Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/981 K.2024/635

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin Ankara 6. ATM'nin 2012/91 esas sayılı dosyasında iflasına karar verilen...

Konut Yapı Kooperatifi'nin, 2000-2004 tarihleri arasındaki tuğla duvar, sıva, alçı vb. ince işlerini sözleşme ile yaptığını, müvekkilinin yaptığı bu işlere karşılık borçlu kooperatif tarafından vade tarihleri farklı toplam 21.396,128-TL bedelli 8 adet bono düzenlenerek müvekkiline verildiğini, bahse konu bonoların vadesinde ödenmemesi sebebi ile kooperatif aleyhine Ankara 18. İcra Müdürlüğü'nün 2014/8977 sayılı dosyasında kambiyo senetlerine dayalı icra takibi başlatıldığını ve itiraz edilmeyerek süresinde kesinleştiğini,

müvekkili tarafından başlatılan icra takibine karşı kooperatif tarafından açılan menfi tespit davasının yargılamasını yapan Ankara 15. ATM'nin kararıyla kooperatif aleyhine davanın reddine karar verildiğini, iflas kararından sonra Ankara 21. İflas Müdürlüğü'nün 2013/3 sayılı iflas dosyasına alacak kaydı için yapılan başvurunun reddedildiğini belirterek, müvekkilinin alacağı için verilmiş olan ret kararının kaldırılarak 01/10/2013 tarihi itibariyle faizi ile birlikte 73.437,58-TL alacağın işlemiş ve işleyecek ticari faiziyle birlikte kabul edilmesine ve sıra cetvelinin buna göre düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı iflas idare memuru, kayıt kabul davasının incelenebilmesi için davanın süresinde açılması gerektiğini, iflas masasının inceleme sonucunda talep edilen alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile reddettiğini, davacının masaya yaptığı müracaat ile ekindeki belgeler incelendiğinde iflas idaresinin incelemesinin ve kararının, usul ve esas bakımından doğru olduğunu, kayıt kabul davalarında ispat külfetinin davacı yanda olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Kooperatif kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle davacının dayandığı sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği iş olup olmadığı, varsa tutarı ile senetlerin kooperatif kayıtlarında bulunup bulunmadığı hususlarının tespiti yönünden dosya bilirkişi kuruluna tevdii olunmuş, 05/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda,

dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde müflis kooperatif ile davacı taşeron ... arasında akdedilen 20/05/2001 tarihli sözleşme ile davacının müflis kooperatife ait yapılmakta olan inşaat işlerinden " duvar ve barbekü " imalatlarını malzemesiz sadece işçilik olarak yapmayı taahhüt ettiği, sözleşmede yapımı kararlaştırılan işlere dair çıplak elle yazılan bir takım birim fiyat bedelleri yer almakta ise de sözleşme fotokopisi silik olduğundan sözleşmede belirtilen birim fiyat bedellerinin ne bedeller olduğunun tespit edilemediği,

sözleşme kapsamı incelendiğinde işbu sözleşme esasının (miktar x birim fiyat) esasına dayalı olduğunun görüldüğü, diğer bir ifade ile işbu sözleşme gereğince davacı teşaronun yapmış olduğu işin bedelinin hesaplanabilmesi için öncelikle taşeronun yapmış olduğu işin miktarının hesaplanması, sonrasında işin miktarının, sözleşmede kararlaştırılan birim fiyat bedellerle çarpılması suretiyle sözleşmeden dolayı davacının hangi tutarda iş yaptığı bedelin hesaplanması gerektiği ancak sözleşme hükümleri gereğince davacının müflis kooperatife ne tutarda iş yapmış olduğu hususunun mümkün olmadığı,

04/04/2003 tarihli sözleşme ile davacının müflis kooperatife ait yapılmakta olan inşaat işlerinden "sıva, alçı ve şap " imalatlarını malzemesiz işçilik olarak yapmayı taahhüt ettiği, sözleşme fotokopisinin silik olduğundan sözleşmede belirtilen birim fiyat bedellerinin ne fiyat olduğunun tespit edilemediği, işbu sözleşmenin de (miktar x birim fiyat) esasına dayalı olduğu, dosyada taraflar arasında düzenlenen bir hakediş raporu olmadığı gibi işin miktarına dair mahkemeden delil tespiti de bulunmadığından davacının müflis kooperatife ne miktarda iş yapmış olduğu hususunun hesaplanmasının mümkün olmadığı,

müflis kooperatifin davacıya toplamı 21.396,13 TL olan farklı vade tarihli 8 adet senet verildiği, iflas dairesinde kooperatif kayıtlarının bulunmadığı bildirilmiştir.

İflas idaresinde müflis kooperatife ait 2011-2012 ve 2013 yıllarına ait ticari defterlerin bulunduğunun anlaşılması üzerine alınan 17/09/2018 tarihli ek raporda, müflis kooperatif ile davacı arasında yapılan işlerin tespit edilebilmesi için 2001/2004 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarına ihtiyaç bulunduğu, incelemeye sunulan ticari defter ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri kayıtlarında borç senetleri hesabında ...'a alt hesap açıldığı, bu hesapta 30/04/2003 vadeli 2.500,00 TL + 05/08/2003 vadeli 2.500,00 TL + 05/09/2003 vadeli 2.500,00 TL olmak üzere toplam 7.500,00 ...'a ödenmesi gereken borç senedi olduğu,

diğer borç hesabında ...'a 19.400,00 TL ödenmesi gereken senetsiz borç olduğunun görüldüğü, incelenen 2011 - 2012 ve 2013 defterlerinde bu tutarların hiç değişmeden yer aldığı, belirtilen borçların ve yapılan işlerin dava konusu senetlerle ilgisinin tespit edilemediği beyan edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi asıl ve ek raporlarına göre, davacının bonoya dayalı alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, kooperatifin iflası üzerine alacağın masaya kaydına ilişkin talebin reddedildiği, alacağın varlığının ve miktarının ispatının davacı üzerinde bulunduğu, ancak mevcut delil durumuna göre alacağın kanıtlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Gerek sözleşme ve hak ediş belgelerinde yapıldığı sabit olan işlere karşılık düzenlenip müvekkiline verilen bono suretleri ve gerekse de bu borçtan dolayı müvekkilince başlatılan icra takibine karşı müflis kooperatifçe açılan menfi tespit ve şikayet davalarında verilen ret kararlarından da açıkça anlaşılacağı üzere müvekkilinin müflis kooperatiften alacaklı olduğunun sabit olduğunu;

Borçlu kooperatifin iflasına karar verildikten sonra taraflarınca Ankara 21. İflas Müdürlüğü'nün 2013/3 sayılı iflas dosyasına alacak kaydı talebinde bulunulduğunu, ancak iflas idaresinin alacaklarının kabulü için bonoların tek başına yeterli delil olmadığı gerekçesiyle haksız ve hukuka aykırı bir şekilde alacaklarının reddine karar verdiğini;

Hükme esas alınan bilirkişi raporlarında müvekkili ile davalı kooperatif arasında iş ilişkisi olduğu ve kooperatifin müvekkiline borçlu olduğu da açıkça belirtilmesine rağmen davalı kooperatif kayıtları bulunamadığı için hesaplama yapılamadığının belirtildiğini, davalı kooperatifin kayıtlarının kayıp olması veya tutarsız olmasında müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, alacağın senetle güvence altına alındığını beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, İİK 235 kapsamında açılan kayıt kabul istemine ilişkindir.

Dosyanın Tetkikinde;

Davalı kooperatifin Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/91 E. Sayılı dosyasında 27.03.2013 tarihinde iflasına karar verildiği ve iflas kararının 24.02.2015 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2004/8077(yenilenmekle 2013/13824) E sayılı dosyasında davacı tarafından davalı kooperatif aleyhine asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı 25.448,12 TL üzerinden kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapıldığı ve takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davalı müflis kooperatif tarafından davacı aleyhine açılan menfi tespit davasının ise yargılama sonunda açılmamış sayılmasına karar verildiği ve kararın 04.02.2015 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.

Yargılama sırasında bilirkişi raporu alınmış ve mahkemece, davacının alacağını ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, 20.05.2001 ve 04.04.2003 tarihli davalı kooperatif ile düzenlenen iki adet sözleşmeye dayanarak, davalı kooperatifin 2000-2004 yılları arasında tuğla duvar, sıva, alçı vb, ince işlerinin yaptığını, karşılığında davalının 21.396,128 TL lik 8 adet bono verdiğini, bonoların karşılığının ödenmediğini, davalı müflis kooperatif hakkında icra takibi yapıldığı,

takibin kesinleştiğini ve davalı müflis kooperatifin açmış olduğu menfi tespit davasının da açılmamış sayılmasına karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini bildirmiş olması karşısında artık ispat yükünün davacı da olduğu söylenemez, bu aşamadan sonra borcun ödenmiş olduğunu davalı kooperatifin ispat etmesi gerekir, davalı müflis kooperatif borcu ödediğini ispat edemediğinden davanın kabulü gerekirken yanılgılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2024

Başkan Üye Üye Katip