı ve değerlendirilmediği anlaşılmakla gerekçe gösterilen deliler varılan sonuç için yeterli değildir.

Davacı yan davalıya akaryakıt ürünü satımında takibe konu edilen fatura dışında daha öncesinde de satış yapıldığını, takibe konu edilen ürünü teslim alan kişi ile aynı addaki kişinin iş ortaklığını temsilen ürünü teslim aldığını ve sözkonusu satım bedelinin ödendiğini iddia etmiş ve buna yönelik irsaliyeli fatura (kadoil ibareli teslim tesellüm belgesi) ve ödemeye ilişkin bilgileri mahkemeye sunmuş olduğu anlaşılmaktadır.

Bu duruma göre tarafların iddia ve savunmalarını dayandırdıkları deliller ile az yukarıda belirtilen davacının davalı iş ortaklığına yapmış olduğu daha önceki satım ve ürün teslimlerinde davaya konu takip dayanağı ürünü teslim alan kişi ile aynı kişi olup olmadığı, önceki satım bedelinin ödenip ödenmediği hususlarının her iki iş ortaklığını oluşturan şirket kayıtları ve çalışanlarını dikkate alınarak incelenerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece açıklanan yönlerden delil toplanmamış, ayrıca toplanan deliller de açıklanan yönlerden karar yerinde tartışılmamıştır. 6100 sayılı HMK’nin 353/1-a-6. maddesinde, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri uyuşmazlığın çözümünde etkili delillerin toplanmadan veya gösterilen deliller değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

Davanın esasıyla ilgili olarak gösterilen “uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin” toplanmaması ile anlaşılması gerekenin hakimin belirli bir yargıya vararak karar vermesinde etkili/esaslı nitelikteki deliller sözedilmekte olup bu özellikte delillerin toplanmaması tahkikatın büyük ölçüde yeniden yapılmasını gerektirir nitelikte ise HMK’nin 353/I-a-6. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Zira somut olayda olduğu gibi davalının borçlu olup olmadığının belirlenmesi için yukarıda açıklanan yönlerden tahkikat yapılması zorunlu olup anılan araştırma ile delil toplanmaması ve bu delillerin değerlendirilmemiş olması halinde yargı sistemimiz bakımından benimsenmiş olan dar istinaf sisteminden uzaklaşılarak ilk derece mahkemesince değerlendirilmemiş olan konularda ilk defa istinaf mahkemesince bir delile ilişkin olarak tartışma yapılarak yargıya varılacaktır ki bu da iki dereceli yargılama olan istinaf yargı sistemi ile bağdaşmayacaktır.

Bu bakımdan ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için yukarıda açıklanan delillerin toplanmaması ve bu delillere ilişkin her hangi bir değerlendirme yapılmamış olması bakımından taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulüne ve ilk derece mahkemesinin kararının anılan gerekçelerle kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle hüküm kaldırılmıştır.

Kaldırma kararı sonrasında mahkemece alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından davalı firma adına 2015 yılında düzenlenen ve davaya konu olmayan 60.194,11 TL tutarlı fatura ve eklerinin incelenmesinde; dava dışı ... firması tarafından davacı .... adına düzenlenen 29/05/2015 tarih ve ... no.lu irsaliyede gönderilen malın cinsinin “...” olduğu, 15.011 litre, 12.514 Kg ağırlığı bulunduğu bilgilerinin yer aldığı, sevkiyat adresinin “... yol asfaltlama” üstü çizilerek el ile ...

İnşaat yazıldığı ve Tarsus/Mersin adresine sevk edileceğine araç plakasının ... şoförün ... olduğuna ilişkin bilgi bulunduğu, irsaliye eki ... no.lu belgede ise 15.011 litre motorinin Mersin Tarsus’a gideceği “...” ibaresinin üstü çizilerek ... İnş. ibaresinin yazıldığı, araç plakasının ..., teslim edenin ..., Teslim Alanın ...

(Soyadı okunmuyor) olduğu, ürün tartımının ... firmasında yapıldığı, söz konusu fatura bedelinin davalı tarafından 12.04.2016 tarihinde 12.07.2016 vadeli çek verilmek suretiyle ödendiği, bozma öncesi yapılan araştırmalarda; söz konusu çekin ...-...

Adi İş Ortaklığı tarafından davacı firmaya ciro edildiği, davacı firma tarafından dava dışı ... firmasına ciro edildiği ve çekin takastan ödendiği bilgisine ulaşıldığı, davacı tarafından davalı firma adına 2015 yılında düzenlenen ve davaya konu olan 80.690,92 TL tutarlı fatura ve eklerinin incelenmesinde; dava dışı ... firması tarafından davacı .... adına düzenlenen 07/07/2015 tarih ve ... no.lu irsaliyede gönderilen malın cinsinin “...” olduğu, 19.973 litre, 16.562 Kg ağırlığı bulunduğu bilgilerinin yer aldığı, sevkiyat adresinin “... yol asfaltlama” üstü çizilerek el ile ...

İnşaat yazıldığı ve Tarsus/Mersin adresine sevk edileceğine araç plakasının ... şoförün ... olduğuna ilişkin bilgi bulunduğu, irsaliye eki ... no.lu belgede ise 19.973 litre motorinin Mersin Tarsus’a gideceği “... Yol” ibaresinin üstü çizilerek ... İnş. ibaresinin yazıldığı, araç plakasının ..., teslim edenin ..., Teslim Alanın ...

(Soyadı okunmuyor) olduğu, ürün tartımının ... firmasında yapıldığı, söz konusu fatura bedelinin davalı tarafından davalı tarafından ödenmediği ve işbu davanın konusu olduğu, davalı adi ortaklık tarafından alındığı kabul edilen ve çek verilmek suretiyle ödemesi yapılan 29.05.2015 tarihli faturadaki gibi davaya konu faturada da malın cinsinin “...” olduğu, sevkiyat adresinin “... yol asfaltlama” üstü çizilerek el ile ...

İnşaat yazıldığı ve Tarsus/Mersin adresine sevk edileceğine araç plakasının ... şoförün ... olduğuna ilişkin bilgi bulunduğu, Teslim Alanın ...

(Soyadı okunmuyor) olduğu, ürün tartımının ...firmasında yapıldığının tespit edildiği, takdiri mahkemeye ait olmak üzere davacı yasal defterlerinde kayıtlı olmakla birlikte davalı yasal defterlerinde kayıtlı olmayan davaya konu 07/07/2015 tarihli faturanın davalı adi ortaklığın kabulünde olan ve çek verilmek suretiyle ödemesi yapılan 29.05.2015 tarihli faturadaki “malın cinsinin “...” olduğu, sevkiyat adresinin “... yol asfaltlama” üstü çizilerek el ile ...

İnşaat yazıldığı ve Tarsus/Mersin adresine sevk edileceğine araç plakasının ... şoförün ... olduğuna ilişkin bilgi bulunduğu, Teslim Alanın ...

(Soyadı okunmuyor) olduğu, ürün tartımının ... firmasında yapıldığı” şeklindeki bilgiler ile aynı olduğu dikkate alındığında davacı tarafından davalı adi ortaklığa mal tesliminin kabulü halinde takip tarihi itibariyle davacının davalılardan 80.690,92 TL alacaklı olacağı, aksi taktirde davacının davalılardan alacağının bulunmadığı şeklinde görüş belirtildiği görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle kaldırma kararına uygun inceleme ve araştırma yapılmasına,

davalı tarafından inkar edilen dava konusu 07/07/2015 tarihli faturaya konu malların teslimine ilişkin faturaya ait aynı tarihli irsaliyedeki bilgiler ile taraflar arasında ihtilafsız olan ve davalı tarafından teslim alınarak bedeli ödenen dava dışı 29/05/2015 tarihli faturaya konu malların teslimine ilişkin faturaya ait aynı tarihli irsaliyedeki teslim alan bilgilerinin aynı olmasına, alacağın likid olmasına göre davalı ...

A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."