Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2026/491 K.2026/678

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; borçlunun müvekkiline olan borcu nedeni ile 25.09.2025 keşide tarihli 750.000,00TL Tutarlı ... şubesine ait çek verildiği, Bahse konu çekler yasal süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edildiği ancak karşılığı olmadığından çeklerin arkasına “karşılığı yoktur” kaşesi vurulduğunu, müvekkilinin yapmış olduğu tüm müracaatların sonuçsuz kaldığını, müvekkilinin yaptığı araştırmalar neticesinde borçluların alacaklılardan mal kaçırma hazırlığı içerisinde olduğunu öğrenildiğini belirterek takdir edilecek teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan inceleme sonucunda; dilekçeye ekli, 25/09/2025 keşide tarihli, 0026033 seri numaralı, 750.000,00 TL bedelli çek borcunun vadesinde ödenmediğini, rehinle temin olunmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle istem yerinde görüldüğü gerekçesiyle 26/11/2025 tarihinde teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlular ... ve ... Toptan Gıda vekilinin itiraz dilekçesinde. HMK ve İİK'nın yetki kuralları gereğince, ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemenin, esas takibin yapılacağı yer mahkemesi olduğunu, müvekkilinin yerleşim yeri adresi ve çekin ödeme yeri dikkate alındığında, mahkemenin yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu,

karara dayanak yapılan 25/09/2025 keşide tarihli, 0026033 seri numaralı ve 750.000,00 TL bedelli çek üzerindeki keşideci imzası müvekkilinin ...'e ait olmadığını, müvekkilinin söz konusu çeki keşide etme iradesi olmadığını, imzanın müvekkiline ait olmadığını, sahte imza ile oluşturulan bir belgeye dayanılarak ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, müvekkilinin karşı tarafa böyle bir borcu bulunmadığını, söz konusu çekin, rıza hilafına tedavüle çıkarıldığı ve bedelsiz kaldığının açık olduğunu, borcun aslına, faiz oranlarına ve ferilerine açıkça itiraz ettiklerini,

İİK m. 257 uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için borçlunun kaçması, mallarını gizlemesi veya kaçırması gibi somut emarelerin bulunması gerektiği, Müvekkili ...'in yerleşim yerinin sabit olduğu, ticari/sosyal hayatına devam ettiklerini, mal kaçırma kastı veya ihtimali bulunmadığını, ihtiyati haciz miktarı ve masrafları Ankara 1. Genel İcra Müdürlüğü 2025/78888Es sayılı dosyasına yatırıldığını, müvekilleri ... ve ...

Toptan Gıda adına konulan hacizlerin fekkini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece itiraz üzerine, duruşma açılarak inceleme yapılmış, 19/12/2025 tarihli ek kararı ile; kambiyo senetlerinden doğan alacakların aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. maddesinin uygulanamayacağı, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği, ayrıca, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra,

götürülecek borç niteliği kazanacağı ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak BK.'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline geleceği, alacaklının ikametinin Ankara olduğu ve çekin Ankara'da ibraz edildiği, bu haliyle Ankara Mahkemelerinin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğu, sahtecilik iddiasının ise itiraz sebepleri arasında sayılmadığı, İİK'nın 257.maddesinde belirtildiği üzere alacaklının rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş olan para borcunu kanıtlaması,

vadesi gelmemiş olan borçlar yönünden ise maddede belirtilen şartların sağlanması halinde ihtiyati haciz kararı talebinde bulunabileceği, İİK'nın 265.maddesine göre ihtiyati hacze borçlu ile 3.kişilerin itiraz edebileceği, mahkemenin yetkisine ve teminata yönelik itirazda bulunulabileceği, mahkemenin itiraza yönelik yapabileceği incelemenin İİK'nın 265.maddesi çerçevesinde belirtilen hususlarla sınırlı olabileceği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiş, hükme karşı itiraz edenler vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili; uyuşmazlığın yetki itirazı niteliğinde olduğunu, yetki itirazının, İİK'nin 50. maddesi atfı ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel yetki kuralları kapsamında incelenmesi gerektiğini belirterek istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, ihtiyati haciz şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati hacze itiraz istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257.maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup buna göre; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa..."

İİK'nun 258.maddesinin 1.fıkrası uyarınca "....Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur....." Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir.

Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz kararına itiraz istemine ilişkin olup, mahkemece itiraz eden borçlular vekilinin yetkiye dair itirazının reddine karar verilmiştir.

İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir" şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir.

Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ayrıca, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak BK.'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

Somut olayda, alacaklının ikametinin Ankara olduğu ve çekin Ankara'da ibraz edildiği, bu haliyle Ankara Mahkemelerinin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."