Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/793 K.2021/1157

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 04.03.2021

ESAS-KARAR NUMARASI : ..... Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili 22.06.2016 tarihli dava dilekçesinde; taraflar arasında müvekkili Teşekkülce yürütülmekte olan iş süreçlerinin bilgi sistemleri üzerinden yapılabilmesi amacıyla gerçekleştirilmesi öngörülen ... (...) Sistemi Yerleştirim Projesi Sözleşmesinin 28.10.2005 tarihinde imzalandığını, yüklenici firmanın sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin müvekkili Yönetim Kurulunun 09.06.2011 tarihli kararı ile feshedildiğini, davalı şirketin iflasına karar verilmesiyle şirketin idaresinin iflas idaresine geçtiğini, Ankara 22. Noterliğinin 14.03.2014 tarih ve .... sayılı ihtarnamesiyle,

fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak üzere 588.560,90 ABD Dolarının ödenmesi ile sözleşme hükümleri uyarınca müzakereye gelinmesi, ihtarın alınmasından itibaren 28 gün içerisinde müzakereye gelmez ve/veya müzakereye daveti sonuçsuz kalır ise 6.1.1. maddesi gereğince sözleşme Ek 2 düzenlenmesi uyarınca ..... uzlaştırıcı başvurusunda bulunulacağı hususlarının bildirildiğini,

müzakerelerin sonuçsuz kalması üzerine Uzlaştırıcı Hakem olarak görevlendirilen..... tarafından düzenlenen raporda yüklenici ... firmasının şartnamenin gereklerini verilen süre uzatımlarına rağmen yerine getirmemesi ve kullanılabilecek ... sistem modülünü teslim etmemiş olması nedeniyle ... tarafından sözleşme kapsamında herhangi bir ödeme yapılmasına gerek olmadığı ve daha önce yapılmış olan ödemelerin davalıdan geri alınabileceği görüşünün bildirildiğini, Uzlaştırıcı Hakem Raporunun hakem tarafından İflas İdaresine gönderildiğini,

iflas idaresince herhangi bir bildirimde bulunulmaması nedeniyle sözleşmenin 6.1.2. maddesi hükmüne göre nihai karar haline geldiğini ve taraflar arasında bağlayıcı olduğunu, alacaklarının iflas masasına kaydı ile ödenmesinin iflas idaresinden istendiğini, 29.01.2016 tarihli kararla alacağın yargılamayı gerektirdiği belirtilerek taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek,

588.560,90 ABD Dolarının iflas tarihi olan 15.02.2012 tarihindeki ... dolar kuru karşılığı olan 1.040.92881 TL. alacaklarının 14.03.2014 ihtarname tarihinden itibaren avans faizi ile ve müvekkilince yatırılan 42.480,00 TL. uzlaştırıcı hakem ücretinin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte kabulü ile iflas masasına kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davanın süresinde açılmadığını, İİK'nın 226. maddesi gereği iflas idaresinin masanın menfaatlerini gözetmekle yükümlü olduğunu, davacının davasını haklı gösterecek delil sunamadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince; somut olayda müflis şirketin 15.02.2012 tarihinde iflasına karar verildiği, 04.09.2014 tarihli ve 42.480,00 TL bedelli uzlaştırıcı hakem ücreti İİK'nın 235. maddesinde düzenlenen kayıt-kabul istemine konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, iflastan sonra doğan ve müflisin genel hükümlere göre sorumlu olabileceği iflas masasının dağıttığı iflas(garame) hissesi oranında değil, tasfiyede bakiye kalırsa alacaklıya ödenecek olan genel alacak niteliğinde olduğu, dava konusu alacağın iflas alacağı ve masa borcu olmayıp iflas tarihinden sonra doğan genel nitelikli alacak olduğu,

dava konusu alacağın niteliği ve davanın da nispi ticari dava olmadığından Asliye Hukuk Mahkemesi'nin davaya bakmakla görevli olduğu gerekçesiyle, Mahkemenin görevsizliği nedeniyle HMK nın 114 ve 115 mad. gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

Mahkemece her ne kadar dava konusu alacağın niteliği ve davanın da nispi ticari dava olmadığı gerekçesiyle hüküm kurulmuşsa da dava konusu alacağın ticari nitelikte olduğu, dava konusu uzlaştırıcı hakem ücreti alacağının taraflar arasındaki sözleşmenin anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin taraflar anlaşmazlıkları müzekare yolu ile çözemezlerse uzlaştırıcıya başvurulabileceğine ilişkin hükmüne istinaden doğduğunu, dava konusu alacağın her iki tarafı da tacir olan ve ticari işletmeyle ilgili sözleşmeden kaynaklandığı, ticari işten kaynaklanan alacak davası olduğunun sabit olduğu,

bu haliyle uyuşmazlığın çözümünün Asliye Ticaret Mahkemesinin görevi içinde olduğu belirtilerek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki ... (...) Sistemi Yerleştirim Projesi Sözleşmesi kapsamında başvurulan Uzlaştırıcı Hakem Ücreti alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, taraflar arasında 28.20.2005 tarihinde ... (...) Sistemi Yerleştirim Projesi Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin davacı tarafından 09.06.2011 tarihinde feshedildiği, 15.02.2012 tarihinde davalının iflasına karar verildiği, davacı tarafça keşide edilen Ankara 22. Noterliğinin 14.03.2014 tarih ve ... sayılı ihtarnamesiyle fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak üzere 588.560,90 ABD Dolarının ödenmesi ile sözleşme hükümleri uyarınca müzakereye gelinmesi, müzakereye gelinmez ve/veya müzakere daveti sonuçsuz kalır ise 6.1.1. maddesi gereğince uzlaştırıcı başvurusunda bulunulacağı hususlarının bildirildiği,

bu ihtarname gereğince davacı taraf ile davalı adına iflas idare memuru ve yönetim kurulu başkanı arasında 01.04.2014 tarihinde müzakere görüşmeleri yapıldığı, taraflar arasındaki müzakerelerin sonuçsuz kalması üzerine tarafların anlaşma olanağı bulunmadığı, ... uzlaştırıcı hakem sorulması, belirlenecek hakem ismi üzerinde mutabık kalınacağı ve hakem ücretinin alacak başvurusu talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... tarafından karşılanacağı hususları belirtilerek tutanak tutulduğu anlaşılmıştır.

Masa borçları, iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası (masa adına iflas dairesi veya iflas idaresi) tarafından yapılan borçlardır. (İİK. m. 248, 303/2) Masa borçları iflas masasından tam olarak ödenir. Örneğin İflas kararının ilanı giderleri (m.166;219), defter tutma (m.161;208) giderleri (bkz: m.160), masa mallarının muhafazası için kiralanan depo için ödenecek kira, iflas idaresinin ücreti (m.223,IV), masanın (iflas idaresinin) taraf olduğu davaları takip eden avukatın avukatlık ücreti masa borcudur. Bu sayma, tahdidi değildir. Şu halde, masa alacakları (borçları), iflas açıldıktan sonra iflasın tasfiyesi için bizzat masa ( yani, masa adına iflas dairesi veya idaresi) tarafından yapılan borçlardır.

Buna göre, iflas idaresinin katılımı ile yapılan müzakerede uzlaştırıcı hakeme başvurulmasına karar verildiği gözetildiğinde dava konusu edilen uzlaştırıcı hakem ücretinin masa borcu niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. İlk derece Mahkemesince dava konusu alacağın iflas alacağı ve masa borcu olmayıp iflastan sonra doğan ve müflisin genel hükümlere göre sorumlu olabileceği iflas masasının dağıttığı iflas(garame) hissesi oranında değil, tasfiyede bakiye kalırsa alacaklıya ödenecek olan genel alacak niteliğinde olduğunun kabulü hatalı olmuştur.

Ne var ki iflas tarihinden sonra doğan bir alacağın varlığı ve miktarı konusunda bir uyuşmazlık bulunmasa da, masa borcu olup olmadığı yönündeki inceleme, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda iflas masası aleyhine açılan davada genel mahkemelerce tespit edilecektir. Böyle bir davada, davacı, masa alacaklısı olduğunu iddia eden alacaklı, davalı ise iflas idaresidir.

Diğer yandan, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükümde, nispi ticari davaya ilişkin düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

Mezkur Yasa'nın 5/1. maddesi uyarınca, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalara bakmakla görevlidir.

Davalı tacir olduğu gibi davacı da TTK'nın 16/1. maddesi ve ana statüsüne göre özel hukuk tüzel kişisidir.

Uyuşmazlık, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgilidir.

Buna göre ilk derece mahkemesince, tarafların tacir olduğu ve TTK'nın 4. maddesi uyarınca davanın nispi ticari dava olduğu, buna göre de ticaret mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-a.3. maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 09.09.2021

......