Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/2011 K.2024/1236

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin Ankara 5 Noterliğinin 06/05/2004, 12120 yevmiye sayılı "İstifaname" ile davalı kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, istifanın kabul edildiğini, üyelikten kaynaklanan alacaklarının tahsili için Ankara 5 İcra Müdürlüğü'nün 2007/3022 E, sayılı dosyasında iflas yoluyla icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının itirazı üzerine Ankara 2. Ticaret Mahkemesi'nin 2007/259 E, sayılı dosyasında iflas davası açıldığını, yargılama sırasında bilirkişi raporu alındığını,

bilirkişi raporu kapsamında müvekkilinin alacağının 29/05/2008 günü muaccel olacağı net gider payı düşüldükten sonra 17.499,13 TL olduğunun tespit edildiğini, mahkemece iflas yerine haciz talep edilmiş olması nedeni ile davanın usulden reddine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 17.499,13 TL alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalı kooperatifin 2004 yılı Genel Kurulunda yönetim değilikliğine uğradığını, eski yöneticilerin, geçmiş yıllara ait evrak ve belgeleri yeni yönetim kuruluna teslim etmediklerini, bu nedenle müvekkili kooperatifin şikayeti üzerine eski yönetim kurulu aleyhine Ankara 12 Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2004/1036 esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığını ve davanın halen devam ettiğini, bu nedenle davacının iddia ettiği ödemelere ilişkin belgelerin kayıtlarında olmadığını, davalı kooperatifin mevcudiyetinin tehlikede olması nedeniyle istifa eden ve ihraç edilen ortakların alacaklarının Kanun ve ana sözleşme uyarınca 3 yıl süre ile ertelendiğini belirterek; davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince, " Dava, istifa nedeniyle kooperatiften ayrılan eski üyenin üyelikten kaynaklanan aidat ve diğer alacaklarının müflis kooperatifin iflas masasına kayıt ve kabul davasıdır ( İİK m.235, 197/1; HMK m.105).

Dosya, Ankara Kapatılan 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyetinin durdurulması nedeniyle mahkememize devredilmiştir.

Ankara 5 İcra Müdürlüğü'nün 2007/3022 esas sayılı icra dosyası, Ankara 17 İcra Müdürlüğü'nün 2008/12835 E, sayılı icra dosyası, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin emsal bilirkişi raporu, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/91 E, 2013/155 K, sayılı iflas kararı örneği, bilirkişi raporu ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Ankara 6 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/03/2013 tarih, 2012/91 E, 2013/155 K, sayılı kararı ile davalı kooperatifin iflasına karar verildiği, verilen kararın kesinleştiği, bu nedenle iflas tarihiden önce açılan alacak davasının İİK m. 235 uyarınca kendiliğinden kayıt kabul davasına dönüşmüş olduğu anlaşılmıştır.

Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2007/3022 esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ..., borçlunun SS ... Kooperatifi olduğu; 21.150,00 TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 33.138,86 TL için icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Bir alacağın masaya kayıt ve kabulü için yapılan başvuru sonucunda esasa ilişkin verilen kısmen kabul veya red kararlarına yönelik açılan kayıt kabul davalarında müflisin merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir (23 HD. 11.11.2014, 2014/9204 E, 2014/7140 K,). Bu davada; müflis kooperatifin merkezi Ankara'da olduğundan, İİK m. 235 uyarınca, mahkememiz bu davada görevlidir.

Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde; müflis şirketin Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 27/03/2013 tarih, 2012/91 E, 2013/155 K, sayılı kararı ile iflasının açıldığı, birinci ve ikinci alacaklılar toplantısının yapıldığı anlaşılmıştır.

Kayıt kabul davası hukuki niteliği itibari ile bir alacak davasıdır (HMK 105). Kayıt kabul davası İİK 235 maddede düzenlenmiştir. Yapılan düzenleme uyarınca sıra cetveline itiraz edenler cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar.

İİK m.223/3 fıkrası uyarınca iflas masasına alacaklı olarak müracaat eden alacaklılar tebligata elverişli adres gösterip gerekli tebligat giderini avans olarak vermeleri halinde kendilerine tebligat yapılması zorunludur. Tebligat masrafı veren alacaklılar tebligatın yapıldığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde Ticaret Mahkemesi'ne kayıt kabul talepli davayı açmak zorundadırlar. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.

Bu halde sıra cetvelinin ilan edildiği gazetelerdeki ilan tarihi nazara alınmaz (23 HD 05/11/2014, 2014/8275 E, 2014/7083 K; 23/11/2015, 2014/10710 E, 2015/7502 K.).

İflasın açılması ile müflisin borçları muaccel hale gelir. İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faizler ile takip masrafları ana paraya ilave edilir. İİK m. 196'da yapılan düzenlemeye göre; iflasın açılması ile birlikte, iflas masasına girecek alacaklar hakkında faiz işlemeye devam eder. Ancak, iflastan sonra tahakkuk edecek faiz ödemeleri, İİK m. 195'e göre hesaplanan ana paralar ödendikten sonra bakiyesi üzerinden ödeme yapılır. (Baki KURU, İcra İflas Hukuku El Kitabı, s. 1040 vd; Mahmut BİLGEN, İcra İflas Hukukunda Sıra Cetveli, s. 426 vd). Yargıtay yerleşik uygulaması da bu yöndedir (19 HD 20/11/2008, 2008/8643 E, 2008/11285 K,). İİK m. 197/1 hükmü uyarınca; şarta bağlı alacakların masaya kaydı talep edilebilir.

Kayıt kabul davalarında; kayıt kabul talebinde bulunan alacaklı temel borç ilişkisini ve alacağın miktarını ispat etmek zorundadır. İİK m. 230'da yapılan açık düzenleme uyarınca iflas idaresi alacak ve istihkak iddialarının kaydı için tayin edilen süre bittikten sonra iddiaları ayrıntılı şekilde incelemek zorundadır. Mümkün olan hallerde iddialar dinlenirken müflisin hazır bulundurulması ve diyeceklerinin sorulması gerekir.

Bu beyanlar alındıktan sonra iflas idaresi alacak başvurusu konusunda kabul veya red kararı verir. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre kayıt kabul davalarında temel borç ilişkisi ve alacak miktarının kayıt kabul başvurusu yapan tarafça ispat edilmesi gerekir. Aksi halde iflastan önce veya sonra müflis tarafından hazırlanan soyut belgeler ile masaya giren soyut alacaklar nedeniyle gerçek hak sahipleri zarar görebilir.

İflas Hukuku'nun kamusal niteliği ve özelliği nedeniyle kambiyo evrakı, soyut borç miktarı veya her zaman düzenlenmesi mümkün olan adi senede dayalı soyut alacak iddiaları ve belgeler tek başına alacağın varlığı için yeterli kabul edilmez.

Bu halde mutlaka tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve taraflar arasındaki temel borç ilişkisinin birbirini doğrulayan defter kayıtları veya diğer ticari kayıtlarla ispat edilmesi zorunludur ( 23 HD 08/09/2015, 2015/1477 E, 2015/5688 K; 11 HD 14/05/2004, 2004/2206 E, 2004/5413 K.. 19 HD 12/12/1996, 7983/ 11152 ).

Dosya üzerinde bilirkişi kurulu marifeti ile bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi kurulu 29/09/2016 tarihli rapor ve 02/05/2017 tarihli ek raporlarında; davacının, davalı kooperatif üyesi olduğunu, 06/05/2014 tarihli noter ihtarnamesi ile kooperatiften istifa ettiğini, istifanın kabul edildiğini, üyelikten kaynaklanan alacaklarının tahsili için icra takibi başlattığını, dava devam ederken kooperatifin iflasının açıldığını, davanın kayıt kabul davasına dönüştüğünü, davacı tarafın 17.499,13 TL asıl alacağının bulunduğun, iflasın açıldığı 27/03/2013 tarihine kadar hesaplanan faizle birlikte toplam 25.216,25 TL alacağın masaya kayıt ve kabulü gerektiğini bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olduğundan hükme esas alınmıştır.

Somut olayda; davacı taraf, davalı kooperatiften usulüne uygun şekilde istifa etmiştir. İstifa kararı kesinleşmiştir. Bu nedenle yasal yükümlülükler mahsup edildikten sonra üyelik nedeni ile yapılan ödemeleri talep etmekte haklıdır. Dava devam ederken davalı kooperatifin iflası açıldığından İİK m. 235 uyarınca dava kayıt kabul davasına dönüşmüştür. Davacı taraf, asıl alacak ve iflas tarihine kadar işlemiş faizin masaya kayıt ve kabulünü talep etmekte haklıdır.

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, iflas kararı, masaya yapılan başvuru, masanın verdiği red kararı, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; davacının, üye olduğu kooperatiften istifa ettiği, alacaklarının tahsili için takip başlattığı, itiraz üzerine eldeki davayı açtığı, başka bir dava nedeniyle davalı kooperatifin iflasının açıldığı, davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü anlaşıldığından, davanın kabulüne, bilirkişi kurulu tarafından hesaplanan alacağın masaya kayıt ve kabulüne..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: eski yöneticilerin geçmiş yıllara ait evrak ve belgeleri yeni yönetim kuruluna usulüne uygun teslim etmediklerini, ödemelere ilişkin belgelerin de teslim edilmediğini, istifa eden ve ihraç edilen ortakların alacaklarının kanun ve ana sözleşme uyarınca 3 yıl süre ile ertelendiğini, davacının olması muhtemel alacaklarına faiz işletilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, istifa nedeniyle kooperatiften ayrılan eski üyenin üyelikten kaynaklanan aidat ve diğer alacaklarının müflis kooperatifin iflas masasına kayıt ve kabul davasıdır

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 25/09/2024

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır