Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/967 K.2024/1584

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet sözleşmeleri gereğince, davalı alt işverenler bünyesinde çalışan dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açılan dava sonucunda verilen mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine, ilamın icraya konulması sonucu davacı tarafça icra dosyasına 30.352,94 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri uyarınca dava dışı işçinin işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek 30.352,94 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek avans faiziyle ve davalıların sorumlu oldukları dönemle sınırlı olmak kaydıyla tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Kurumsal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti. (eski ünvanı ... İnş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.) vekili, zamanaşımı itirazında bulunarak, dava dışı işçinin davanın davalıya ihbar edilmediğinden faizden sorumlu tutulamayacağı, davalının sorumluğunun kendi dönemi ile sınırlı olmak kaydıyla kıdem tazminatı ile ilgili olduğunu, kıdem tazminatı bakımında da 10 yıllık süre geçtiğinden davalıdan talep edilemeyeceğini, diğer işçilik alacaklarından işyeri devri nedeniyle davalının sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamış, davalı ... İnş. Nak. San ve Tic Ltd Şti vekili katıldığı duruşmada davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "... asıl işveren olan davacının alt işveren olan davalılar ile birlikte dış ilişki itibariyle dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumlu oldukları, iç ilişkide dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumlu olan asıl ve alt işverenlerin birbirlerine karşı sorumluluğunun belirlenmesi yönündeki uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmesi gerektiği,

( Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2013/24537 Esas 2014/18698 Karar sayılı ilamı) davacı ile davalılar ile akdedilen sözleşmelerin incelenmesinde, iş akdinin sona ermesi halinde işçilik alacaklarından davalı alt işverenlerin sorumlu olduğu bu yönde bir hüküm bulunmadığında davalıların sorumluluğunun yarı oranında olduğunun kabulü gerektiği, rücua konu kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretine ilişkin işçilik alacaklarından her bir işverenin kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, iş mahkemesi dosyasında işbu davadaki davalılara davanın ihbar edildiği,

bu nedenle icra masraflarından ve işlemiş faizden de davalıların sorumlu olduğu,bu ilkeler esas alınarak hesaplama yapan 18/02/2019 tarihli bilirkişi raporunun hesaplama bakımında hükme esas alındığı ancak davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü iddia ve ispat edilmediğinden, davalıların sorumlu oldukları tutara dava tarihinden itibaren faiz hükmedilmesi gerektiği, bu yön ile 18/02/2019 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmediği, tarafların sıfatı gereği avans fazi talebi yerinde olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Davalılar ile teşekkülleri arasında imzalanan sözleşme ve şartname hükümlerine göre tüm işçilik alacaklarınından açıkça davalıların sorumlu olduğunu, bilirkişinin raporunda sadece kıdem tazminatı kalemlerini rücu edebilecekleri değerlendirmesinde bulunduğunu, fakat işlemiş faiz, mahkeme vekalet ücreti, yargılama gideri, icra masrafları, icra vekalet ücreti, tahsil harcı ve takip sonrası işlemiş faiz kalemleri hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, dava dışı işçi tarafından açılan davaya müvekkilinin neden olmadığından icra dosyasına ödenen vekalet ücreti, yargılama gideri,

işlemiş faizler dahil bütün kalemlerden davalıların sorumlu olduğunu ve hesaba katılmayan bütün kalemlerin davalıların sorumlulukları oranında paylaştırılması gerektiğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer hususlara yönelik istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

"Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir."

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 25.01.2021 tarih ve 2019/2330 E., 2021/175 K.,

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 23.09.2021 tarih ve 2021/697 E., 2021/355 K.,11.11.2021 tarih ve 2021/1623 E., 2021/1446 K., 20.12.2022 tarih ve 2021/5300 E., 2022/5935 K., 02.11.2023 tarih ve 2022/5380 E., 2023/3645 K. sayılı kararları. Dairemizin 12.04.2023 T., 2019/1686 E., 2023/696 K. sayılı kararı.)

Somut davada, ilama bağlı olarak ödenen kıdem ve ihbar tazminatlarının da bu kapsamda değerlendirilmesi; davalıların kendi dönemleri ile ilgili sorumluluğunun yarı yarıya değil tam olması gerektiği açıktır.

Buna göre, bu ilkeler doğrultusunda hesaplamayı da içeren 18.02.2019 tarihli bilirkişi raporunun 11. sayfasında yazılı doğru miktarlar (toplamı 13.397,81-TL olan) esas alınarak karar verilmiş ise de kararın gerekçesindeki "...sözleşmelerde sorumluluk hükmü bulunmadığından sorumluluğun yarı oranında olduğunun..." kabulü doğru olmamış, HMK m. 353/1,b,2 gereğince kararın gerekçesi bu yönden düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 29.11.2024

Başkan Üye Üye Katip