Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/734 K.2024/779

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacının, dava dışı ... Finansal Kiralama A.O ile 07/03/2017 tarihinde yaptığı poliçe kapsamında sigortalanan taş kırma makinesini finansal kiralama yoluyla kiraladığını, makinenin 07/09/2018 tarihinde Antalya Serik Kırkgeçit mevkiinde şantiyede bazı parçalarının çalınması üzerine zarar gördüğünü, dava dışı finansal kiralama şirketinin davalı sigorta şirketine başvurduğunu, davalı sigorta şirketince hasar dosyası açıldığını, fakat talebin reddedildiğini, davacı tarafından finansal kiralama şirketinden muvafakatname alarak işbu davayı açtıklarını ileri sürerek, şimdilik 1.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davayı davacı kiracının açamayacağını, poliçenin sigortalısının da sigorta ettireninin de davacı şirket olmadığını, zararın Antalya İlinde meydana gelmesi nedeniyle Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğunu, rizikonun sigortacıya bildirilmesi ve sigorta tazminatı talebi bakımından hak düşürücü sürenin dolduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; davacının davasını dayandırdığı sigorta poliçesinin sigorta ettireninin ve sigortalısının ... Finansal Kiralama A.O olduğu, riziko adresinin Çankaya/Ankara olduğu, riziko adresinin Ankara olması nedeniyle yetki itirazının yerinde olmadığını, poliçenin başkası lehine yapılmadığı, davanın açılması için muvafakatnamenin yeterli olmadığı, davacının dava açma hakkı olmadığı, davanın usulden reddi gerektiği gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Dava dışı ... Finansal Kiralama A.O tarafından kendilerine muvafakatname verildiğini, aktif husumetin varlığının kabul edilmesi gerektiğini, muvafakatname yeterli görülmüyorsa davaya muvafakatin sağlanması, veya dava dışı sigortalı şirketin davacı olarak yer almasının sağlanması için işlem yapılması gerektiğini beyan ederek, kararın kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında tazminat istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, finansal kiralama konusu malı kullanan davacı kiracının, sigorta ettiren ve sigortalısı ... Finansal Kiralama A.O olan sigorta poliçesi kapsamında hasar bedeli için talepte bulunup bulunamayacağına ilişkindir.

Davacı tarafından dava dışı ... Finansal Kiralama A.O dan alınan muvafakatname sunulmuştur.

Dosya arasında bulunan, davacı, davalı ve dava dışı ... Finansal Kiralama A.O tarafından imzalı sigorta sertifikası başlıklı belgenin 5.maddesinde, hasar ödemesinin kiracıya yapılamayacağı belirtilmişse de, ... Finansal Kiralama A.O dan muvafakat alınması halinde hasar ödemesi yapılacağı açıkça belirtilmiştir.

Bu durumda davacının aldığı muvafakat gözetilerek, esasa dair inceleme yapılması gerektiği halde yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden Dairemizce 6100 sayılı HMK 353/1,a,6 hükmü uyarınca ilk derece mahkemesinin kararının esası incelemeden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Kabule göre ise;

Taraf sıfatı (husumet) ise, maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif taraf sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir.

Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.

Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet sıfatının) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet sıfatı yokluğundan reddi gerekir.

Somut kararın gerekçe kısmında hatalı olarak aktif dava ehliyetinin bulunmaması nedeniyle usulden ret karar verildiği açıklanmış ve hüküm kısmında ise isabetli olarak aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın kaldırılması nedenine göre bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 22/05/2024

Başkan Üye Üye Katip