Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/691 K.2024/1237

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili kooperatifin 14/03/2004 tarihinde yapılan 2003 hesap yılı olağan genel kurul toplantısında, gerek yönetim kurulu üyesi davalılar ..., ..., ..., gerek denetçi davalı ... ibra edilmeyerek davalıların yaptıkları iş ve işlemlerin incelenmesi için hesap tetkik komisyonu oluşturulduğunu, komisyonca yapılan inceleme ve tespitlerin sonuçları 03/04/2005 tarihinde yapılan 2004 hesap yılı olağan genel kuruluna sunulduğunu, genel kurulda yapılan görüşmeler ve oylamalar sonucunda ibra edilmeyen davalılar hakkında hukuki ve mali sorumluluk davası açılmasına karar verildiğini,

25/03/2001 tarihinde yapılan 2000 hesap yılı olağan genel kurulunda inşaat işlerinin kapalı zarf teklif almak ve pazarlık usulü müteahhide verilmesi kararı alınmasına rağmen davalılar tarafından pazarlık usulü uygulanmadan ihaleler yapıldığını, ihalelerin davalı ...'in de ortağı olduğu ...

Şirketi ile ... şirketine pazarlık yapılmadan teklifte belirlenen %3 tenzilatla verildiğini, ihalelerde genel kurul kararlarına aykırı davranan yönetim kurulunun kusurlu davrandığını, verilen işlerde pazarlık yaparak daha fazla tenzilat yapabilecekken tüm ihalelerde aynı oranda tenzilatla işleri vererek kooperatifi zarara uğrattıklarını, kooperatif denetim kurulu üyeri davalı ...'in ise kooperatif ana sözleşmesinin 55. maddesine aykırı davranarak yönetim kurulu tarafından verilen ihalelerde kasıtlı olarak kooperatif çıkarlarını koruyacak denetimleri yapmayarak kooperatif zararına müteahhit firma yararına hareket ettiğini belirterek,

fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak üzere 720.321,00 TL kooperatif zararının oluştukları tarihlerinden işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili; dava zamanaşımı dolduğunu, müvekkilleri tarafından kooperatifin 2004 hesap dönemi ile ilgili 03/04/2005 tarihli genel kurul toplantısının ve bu genel kurulda alınan kararların tümünün iptaline karar verilmesi istemiyle Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/249 E sayılı dosyasında dava açıldığını, kooperatif kontrollük hizmetlerinin işin uzmanı mühendisler tarafından yerine getirildiğini, uygulanan tüm inşaat projelerinin 1998 hesap yılına ilişkin 13/03/1999 tarihli olağan kooperatif genel kurulunda kabul edilen inşaat projeleri olduğunu, müvekkillerinin görevleri süresince iyiniyetle kanun, ana sözleşme,

ilgili mevzuat ve genel kurul tarafından alınan kararlar doğrultusunda işlem tesis edildiğini, ihalelerin usulüne uygun yapıldığını, 29/05/2001 tarihinde yapılan 1. ihale ile 07/02/2002 tarihinde yapılan 2. ihalede pazarlık yapıldığını, 3. ihaleye ilişkin sözleşmenin usulüne uygun şekilde 19/02/2002 tarihinde imzalandığını, yapılan iş karşılığında ödeme yapıldığını bildirerek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "Dava, davacı kooperatifin kooperatif yönetim kurulu üyeleri ve denetçisi olan davalıların eylemlerinden dolayı kooperatifin uğradığı iddia olunan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı kooperatifin sorumluluk davası açılmasına ilişkin denetçilere görev veren genel kurul tarihi gözetilerek davalıların zamanaşımı itirazları 06/02/2006 tarihli duruşmada reddolunmuştur.

Deliller toplanmış, bilirkişi raporları alınmış davacı tarafından uzman görüşünü içeren rapor sunulmuştur.

Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2007/266 E sayılı dava dosyasında davalıların da sanık sıfatıyla yargılandıkları zimmet ve evrakta sahtecilik suçundan dolayı açılan kamu davasının TCK'nın 64/1 CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca 26/10/2015 tarihinde düşmesine karar verildiği derecattan geçerek kesinleştiği, dosyaya kazandırılan belge örneklerinden anlaşılmıştır.

Ankara 7. Ticaret Mahkemesi'nin 2009/504-2014/378 EK Sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davacı kooperatif tarafından işbu davanın bir kısım davalıları ..., ... ve ... aleyhine kooperatif yönetim kurulu üyeleri sıfatıyla kooperatifi zarara uğrattıkları iddiasına dayalı zararın tahsili isteminde bulunulduğu, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine dair verilen kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 09/11/2015 günü ilamı ile onanmasına karar verildiği, karar düzeltme isteminin 25/09/2018 günlü ilamla reddedildiği anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi ve dosyaya kazandırılan belge örneklerine göre, 13/03/1999 tarihli davacı kooperatif genel kurulunda alınan karar doğrultusunda davacı kooperatif ile yüklenici ... İnş. Tur. San. Ltd. Şti. arasında 22/09/1999 tarihinde inşaat sözleşmesin akdedildiği, sözleşme konusu işlerin 30/06/2001 tarihinde bitirildiği, yine davacı kooperatif ile yüklenici ... İnş. San. Taahüt Ltd. Şti. arasında imzalanan 31/05/2001 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin 15/12/2001 tarihinde bitirildiği, sözleşme konusu hakediş bedellerinin 1999/2001 döneminde ödendiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Somut olayda öncelikle davalı yanın savunmasında da ileri sürdüğü davacı kooperatifin 17/03/2002 tarihli genel kurulunda yönetim kurulu üyesi davalıların ibra edilip edilmediği hususunun incelenmesi gerekmektedir.

İbranın borçtan kurtarıcı sonucu doğurabilmesi ibraya konu işlemlerin açıkça ortaya konulması, bilinmesi ve tartışılmasına bağlıdır.

2001 yılı hesap döneminin görüşüldüğü 17/03/2002 tarihli genel kurulunun görüşülmesi sırasında ... isimli ortak genel kurulda söz alarak 85.000,00 TL fazla ödemenin üzerinde durulması gerektiğini hesap tespit komisyonu kurulmasını talep ederek gündeme alınmasının uygun olacağını belirttiği, başka üyelerinde söz alarak harcamalar konusunun tartışıldığı, yönetim ve denetim raporları ile bilançonun okunarak müzakereye açıldığı,

gündemin 4. maddesinde de yönetim kurulu üyelerinin 18 red oyuna karşılık 54 kabul oy ile ibra edildikleri, nitekim yukarıda incelenen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/504-2014/378 EK sayılı dava dosyasında da yönetim kurulu üyelerinin kooperatifi zarara uğrattıkları iddiasına dayalı iddianın 17/03/2002 tarihli genel kurul değerlendirilmek suretiyle yönetim kurulu üyelerinin ibra edildiği sonucuna varılarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi atfıyla dava tarihinde yürürlülükte bulunan TTK'nın 359. maddesine göre denetçiler kanun veya esas sözleşme ile kendilerine yükletilen vazifelerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar. Kooperatif denetçisi davalı ...'in dava dilekçesinde iddia edilen hususlarla ilgili davacı kooperatif açısından zarar doğurucu bir yönü bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran-davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: mahkeme kararının dosya kapsamına, usule, hukuka, Yargıtayın yerleşik içtihatlarına aykırı olduğunu, müvekkilinin hukuki dinlenilme ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, davanın iki ihaleyi ve sözleşmeyi değil üç ihaleyi ve sözleşmeyi kapsadığını, mahkeme kararında belirtilenin aksine 2001 yılı hesap döneminin görüşüldüğü 17.03.2002 tarihli genel kurulda yapılan ibranın dava konusu işlere ilişkin hesapları kapsamadığını, dava konusu birinci işin kesin hesap tarihinin 02.12.2003, ikinci işin kesin hesap tarihinin 10.02.2004 olduğunu,

davalıların belirtilen tarihlerde kesin hesapları imzalayan yönetim kurulu üyeleri ve o dönemdeki denetim kurulu üyesi olduğunu, davalıların dava konusu işleri kapsayan 14.03.2004 tarihinde yapılan 2003 hesap yılı olağan genel kurul toplantısında da 03.05.2005 tarihinde yapılan 2004 hesap yılı olağan genel kurul toplantısında da ibra edilmediklerinin dosya kapsamıyla sabit olduğunu, ayrıca 2001 yılı hesap döneminin görüşüldüğü 17.03.2002 tarihli genel kurulda yapılan ibranın hangi konuda olduğunun açık ve seçik olarak belirlenmediğini, özel olarak alınmış bir ibra da olmadığını, üçüncü ihale sonucu müvekkili kooperatif ile yüklenici ...

İnş. Ltd.

Şti. arasında 19.02.2002 tarihli sözleşme düzenlendiğini, mahkemece bu sözleşmeye dayalı talepleri hakkında hiçbir karar verilmediğini, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.05.2006 tarih, 2005/249 esas 2006/200 karar sayılı dosyasında davalıların açmış olduğu iptal davasının reddedildiğini, Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, genel kurul kararları gereğince ibra edilmeyen davalar hakkında eldeki davanın açıldığını, mahkemenin davalıların ibra edildikleri yönündeki gerekçesinin dosya kapsamına aykırı olduğunu,

Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/504 esas sayılı dosyasında davanın sadece yönetim kurulu üyelerinin ibra edildikleri gerekçesiyle reddedilmediğini, ayrıca bilirkişi raporlarında yapılan tespite göre sözleşmenin değerine göre olan zararın, sapmanın makul kabul edilmesi gerekçesiyle de karar verildiğini, ayrıca davalıların ibra yönünde bir savunmalarının da olmadığını, mahkemenin taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak ve delil olarak dayanılmayan dava dosyasını kararına dayanak yaparak usul ve yasaya aykırı karar verdiğini,

ayrıca gerekçedekinin aksine Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/266 esas sayılı dosyasının getirtilmesi taleplerinin yerine getirilmediğini, ayrıca söz konusu davanın Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 2017/5656 esas, 2018/4035 karar sayılı kararı ile farklı bir gerekçeyle zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verildiğini, zamanaşımı nedeniyle verilen düşme kararının davalıların eylemleri nedeniyle meydana gelen zarardan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağını, ayrıca mahkemenin ibra edilmeyen denetim kurulu üyesi ... ... hakkındaki kararının da Kooperatifler Kanununun 98.md atfıyla TTK 359.md aykırı olduğunu,

soyut gerekçelerle ret kararı verildiğini, bilirkişi raporlarına yönelik itirazları değerlendirilerek raporlar arasındaki çelişki giderildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğini bildirerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, davacı kooperatifin kooperatif yönetim kurulu üyeleri ve denetçisi olan davalıların eylemlerinden dolayı kooperatifin uğradığı iddia olunan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 25/09/2024

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır