Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/922 K.2026/90

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçlu vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili. 15/01/2025 tarihli dilekçesi ile ... Bankasına ait, 0012983 seri numaralı, 15/03/2023 tarihli, 357.750,00 TL bedelli, keşidecisi ... Tüketim Malları İnş. Oto. Teks. Ve Gıda San. Ve Tic. A.Ş. Olan, ...'nın avalist olduğu, cirantaları ... ve ... olan çekin borçlular tarafından ödenmediğini, borçlulardan ...

Petrol Ürünleri Pazarlama Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin iş bu süreç içerisinde Altıntaş Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/7 esas sayılı dosyasından konkordato talep ettiğini ve hakkında geçici mühlet ve kesin mühlet kararları verilerek hakkında ihtiyati tedbir kararı verildiğini,

devamında borçlu tarafından davadan feragat edildiğini ve borçlunun dosyadan tefriki ile Altıntaş Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/5 esas sayılı dosyası ile feragat nedeniyle davanın reddine ve tedbirlerin kaldırılmasına karar verildiğini bildirerek yukarıda ayrıntısı belirtilen çekten kaynaklanan toplam 357.750,00 TL alacağının alınabilmesi için borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlu ... Petrol... Ltd.

Şti vekili; müvekkili şirket aleyhine alınan ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisiz olduğunu, çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkemelerin keşidecinin yerleşim yeri, keşide yeri mahkemesi, ödeme yeri mahkemesi veya yetki sözleşmesi ile belirlenen mahkemeler olduğunu, taraflar arasında yetki sözleşmesinin bulunmadığını, dava konusu çek bilgilerinde müvekkilinin yerleşim yerinin Altıntaş/Kütahya olduğunu, çekin keşide yerinin Konak/ İzmir olduğunu, ödeme yerinin Mersinli/ İzmir olduğunu, söz konusu ihtiyati haciz kararının mahkemenin yetkisizliği dolayısıyla kaldırılmasını,

04/03/2021 tarih 10280 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin 856.

Sayfasında görüleceği üzere şirket müdürlerinden ...'ın tek başına şirketi temsile yetkili olmadığı şirket ortağı ... ile birlikte müştereken ( çift imza ile) şirketin temsil edildiğini, ihtiyati haciz konusu çeklerin tek imza ile ciro edildiğini imzanın şirket müdürü ...'a ait olduğunu, ...'ın imzasının bulunmadığını bu nedenle söz konusu çeklerden şirketin sorumlu olmadığını, söz konusu teminat tutarının vekil eden ve diğer üçüncü kişiler aleyhine doğması muhtemel zararları karşılayacak miktarda olmadığından verilen ihtiyati haciz kararına teminat yönünden de itiraz ettiklerini belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını,

mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dosyaya sunulan sözleşmede Ankara Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı, davaya konu çekin bu sözleşme kapsamında alındığının dosya kapsamından anlaşıldığı, sözleşmede itiraz eden şirketin kaşe ve imzasının bulunduğu, itiraz eden vekilinin müvekkili şirketin çift imza ile temsil edildiğine dair itirazların yargılamayı gerektirdiği, dolayısıyla değişik iş kapsamını aştığı, dosyadaki mevcut delil durumuna göre mahkemenin davaya konu ihtiyati haciz istemi yönünden yetkili olduğu kanaatine varıldığı,

diğer taraftan ihtiyati haczin yasal koşullarının oluşmadığı ve alınan teminatın düşük olduğuna dair itirazlar değerlendirildiğinde sunulan delillerden ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli yaklaşık ispat ve diğer yasal koşulların oluştuğu ve böylelikle itirazın yerinde olmadığı, %15 oranında alınan teminatın yerleşik yargı teamüllerine uygun bir oran olduğu, teminatın yükseltilmesini gerektirecek bir delilin dosya kapsamında bulunmadığı,

mahkemece verilen ihtiyati haciz kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiş, hükme karşı itiraz eden vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlu vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece yetki itirazlarının reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkemenin keşidecinin yer mahkemesi olduğunu, müvekkilinin yerleşim yerinin Kütahya olduğunu, ihtiyati haciz konusu çekin sözleşmede yer almadığını, çekin şirket müdürü ...'a ait olan tek imza ile ciro edildiğini, şirket ortağı ...'ın imzasının bulunmadığını ve bu sebeple çeklerden şirketin sorumluluğunun doğmayacağını, mahkemece hükmedilen teminat miktarının yetersiz olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, ihtiyati haciz şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati hacze itiraz istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. İhtiyati haciz kararına itiraz eden tarafından yapılan istinaf sebeplerinin ve lehine ihtiyati haciz kararı verilen tarafın istinaf dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinin incelenmesi neticesinde,

İhtiyati haciz kararı verilmesine yönelik başvuru dilekçesine dayanak olarak çek görüntüsünün ve Altıntaş Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/5 Esas,2025/3 Karar sayılı ilam suretinin sunulduğunun anlaşıldığı, mahkemece ihtiyati haciz başvurusunun kabul edildiği ancak aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... Petrol Ürünleri Paz.Tic.ve San. Ltd.

Şti tarafından verilen ihtiyati haciz kararına itiraz edildiği ve yetki itirazında, teminat hususunda ve yasal koşulların oluşmadığı hususunda itiraz edildiği, ihtiyati haciz isteyen vekilince itiraz dilekçesine karşı mahkemeye sunulan cevap dilekçesi ekinde Genel satış sözleşmesi,

çek görüntüleri, geçici mühlet kararı, ticaret sicil gazetesi, cari hesap ekstresi suretleri sunduğu ,itiraz eden ile aralarında genel satış sözleşmesi bulunduğunu bu sözleşmede ihtiyati haciz kararına konu çeklerin belirtildiğini, yine bu sözleşmenin kendilerini temsilen Ankara'da bulunan İç Anadolu Bölge Müdürlüğü tarafından imza edildiğini, sözleşmede ihtilaf halinde Ankara Mahkemeleri ve icra müdürlüklerinin yetkili olduğunu, itiraz eden tarafın borcu olduğunu, yasal şartların mevcut olduğunu bu nedenlerle itiraz edenin itirazının reddine karar verilmesini talep etmiştir,

mahkemece yapılan değerlendirme neticesinde itiraz edenin itirazının reddine karar verilmiştir. Kararı ihtiyati haciz kararına itiraz eden şirket vekili istinaf etmiştir.

Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz kararına itiraz istemine ilişkin olup, mahkemece itiraz eden borçlu vekilinin yetkiye dair itirazının reddine karar verilmiştir.

İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir" şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir.

Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ayrıca, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak BK.'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

Somut olayda, dosya kapsamına sunulan belgelere göre, taraflar arasında imzalanan 09/09/2020 tarihli Genel Satış Sözleşmesi ile Ankara Mahkemelerinin yetkili kılındığı, çeklerin bu sözleşmeden kaynaklanan alacağı nedeniyle ihtiyati haciz talep eden şirkete ciro edildiği, bu nedenle ihtiyati haciz kararı vermekte mahkemenin yetkili olduğu, teminatın toplam çek bedeli üzerinden İİK 'nun 269 ve HMK 'nun 96. Maddelerine uygun olarak taktir edildiği,

itiraz edenin şirket müdürlerinden ...'ın tek başına şirketi temsile yetkili olmadığı şirket ortağı ... ile birlikte müştereken (çift imza ile) şirketin temsil edildiğini, ihtiyati haciz konusu çeklerin tek imza ile ciro edildiğini imzanın şirket müdürü ...'a ait olduğunu, ...'ın imzasının bulunmadığını bu nedenle söz konusu çeklerden şirketin sorumlu olmadığına dair itirazının da yargılamayı gerektirdiği ve esasa ilişkin açılacak olan davada ileri sürülebileceği, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

Çeke dayalı olarak talep edilen ihtiyati haciz başvurusunda çekin kayıtsız şartsız ödeme vaadi içermesi çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin tayininde belirleyici değildir.

Bu itibarla, mahkemece yazılı gerekçeyle borçlunun yetki itirazının reddine karar verilmesi hatalı ise de ihtiyati haciz talebine dayanak yapılan çeklerin bankaya ibraz edildiği ve bankada yeterli karşılığının bulunmadığı, aranacak borç vasfını yitirip götürülecek borç haline dönüştüğü, ancak ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından ilk ihtiyati haciz başvurusu esnasında taraflar arasındaki genel satış sözleşmesinin mahkemeye sunulmadığı, başvuru yapılırken başvuruya dayanak yapılmadığı, itiraz edenin itiraz dilekçesine karşı verilen cevap dilekçesi ile birlikte mahkemeye sunulduğu,

sunulan genel satış sözleşmesinde ihtiyati haciz başvurusunda bahsedilen çeklerin ihtiyati haciz başvurusuna konu edilen çekler ile birebir aynı çekler olup olmadığının belli olmadığı, zira sunulan genel satış sözleşmesinde sadece çeklerden bahsedildiği çeklerin taraf bilgileri, ödeme, vade, miktar bilgilerinin somut olarak belirtilmediği, sözleşmedeki bahsedilen çekler ile ihtiyati haciz başvuru dilekçesine görüntüsü eklenen çeklerin aynı çekler olup olmadığının belli olmadığı,

dolayısıyla mahkemece ihtiyati hacze itirazın tarafları arasında sonradan sunulan genel satış sözleşmesindeki yetkiye ilişkin düzenleme ve bu sözleşmeyi ihtiyati haciz isteyenin Ankara'da bulunan İç Anadolu Bölge Müdürlüğünce imza edilmesinden bahisle Ankara mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili kabul edilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle alacaklı şirket merkezinin bulunduğu Gebze Mahkemesi'nin ya da keşide yeri ve ödeme yeri olarak belirtilen İzmir mahkemesinin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerden olduğu anlaşılmakla, ihtiyati haciz kararına itiraz eden vekilinin itirazının kabulü ile sadece aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... Petrol Ürünleri Paz. Tic. ve San. Ltd.

Şti. yönünden verilen ihtiyati haciz kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."