Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/2759 K.2023/1665

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin, davalı ile arasındaki hizmet alım sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini süresinde ve tam olarak yerine getirdiğini, davalının sözleşmenin ifası sürecinde görevlendirilen işçilerin olası kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ile SGK primleri gerekçe göstererek davacıya 20.000,00-TL eksik ödeme yaptığını, bu kesintilerin haksız ve hukuka aykırı olduğunu iddia ederek şimdilik 20.000,00-TL alacağın kesinti tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 21.05.2019 tarihli dilekçesi ile alacak taleplerini 65.308,00-TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşme gereğince işin yürütümü esnasında çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ile SGK primlerinden davacının sorumlu olduğunu ve işin bitimi ile tüm işçilik alacaklarının tasfiye edilmesi gerektiğini, bahsi geçen işçilik alacaklarının muaccel olması sebebiyle gerekli ödemenin yapılması için davacıya yazılı bildirimde bulunulmasına rağmen ödeme yapılmaması üzerine davacının hak edişinden kesinti yapılarak işçilere ödeme yapıldığını, taraflar arasında kesin vade olmadığından davalının temerrüde düşmediğini, faiz talebinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Tüm dosya kapsamı ve deliller, yaptırılan bilirkişi incelemesi kapsamı, davalı kurumdan gönderilen belgeler ile davacı nezdinde çalışan işçilerin işe giriş çıkış tarihlerine ilişkin bilgileri kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 09/04/2014 tarihinde 35 işçi ile kırma-eleme işçiliği hizmet alımı işi için sözleşme yapıldığı,, sözleşmeye konu işin 21/06/2015 tarihinde tamamlandığı, davacının sözleşme hükümlerinin yerine getirilerek tamamlanması nedeniyle hakedişlerini aldığı,

ancak bu hakedişlerden 35 işçi yönünden ileride kıdem tazminatı istemli dava açılması ihtimali gerekçesi ile hesaplanan kıdem tazminatı alacağı toplamı 65.308,67 TL kesinti yapıldığı, toplanan delillere göre söz konusu işçilerin dava tarihi itibariyle muaccel bir alacaklarının bulunmadığı,

davalı kurum tarafından bu işçilere kıdem tazminatı ödemesi yapılması için bu işçilerin iş akitlerinin kıdem tazminatına hak kazanarak sona ermiş olması gerektiği, bu halde ileride ne zaman sona ereceği belli olmayan iş akitleri bakımından ve kıdem tazminatını hakederek sona erip ermeyeceği belli olmayan iş akitleri bakımından olasılıklara dayalı davalı kurumun davacı hakedişinden kesinti yapmasının hakkaniyete aykırı olacağı, işçilerin bir kısmının istifa edip büyük bir bölümünün ise halen çalışmaya devam etmeleri ve hali hazırda dava tarihi itibariyle açılmış bir işçilik hakları alacağı,

kıdem tazminat talebi davası bulunmamasına göre davacının hakedişinden yapılan kesintinin hukuka aykırı olduğu kanaatine varıldığından, kesinti yapılan tutarın davacının ıslah talebi gözönünde bulundurularak davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ilişkin davanın kabulüne..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Somut olayda işçilik alacaklarının sözleşmede öngörülen tasfiye hükmüne binaen ödendiğini, muaccel ve yapılan kesintinin hukuka uygun olduğunu;

Basiretli bir tacir olarak davranmakla yükümlü olan davacının kendi bağıtladığı sözleşmenin uygulanmamasını istediğini;

Mahkemece sözleşme hükümleri dikkate alınmaksızın, tabiri caizse adeta sözleşme maddelerinin cımbızlanarak işçilerin kıdem tazminatına hak kazanmadığının ileri sürüldüğünü, bilirkişilerce yapılması gerekenin genel iş hukuku kurallarına göre değil sözleşmenin tamamına göre değerlendirme yapmaktan ibaret olduğunu, bu nedenle bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu;

Davacının sözleşmesi kırma eleme hizmeti sunumuna ilişkin iken işçilerin şu an farklı bir iş olan 63 kişi ile temizlik ve hammadde hazırlama işi kapsamında bambaşka bir işverence istihdam edildiğini, işin görüldüğü Kırma mevkiinin 4000 nüfuslu bir yerleşim yeri olup tek ekonomik faaliyetinin müvekkili idarece gerçekleştirilen madencilik faaliyeti olduğunu, böyle bir ortamda da işçilerin müvekkili idare nezdinde farklı farklı işlerde çalışmasının olağan olduğunu beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

1-Dava, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle davacı yanda çalışan işçiler için davacı hak edişlerinden yapılan kıdem tazminatı kesintilerinin istirdatı istemine ilişkindir.

Mahkemece davalı ile yazışma yapılmış, gelen yazı cevabı üzerine ek bilirkişi raporu aldırılmış, raporda, işyerinde 35 işçinin çalıştığı, bunların bir kısmına ödeme yapıldığı, bir kısmının hukuki durumunun belli olmadığı, bir kısmının da aynı işyerinde, ancak başka işveren yanında çalıştığı bildirilmiştir.

Davacı ile davalı arasında akdedilen sözleşme dönemi boyunca, işyerinde çalışan işçilerin iş akitlerinin 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde yazılı olduğu şekilde, kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona erip ermediğinin araştırılması; koşullara uyan işçilerin ve bunlara yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin belirlenmesi; belirlendikten sonra, sadece bu nitelikteki ödemelerden sözleşme hükümleri uyarınca davacının sorumlu olduğu; bu koşulu sağlamayan ödemelerden ise bir sorumluluğunun bulunmadığı göz önüne alınarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde ve eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru bulunmamış, HMK m 353/1,a,6 uyarınca esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Kararın kaldırılması nedenine göre davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının incelenmesine şu aşamada yer olmadığına karar verilmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 02.11.2023

Başkan Üye Üye Katip