Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/1964 K.2022/79

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 04/05/2021

ESAS-KARAR NUMARASI : .... Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, davalı tarafından icra dosyasına konu edilen senetler kapsamında borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davalının üyesi olmayan kişilere ürün satmadığını, davacının kooperatif üyesi olduğunu, borçtan sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesi'nce "...davanın 02/02/2021 tarihli duruşmasında, HMK’nun 150 maddesi gereğince yasal süresinde yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve aradan 3 ay geçtiği halde dava yenilenmemiş bulunduğu" gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: duruşma günü taraflara tebliğ edilmeden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini, anılan kararın hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, yerel mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması” başlıklı 150’nci maddesinde usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceği ve dosyası işlemden kaldırılmış olan davanın, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Hukuki dinlenilme” başlıklı 27. maddesi ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Hak arama hürriyeti” kenar başlıklı 36. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukukî dinlenilme hakkına sahiptirler.

Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerek karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hak sahibinin kendisi ile ilgili yargılama ve yargılamanın içeriği hakkında tam bir şekilde bilgi sahibi olması sağlanmalıdır. Tarafın bilgi sahibi olmadığı işlemler, belge ve bilgiler yargılamada esas alınamaz.

Bilgilenmenin şekli bakımından, hukukî dinlenilme hakkına uygun davranılmalı, ilgilinin bilgilenmesi şeklen değil, gerçek anlamda sağlanmaya çalışılmalıdır.

Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren hukukî dinlenilme hakkının ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkânı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir.

Duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da yargılamaya devam edilmesine karar verilecektir.

Anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir (Yargıtay HGK'nın 20.04.2021 tarih 2017/10-1824 E, 2021/520 K sayılı ilamı) .

Somut olayda; ceza yargılaması yapılan dosyanın bekletici mesele yapıldığı ve birden fazla duruşmanın bu nedenle ertelendiği, 03.11.2020 tarihli duruşma günü davacı vekilinin mazeret dilekçesi sunduğu ve dilekçede duruşma gününü Uyap sisteminden öğreneceğine dair bir ifade kullanmadığı, mahkemece mazeretin kabulüne karar verilerek yeni duruşma gününün Uyap sisteminden öğrenilmesine karar verildiği ve masrafı bulunduğu halde davacı yana tebligat yapılmadığı, 02.02.2021 tarihli duruşmada da dosyanın HMK m.150 gereği işlemden kaldırıldığı görülmüştür.

Anılan yasal düzenleme ve açıklamalar uyarınca davacı yanın 02.02.2021 tarihli duruşmadan usulüne uygun biçimde haberdar edilmeden dosyanın önce işlemden kaldırılması, sonrasında ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir (HMK m.353/1-a.5).

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 28/01/2022

...