Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/552 K.2021/572

..

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 07.10.2020

ESAS-KARAR NUMARASI : ... Asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilleri tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Asıl dava, sigortalıya ödenen hasar tutarının rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, birleşen davalar ise sigortalıya ödenen hasar tutarının tahsili istemlerine ilişkindir.

HMK'nin "Ön inceleme" başlıklı 352/(1)-a maddesi:

"(1) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda aşağıdaki durumlardan birinin tespiti hâlinde öncelikle gerekli karar verilir:

a) İncelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olması..." hükmünü,

5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun Ek 1. maddesi ise, "Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır." hükmünü içermektedir.

Dosya kapsamından;

Davacı Axa Sigorta A.Ş. tarafından, Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesine açılan asıl davada mahkemece 26.08.2018 tarih ve.... sayılı kararla davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davalı vekilinin istinafı üzerine Dairemizin 11.09.2019 tarih ve.... sayılı kararıyla, sigortalı şirkete halefen açılan davanın TTK'nın 4. maddesi uyarınca nispi dava niteliğinde olduğu, uyuşmazlık nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilerek, HMK'nın 114/(1)-c ve 115/(2). maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi için HMK'nın 353/(1)-a.3. maddesi uyarınca İlk derece Mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verildiği,

Dairemiz kararından sonra davacı .... .. A.Ş. tarafından açılan birleşen .... E. sayılı davanın ve davacı ... A.Ş. tarafından açılan birleşen.... sayılı davanın asıl dava ile birleştirilmesine karar verildiği,

Birleşen.... E sayılı davada Asliye Ticaret Mahkemesi ve Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararları üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince, 05.07.2018 tarih ve.... sayılı kararla Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiği,

İlk derece Mahkemesince istinafa konu 07.10.2020 tarihli kararla asıl ve birleşen davaların reddine karar verildiği, asıl ve birleşen davalarda davacı vekillerince istinaf yoluna başvurulduğu, İlk derece Mahkemesince dosyanın Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesine gönderildiği,

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin görevli olduğu gerekçesiyle dosyanın anılan Daireye gönderildiği,

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 10.03.2021 tarih ve...sayılı kararıyla, Konya Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyet tarihinden dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi nezdinde istinaf denetiminden geçmiş olması nedeniyle Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun Ek 1. maddesi gereğince Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle dosyanın İlk derece Mahkemesine geri çevrilmesine karar verildiği,

İlk derece Mahkemesince de 18.03.2021 tarihli dosya gönderme formu ile dosyanın Dairemize gönderildiği,

Anlaşılmıştır.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 06.06.2018 tarih ve 217 sayılı kararı uyarınca 03.09.2018 tarihi itibariyle faaliyete geçmiştir.

Öncelikle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince, istinaf incelemesinin başka Bölge Adliye Mahkemesince yapılması gerektiğinin düşünülmesi halinde, HMK'nın 21. maddesindeki yargı yeri belirlenmesi prosedürünün başlatılması için HMK'nın 352/(1)-a maddesi uyarınca yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, dosyanın İlk derece Mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmesi doğru olmamıştır. Öte yandan, "Kanunî hâkim" veya "olağan hâkim" ilkesi de denen "tabiî hâkim (doğal yargıç)" ilkesi, bir uyuşmazlık hakkında karar verecek olan hâkimin, o uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olmasını öngören bir ilkedir.

Somut olayda, davacı Axa Sigorta A.Ş. tarafından açılan asıl davada daha önce Dairemizce istinaf incelemesi yapılmış olması nedeniyle, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun Ek 1. Maddesi uyarınca, asıl dava ile ilgili kurulan hüküm yönünden Dairemiz yetkilidir.

Ne var ki, Dairemiz kararından sonra asıl dosya ile birleştirilmesine karar verilen birleşen... sayılı davalarda daha önce istinaf incelemesi yapılmamış olduğu, birleşen 2018/646 E. sayılı davada da Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince istinaf incelemesi yapılmayıp yargı yeri belirlemesi yapılmış olduğundan, karar tarihi itibariyle Konya Bölge Adliye Mahkemeleri yetkilidir.

Birleşen davalar yönünden karar tarihi itibariyle Konya Bölge Adliye Mahkemeleri yetkili olduğundan istinaf incelemesinin Dairemizce yapılması tabii hakim ilkesine aykırı olacaktır. Bu ilke dikkate alınarak davaların tefriki ile ilgili değerlendirme yapılması hususunda da Konya Bölge Adliye Mahkemesi yetkilidir.

Buna göre, istinaf incelemesinin İlk derece mahkemesinin karar tarihi itibariyle bağlı bulunduğu Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiğinden Dairemizin yetkisizliğine karar vermek gerekmiştir.

GER. KARAR YAZIM TARİHİ : 07.04.2021

...