Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/648 K.2026/568

Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Taraflar arasında sistem kullanım anlaşması bulunduğunu, sözleşmenin 2. maddesi ile ödeme yükümlülüklerinin son ödeme günü yerine getirilmemesi halinde dağıtım şirketi tarafından uyarı bildiriminde bulunulacağının, 8 gün içerisinde yerine getirilmemesi halinde alınan teminatın borçlara mahsup edileceğinin, mahsup yapılması halinde ise 30 gün içerisinde ek teminat vermesi gerektiğini, bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ise kullanıcının dağıtım şirketi tarafından ilgili mevzuat kapsamında EPDK'ya bildirileceğinin belirlendiğini, 14. maddesinde ise teminatların bedellerinin belirlendiğini,

davalının ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi yasal zorunluluk gereği sunması gereken teminat mektubunu vermeyerek müvekkili üzerinden haksız menfaat sağladığını ileri sürerek, davalı tedarikçi firmanın portföy boşaltma işleminin yapılması için tedbiren ....'a ve yine davalı şirketin yararına yükleme yapılmasının durdurulması için ...'a bildirim yapılması istemli eda davalarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili özetle: Daha önce Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/398 esasında dava açıldığından davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, davacının yasal düzenlemeler uyarınca üstlendiği yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili tarafından davacıya ihtarnameler gönderilerek iade faturaları düzenlendiğini, ayrıca EPDK ve ...'a şikayet edildiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince: "...Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/80 E, 2019/124 K, sayılı dosyasında; davacının ... Elektrik DAğıtım A.Ş, davalının ... Enerji Toptan Satış A.Ş olduğu, taraflar arasında kurulan Sistem Kullanım Anlaşması gereğince düzenlenen fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine Ankara 31. İcra Müdürlüğünün 2015/26356 E, sayılı icra dosyasında icra takibi başlatıldığı, 01/03/2019 tarihinde davanın kısmen kabulüne dair karar verildiği, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması sonucu dosyanın istinafa gönderildiği ve dosyanın kesinleşmediği anlaşılmıştır.

04,06.2016 tarihli 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 30.03.2013 tarihli, 28603 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü, geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununu'nun 3/z-dd maddesinde, sistem kullanım anlaşması “Bir üretim şirketi, tedarik lisansı sahibi şirket veya tüketicinin iletim sistemini ya da dağıtım sistemini kullanımına ilişkin genel hükümleri ve ilgili kullanıcıya özgü koşul ve hükümleri içeren anlaşmayı,” olarak tanımlanmaktadır. Bu kapsamda tedarik lisansı sahipleri dağıtım bölgesindeki müşterilerine elektrik enerjisini ulaştırmak için dağıtım sisteminin işleticisi olan dağıtıcı lisansı sahibiyle sistem kullanım anlaşması imzalanması gerektiği anlaşılmaktadır.

28.01.2014 tarih ve 28896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 12. maddesine göre sistem kullanım anlaşmaları için EPDK’nın( Elektrik Piyasası Denetleme Kurulu'nun) belirlemiş olduğu standart nitelikte anlaşmalar kullanılmakta olup söz konusu anlaşmaların genel hükümlerinde EPDK’nın onayı olmaksızın değişiklik yapılmamaktadır.

Söz konusu yönetmelik kapsamında EPDK’nm 09/08/2012 tarihli ve 3968 sayılı Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması 11 Eylül 2012 tarih ve 28408 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve Bu Anlaşmanın Mali Yükümlülükler başlıklı ve Dağıtım Sistemi Kullanım Fiyatı Üzerinden Hesaplanan Bedellerin Ödenmesi başlıklı 1.1 inci maddesinde “Kullanıcı, aylık olarak Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği çerçevesinde dağıtım şirketlerince bildirilen uzlaştırmaya esas tüketim verileri esas alınarak hesaplanan dağıtım sistemi kullanım fiyatı üzerinden tahakkuk ettirilen bedeli Dağıtım Şirketine öder” hükmü,

1.3 ncü maddesinde “Kullanıcı, ödeme bildiriminin kendisine tebliğ edildiği günü izleyen on beş gün içerisinde bildirimde yer alan tutarı, Dağıtım Şirketine öder.

Ödemede gecikilen süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde öngörülen gecikme zammı uygulanır.” Hükmü, 1.6 ncı maddesinde “Kullanıcının, Dağıtım Şirketine karşı bu anlaşmadan kaynaklanan ödeme yükümlülüklerini son ödeme tarihine kadar yerine getirmemesi durumunda Dağıtım Şirketi tarafından kullanıcıya uyarı bildiriminde bulunulur.

Kullanıcı, Dağıtım Şirketi tarafından yapılan uyarı bildirimine rağmen, ödeme yükümlülüğünü bildirimin yapıldığı tarihi izleyen 8 (sekiz) gün içerisinde yerine getirmezse, kullanıcıdan bu anlaşma kapsamında alınan teminat kullanıcının borçlarına mahsup edilir. Teminatın kullanıcının borçlarına mahsuben kullanılması durumunda; kullanıcı 30 (otuz) gün içerisinde ek teminat vermek sureti ile teminatını tamamlar veya yeni teminat verir.

Teminat tamamlama veya yenileme yükümlülüğünü yerine getirmeyen kullanıcının durumu Dağıtım Şirketi tarafından ilgili mevzuat kapsamında Kuruma bildirilir. ” Hükmü, 3 üncü maddesinde “Kullanıcı, bu anlaşma ve ilgili mevzuata aykırı davranışları sonucunda Dağıtım Şirketinin uğradığı zararları tazmin eder.’ Hükmü, Sona Erme başlıklı 9 uncu maddesinde "(l)Bu anlaşma;

a) Kullanıcının lisansının iptal edilmesi veya sona ermesi halinde, b) Dağıtım Şirketi ile üretim faaliyeti gösteren kullanıcı arasında imzalanan Bağlantı Anlaşmasının şona ermesi halinde, c) Kullanıcının iflasına karar verilmesi, tasfiye memuru atanması, hukuken tasfiyesini gerektiren bir durum ortaya çıkması veya acze düşmesi hallerinde, kendiliğinden sona erer.

(2) Kullanıcının, bu anlaşmaya konu dağıtım sistemi kullanımını sona erdirmek üzere Dağıtım Şirketine yazılı olarak başvurması halinde, tarafların mutabık kalacakları tarihte bu anlaşma sona ermiş kabul edilir. Bu durumda kullanıcı, dağıtım sistemi kullanımını sona erdirme talebini Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği ’nde belirtilen süre ve uygulamalara göre Dağıtım Şirketine yazılı olarak bildirir.

(3) Bu anlaşmanın sona ermesi, tarafların bu anlaşmadan kaynaklanan mali yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. '' Hükmü mevcuttur.

Bilirkişiler ...'ndan rapor ibraz etmişlerdir. Sistem kullanım anlaşmasında kullanıcıların ödeme yapmaması durumunda portföyünün boşaltılacağı veya kullanıcının müşterilerine hizmet verilmesinin durdurulacağına veya ...’yan yükleme yapılmasının durdurulacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

Mahkememizce yapılan yargılama, tarafların talep ve beyanları, celp edilen yazı cevapları, ibraz edilen belgeler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf, davalı tedarikçi firmanın, dağıtım sistemi kullanım anlaşmasından doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve borçlarını ödememesi sebebiyle, kendilerini zarara uğrattığını, bu sebeple de davalı şirketin portföy boşaltım işlemlerinin yapılması için tedbir ve yükleme yapılmasının durdurulmasına ilişkin açılan i bu davanın Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/80 E, 2019/124 K, sayılı davasında dosyasında; davacının ...

Elektrik DAğıtım A.Ş, davalının ...

Enerji Toptan Satış A.Ş olduğu, taraflar arasında kurulan Sistem Kullanım Anlaşması gereğince düzenlenen fatura bedellerinin ödenmediğinden bahisle başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olmakla taleplerin ve davaların farklı nitelikte oldukları anlaşılmakla Sistem kullanım anlaşmasında kullanıcıların ödeme yapmaması durumunda portföyünün boşaltılacağı veya kullanıcının müşterilerine hizmet verilmesinin durdurulacağına veya ...’yan yükleme yapılmasının durdurulacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığı gibi portföyünde dava tarihi itibariyle serbest tüketici bulunduğuna dair delil de ibraz edilmediğinden davanın reddine..." karar

verilmişitir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: İlk derece mahkemesinin kararı dolayısıyla müvekkilinin zararının telafisi kabil olmayacak hadde geldiğini, davalının lisansının iptali neticesinde davanın konusuz kaldığını, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilerek davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu gözetilerek hüküm tesisi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesinin dava konusu uyuşmazlığın nitelendirilmesinde hataya düştüğünü,

dağıtım sistemi kullanım bedelini ödememeyi ticari ahlak haline getiren davalı firmanın Türkiye'deki birçok dağıtım şirketini zarara uğrattığını, müvekkili şirketin dağıtım sistemi kullanım anlaşmasından doğan borç ve yükümlülüklerini yerine getirmeye devam etmesine rağmen müvekkilinin hiçbir ihtarını dikkate almayarak sebepsiz zenginleşen davalı firmasının sistem kullanım bedeline ilişkin borçlarını ödemeyerek müvekkili şirketi ciddi anlamda finansal risk altına soktuğunu, Ankara 31. İcra Müdürlüğünün 2015/26356 sayılı takip dosyasının,

Ankara 7. Asliye ticaret mahkemesi k2016/80 E ve 2019/124 K sayılı kararı ve davalı firmanın mevzuata aykırılık teşkil eden iş ve işlemlerinden dolayı 28.02.2019 tarihinde tedarik lisansının iptal edilmiş olmasının davanın açıldığı tarih itibari ile bu davayı açmakta haklı olduklarını gösterdiğini belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasında imzalanan sistem kullanım anlaşmasının ihlalinin giderilmesi için davalı tedarikçi firmanın portföy boşaltma işleminin yapılması için tedbiren ....'a ve yine davalı şirketin yararına yükleme yapılmasının durdurulması için ...'a bildirim yapılması istemine ilişkindir.

Davacı vekilinin istinaf dilekçesine ekli sunduğu evrak kapsamından, davalının lisansının karar tarihinden önce 28.02.2019 tarihinde iptal edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Buna göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1,b,2 uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile karar verilmesine yer olmadığına ve taraflar arasındaki sözleşmede dava konusu istemle (yaptırımla) ilgili düzenleme bulunmadığından davacının davasında haksız olduğu gözetilerek yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına dair aşağıdaki şekilde yeniden hüküm verilmesine karar verilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...