Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/2028 K.2023/2027

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı sigorta şirketi arasında 30.04.2015 tarihinde 25934459 poliçe numarası ile Kredi Sigortası Sözleşmesi imzalandığını, 31.07.2015 tarihli 2 numaralı zeyilname ile poliçenin başlangıç tarihi 30.07.2015 olarak belirlendiği ve sigorta primi olarak 51.480,- TL ödenerek poliçenin geçerlilik kazandığını, müvekkili şirket tarafından sigorta teminatında olup dava dışı ...

A.Ş. tarafından vadesinde ödenmemiş olan bir kısım alacaklarının sigorta kapsamında tazmin edilmesi için sigorta şirketine başvurulduğunu ancak sigorta şirketi tarafından talebin afaki gerekçelerle reddedildiğini, müvekkili tarafından dava dışı şirkete muhtelif boruların satışı yapıldığını, sevk irsaliyesi ile teslim edildiğini, satılarak teslim edilen ürünler için faturaların düzenlendiğini, dava dışı şirket tarafından vadelerinde ödemelerin yapılmaması üzerine sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketi tarafından ciro beyanlarının süresinde verilmediği gerekçesi ile talebin reddedildiğini,

bunun üzerine Sigorta Tahkim Komisyonu'nda 2016.E.17291 sayılı başvuru dosyasından fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 41.000,-.

TL'nin tahsili için talepte bulunulduğunu, hakem heyeti tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, başvurunun reddine karar verildiği, ilk derece incelemesi neticesinde hakem heyeti tarafından başvurularının hukuka aykırı olarak reddedilmesi üzerine, Sigortacılık Kanunu 30/12. maddesi üzerine itiraz hakkı kullanıldığını ve ilk hakem heyeti tarafından verilen karar hakkında 2017.İ.13 sayılı itiraz başvurusu yapıldığını, itiraz başvurusu üzerine itiraz hakem heyeti tarafından dosyanın bilirkişiye tevdi edildiğini ve bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde şirket defterlerinin usulüne uygun tutulduğunun, dava dışı ...

A.Ş. hakkında düzenlenen faturaların defterlerde kayıtlı olduğunun, BS formlarında doğru bir şekilde gösterildiğinin belirtildiğini, alınan ve iade çeklerin dökümü yapıldığını, müvekkili şirketin dava dışı şirketten 392.856,85. TL alacaklı görüldüğünü, 372.855,99.

TL toplam bedelli çeklerin müşteri çeki alma vaadi ile müvekkili tarafından iade edildiğini, 7 gün içerisinde çeklerin verilmemesi halinde yasal sürecin başlatılacağı hakkında tebliğ yapıldığının açıklandığını, İtiraz Hakem Heyeti tarafından 2017.İ.13 itiraz sayılı, 2017/İHK-730 karar numaralı 23.03.2017 tarihli kararı ile ilk hakem heyeti kararının bozularak talepleri gibi karar verildiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından İtiraz Hakem Heyeti'nin kararını vermesi üzerine dosya İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/1760 D.

İş dosyasına saklanmak üzere kaydedildiğini ve davalı sigorta şirketi tarafından verilen kararın temyiz edildiğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/354 E. 2018/5031 K. Sayılı ve 11.07.2018 tarihli kararı ile İtiraz Hakem Heyeti'nin talelerinin kabulüne dair verilen kararın onandığını ve kararın maddi anlamda kesin hüküm doğuracak şekilde kesinleştiğini, müvekkili tarafından davalı sigorta şirketine bakiye sigorta tazminatının ödenmesi için Ankara 24. Noterliği'nin 06.06.2017 tarihli ve 19020 yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini,

davalı sigorta şirketi tarafından gönderilen cevap ile temyiz incelemesi devam ettiğinden bir ödeme yapılamayacağı bildirilmiştir. Bunun üzerine İtiraz Hakem Heyeti kararı ile tespit edilen ve sigorta teminatında kalan bakiye 268.263,12.

TL alacak için Sigorta Tahkim Komisyonu'na 18.07.2017 tarihinde 2017.E.44725 başvuru numarasından ek dava açıldığını ancak hakem heyeti tarafından ilk yargılamanın temyiz incelemesinin devam ediyor olması nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar verildiğini, verilen karar hakkında itiraz hakkı kullanıldığını, İtiraz Hakem Heyeti tarafından da süre uzatımın davalı tarafından verilmemesi ve davanın ek dava niteliğinde olması nedeniyle yetkili ve görevli mahkemede davanın çözümlenmesine karar verildiğini,

ikinci hakem davası tarafından verilen bu karardan sonra Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından ilk tahkim kararının onanması üzerine sigorta teminatında kalan bakiye 268.263,12. TL'nin tazmini talep etmek gerektiğini beyan ederek, davanın kabulüne, davalıdan Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nin 23.03.2017 tarihli ve 2017/İHK-730 sayılı kararı ile tespit edilen bakiye 268.263,12.

TL'nin temerrüt tarihi olan 06.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının kısmi davasını zamanaşımı süresinde ıslah etmeyip zamanaşımı süresi dolduktan sonra açılmış olan davanın zamanaşımı yönünden usulden reddi gerektiğini belirterek, davacının talebinin, müvekkili şirket nezdinde düzenlenmiş Kredi Sigortası Sigorta Poliçesine dayandığını, ancak;

davacı sigortalının poliçe hükümlerine aykırı davranışı itibariyle talebin haksız olduğunu, alıcının sözleşmede kararlaştırılan şartlarla mal veya hizmet bedelini ödememesi (temerrüt) halinin teminat altına alındığını, bu durumda poliçede yazıldığı üzere "sigorta ettirenin sevkiyat ve teslimatlar yapmakla yükümlü olduğu ciro beyanını hiç yapmadığı veya eksik yapmış olduğu saptanırsa, sigortacı sözleşmeyi feshedebilir, bu takdirde,

sigortacı ciro beyanının gereği gibi yapılmış olması gereken dönem içindeki sevkiyat ve teslimatlarla ilgili tazminat talepleri ile sorumlu tutulamaz." hükmü gereği müvekkili şirketin davacının taleplerinden sorumlu olmadığını, ayrıca Kredi Sigortası Genel Şartları B7. maddesine göre sigortalı davacının alacağın tahsil edilmemesinde bilinçli iradesi etkili olduğundan müvekkili şirketin alacağa ilişkin tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince "Dava, kredi sigorta sözleşmesi nedeniyle bakiye alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasında sigortalısı davacı olan 14/04/2015 tarihli kredi sigorta poliçesi düzenlenmiştir. Poliçe ile, kredili hizmet, satış ya da kredili ihracat işlemlerinde gerçekleşecek riskler teminat altına alınmıştır. Poliçeye ekli genel şartlarda hangi risklerin teminat altına alındığı açıklanmıştır.

Davacı tarafından riskin gerçekleştiğinden bahisle 41.000,00TL'nin tahsiline yönelik olarak Sigorta Tahkim Komisyonu'na 2016.E.17291 sayılı başvuru yapılmış, komisyonca talebin reddi üzerine İtiraz Hakem Heyeti'nin 23/03/2017 tarihli kararı ile ilk hakem heyetinin kararı bozulmuş, davacının 41,000,00TL alacağının tahsiline karar verilmiştir.

İtiraz Komisyonu tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 22/11/2016 tarihli raporda, davacı şirketin yaptığı satışlar nedeniyle müşteri çekleri aldığı, bu çeklerin bankaya tahsili için sunulduğu ve sonucu ödenememesi nedeniyle iade edildiği, davacının müşterisi olan ... ... A.Ş.'ne 372.855,99TL tutarında müşteri çeki alma vaadiyle çeklerin verildiği, yedi gün içerisinde bu çekler verilmez ise yasal sürecin başlatılacağının belirtildiği tespit edilmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyon kararları ilgili Ticaret Mahkemelerinden celp edilmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nin 23/03/2017 tarih, 2017/İHK730 sayılı kararı kararının temyiz edilmesi nedeniyle Yargıtay 11.HD'nin 2018/354 esas,2018/5031 karar sayılı ilamı ile inceleme yapıldığı ve itiraz hakem heyeti kararının onandığı, davacının alacağının kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan ilk başvuru sırasında kısmi alacak talep edildiğinden, itiraz hakem heyetinin kararına esas olan bilirkişi incelemesi ile belirlenen 392.856,85TLnin 41.000,00TL'sinin mahsubu ile bakiye alacağının sigorta poliçesi üst teminat sınırı kapsamında kalan 268.263,12TL'si yönünden, Sigorta Tahkim Heyetine tekrar başvuruda bulunulmuştur. Başvuru sırasında ilk hakem heyeti kararı kesinleşmediğinden dava şartı nedeniyle talebin reddine karar verilmiştir. Ret kararı üzerine; Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ilk kararının kesinleşmesi nedeniyle davacı tarafından iş bu dava ikame edilmiştir. Davacı sigorta poliçesi kapsamında 268.263,12TL'nin tahsilini talep etmiştir.

Davalı tarafından, iş bu ek dava için zamanaşımı definde bulunulmuşsa da; 30/07/2015 tarihli poliçe için iki yıllık zamanaşımı 30/07/2017 tarihinde dolmaktadır. Davacı tarafından bu süre içinde tahkim yoluna ilk başvuru 21/06/2016 da yapılmış 41.000 tl alacak hüküm altına alınmıştır. Davacının bakiye tazminat için ikinci başvurusu da 18/07/2017 tarihinde yapıldığından zamanaşımı süresi bu tarih itibariyle kesilmiştir. Buna göre iki yıllık zamanaşımı 18/07/2019 tarihinde dolacağından iş bu davanın zamanaşımı süresi içinde açıldığı görüldüğünden davalı yanın itirazına itibar edilmemiştir.

Tüm dosya kapsamına ve kesinleşen ilamlara göre; itiraz hakem heyetinin 23/03/2017 tarih, 2017/İHK730 sayılı kararı ile davacının toplamda 392.856,85TL alacağının bulunduğu belirtilerek taleple bağlı olmak üzere 41.000,00TL'nin hüküm altına alındığı ve bu hükmün kesinleştiği anlaşıldığından poliçe limitleri dahilinde davacının talebine esas olan ve ek dava niteliğindeki bakiye alacağının davalıdan tahsili gerektiği ve Sigorta Tahkim Kurulu İtiraz Heyeti kararının kesin delil niteliğinden bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: davanın zamanaşımı yönünden usulden reddi gerektiğini, davacının talebinin müvekkili şirket nezdinde düzenlenmiş Kredi Sigortası Sigorta Poliçesine dayandığını, davacı sigortalının poliçe hükümlerine aykırı davranışı itibariyle talebin haksız olduğunu, sigortalının Kredi Sigortası Genel Şartlarındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili şirketin davacı taleplerinden sorumlu olmadığını, davacının alacağının tahsil edilmemesinde bilinçli iradesinin etkili olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, "kredi sigorta sözleşmesi poliçesine" dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına ve zamanaşımının başlangıcı davalı sigorta şirketinin başvuruyu reddetme tarihi olan 24.02.2016 olması ve ikinci kez Hakem Heyetine başvuru tarihi olan 18.07.2017 tarihinde zamanaşımının ikinci kez kesilmesi ve 2 yılllık zamanaşımı süresinin 26.12.2018 dava tarihi itibariyle henüz dolmamış bulunmasına göre davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 21.12.2023

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır