Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/1338 K.2026/872

Davacı vekili, Davalı ... İnş. Tem. Med. Bilg. Rek. Paz. Ve Sas. Hiz. Ltd. Şti. vekili, Davalı ... Temizlik Hizmetleri Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Şirketler ile müvekkili idare arasında imzalanan sözleşmeler gereği her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olduğunu, imzalanan sözleşmelerin ilgili maddeleri gereği ödenen bedelin firmalarca ödenmesi gerektiğini ileri sürerek müvekkili idarece dava dışı ...’e 64.550,24 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren davalı şirketlerden imzaladıkları sözleşmeler gereği sözleşme faizleri ile birlikte (her bir sözleşmede ayrı ayrı belirtilen oranlarda) sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ticari faizi ile sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

... İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili özetle: 16 yıl gibi süre geçtiği ve zamanaşımı dolduğunu, işçiye ödenen kıdem tazminatı, ücretli izin alacağı ve fazla mesai tutarının müvekkiline yüklenemeyeceğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

... Tem. Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili özetle: Somut olay bakımından yüksek mahkeme kararlarına göre ihbar tazminatını ancak son işverenden rücuen tahsilini talep edebileceğini, faiz talebinin de müvekkilini temerrüde düşürmediğinden hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

... Güv. Temz. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Otom. İnş. Temz. Turizm Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili özetle: Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığından taleplere muvafakatlarının olmadığını, işçilik alacağından kaynaklı ödemede müvekkillerinden talep edilmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını, son yasal düzenlemelere göre kıdem tazminatı ve izin alacaklarından kurum sorumlu olacağını ileri sürerek davacının haksız davasının reddine karar verilmesini istemiştir.

Müflis ... Temz. Paz. Taah. Mümes. San. ve Tic. A.Ş. iflas idare vekili özetle: Alacakların zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin müvekkil müflisten bir işçilik alacağı bulunmadığından sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek davacının haksız davasının reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince "...Dosya kapsamına alınan 13/04/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde ve davacı tarafça atıfta bulunulan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde, işçilik alacaklarındaki sorumluluğun yüklenici firmalara ait olacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, 11 firma kapsamında davacı ile davalıların 6098 Sayılı Borçlar Kanunun 167.

Maddesi hükmü gereği eşit paylarla (yarı yarıya) sorumlu olacağının değerlendirildiği, diğer 3 firma için davacının sözleşmede hüküm bulunduğu değerlendirilerek tamamının bu üç firmaya rucü edilebileceği, tamamı üzerinden rücu edilebileceği kanaatinde olunması halinde; ... İnş. Temz. Taah. Tic. A.Ş.'den 7.002,12 TL, ... İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.'den 3.870,81 TL, ... Temz. Güv. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'den 1.803,76 TL olmak üzere toplam 12.676.69 TL, yarısı üzerinden(%50) rücu edilebileceği kanaatinde olunması halinde; ... Tm. Gv. Tur. Gd. Pey. ve Av Malz. Masa Sp. ve Kah. San. Tic. Ltd. Şti.'den 1.033,54 TL, ... Tem. Ltd. Şti.'den 1.344,42 TL, Müflis ... Temz. Paz. Taah. Mümes. San. ve Tic. A.Ş.'den 845,86 TL, ... Güv. Temz. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 3.193,93 TL, ... Otom. İnş. Temz. Turizm Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.'den 408,93 TL, ... Tem. Hizm.

Taah. Tic. Ltd. Şti.'den 6.062,34 TL, ... Tem. Pet. Üm. Tekstil İmal. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 1.912,01 TL, ... Sosy. Hizm. Gıda Bil. İnş. Tem. Eğt. Taah. Tur. San. Ltd. Şti.'den 4.483,89 TL , ... İnş. Tem. Med. Bilg. Rek. Paz. ve Sos. Hizm. Ltd. Şti.'den 1.785,07 TL, ... İnş. Taah. Turz. Pet. Gıda Tem San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 1.458,96 TL, ... Bil. İnş. Gıda Tarım San ve Tic. Ltd.

Şti.'den 3.406,37 TL olmak üzere toplam 25,935,32 TL olduğu, bu durumda: davacının davalılardan toplamda 38.612.01 TL talep edebileceği, şayet sayın mahkemece, davacının alacağının tamamı üzerinden davalılara rücu edeceği kanaatinde olması halinde ise; ... İnş. Temz. Taah. Tic. A.Ş.'den 7.002,12 TL, ... İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.'den 3.870,81 TL, ... Temz. Güv. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'den 1.803,76 TL, ... Tm. Gv. Tur. Gd. Pey. ve Av Malz. Masa Sp. Ve Kah. San.

Tic. Ltd. Şti.'den 2.067,08 TL , ... Tem. Ltd. Şti'den. 2.688,84 TL, Müflis ... Temz. Paz. Taah. Mümes. San. ve Tic. A.Ş.'den 1.691,72 TL, ... Güv. Temz. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. 'den 6.387,86 TL, ... Otom. İnş. Temz. Turizm Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.'den 817,86 TL, ... Tem. Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den 12.124,86 TL, ... Tem. Pet. Üm. Tekstil İmal. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 3.824,02 TL, ... Sosy. Hizm. Gıda Bil. İnş. Tem. Eğt. Taah. Tur. San. Ltd.

Şti.'den 8.967,78 TL, ... İnş. Tem. Med. Bilg. Rek. Paz. Ve Sos. Hizm. Ltd. Şti.'den 3.570,14 TL, ... İnş. Taah. Turz. Pet. Gıda Tem San. ve Tic. Ltd. Şti'den 2.917,92 TL, ... Bil. İnş. Gıda Tarım San ve Tic. Ltd. Şti. 'den 6.812,74 TL olmak üzere toplam 64.547,33 TL olduğu, bu durumda davacının davalılardan toplamda 64.547,33 TL talep edebileceği bildirilmiştir.

......

somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanmış hizmet alım sözleşmeleri ve idari, ... şartnameler incelendiğinde, yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen uygulamalar ve tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabının ve sorumlusunun yüklenici olduğu düzenlenmiş olduğundan, davalıların işçiyi çalıştırdıkları süreyle orantılı olarak ödenen kıdem tazminatından sorumlu oldukları açıktır.

Ayrıca, ödeme tarihi olan 2017 yılından itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından, bir kısım davalıların ileri sürdükleri zamanaşımı def'i de yerinde görülmemiştir.

Hükme esas alınan 14/04/2020 tarihli ek bilirkişi raporu ile davacının alacağının tamamının davalılara rücu edebileceği kabul edilerek her bir davalı yüklenicinin sorumlu olduğu tazminat tutarı belirlenmiş olup, davacı yanın 27/07/2020 tarihli dilekçesi dikkate alınarak, taleple bağlı kalınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne..." karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkeme tarafından eksik hesaplamalar yapılarak asıl alacak yönünden kısmen kabul kararı kurulması ve sözleşmelerde yazılı faizler gözetilmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğu nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... İnş. Tem. Med. Bilg. Rek. Paz. Ve Sas. Hiz. Ltd. Şti. Vekili özetle: İhaleyi yapan kurumların işçilik alacaklarından %50 oranında işçinin diğer taşerona devri anındaki ücret seviyesi üzerinden hesaplanması gerektiği, dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalıştığı sürede aldığı ücret üzerinde hesaplama yapılması gerektiği, üst işveren- alt işveren ilişkisine dayalı rücu alacaklarında hükmedilen faiz oranı yasal faiz oranı olup bu konuda mahkeme tarafından sözleşme faiz oranına hükmedildiği nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Temizlik Hizmetleri Taah. Tic. Ltd. Şti. Vekili özetle: Asıl işverenin sorumluluğu yasadan kaynaklan müvekkili şirket ancak kendi dönemi ile ihalenin bittiği tarihteki ücret ile sınırlı sorumlu olduğu, ödeme tarihinden itibaren faize karar verilmesi hatalı olduğu nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının rücuen tahsili taleplidir.

1-HMK'nin 297/2'nci maddesinde hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir.

Hüküm sonucu kısmı öylesine açık olmalıdır ki, gerek taraflar ve gerek infaz organları gerekçeyi okumaya dahi gerek duymadan, yorum ve değerlendirme yapmak zorunda kalmadan hükmü anlayabilmeli ve infaz edebilmelidir.

Mahkemece, hüküm fıkrasında aynı alacak kalemleri bakımından faizin başlangıç tarihi olarak birden fazla tarihe yer verilmek suretiyle infazda tereddüt oluşturacak mahiyette hüküm tesis edildiği görülmüştür. Hükmün HMK'nın 297.maddesi gereğince infaz kabiliyetine haiz olmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı ile davalılar arasında akdedilen hizmet sözleşmelerinde, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulanacak faiz türü ve oranının açıkça kararlaştırıldığı ve temerrüt için ihtara gerek olmadığına dair hükümler içerdiği anlaşılmaktadır.

Sözleşme serbestisi ilkesi gereğince tarafların iradeleri doğrultusunda hizmet sözleşmelerinde faiz oranını serbestçe tayin edebilirler.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece HMK.da 297.maddede belirtilen şekilde denetime uygun faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi gerektiğinden, taraf vekillerinin diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 297, 353/1.a.4, maddeleri gereğince kararın kaldırılmasına, belirtilen hususlardaki eksiklikler tamamlanarak yeniden hüküm kurulması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

2-Kaldırma nedenine göre taraf vekillerinin diğer istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip