Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2022/1735 K.2026/970

Davacı vekili ile davalı ... Özel Güvenlik Eğitimi Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352 madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Taraflar arasında güvenlik hizmet sözleşmeleri imzalandığını, davalılar bünyesinde çalışan dava dışı bir kısım işçilerin iş akitlerinin sona erdirilmesi üzerine açılan davalarda verilen kararların kesinleşmesi sonucunda icra dairelerine müvekkilince ödemeler yapıldığını, bu ödemelerden davalıların sorumlu olduğunu öne sürerek toplam 25.000-TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Özel Güvenlik Eğitimi Limited Şirketi vekili özetle: alt işveren olduğu için ödemelerden sorumlu tutulamayacağını, kendi döneminde üzerine düşen tüm ödemeleri eksiksiz yaptığını, davacı idarenin asıl işveren olup işçilik alacaklarından kendisinin sorumlu olduğunu ve aksi düşünülse dahi eşit oranda sorumlu tutulması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı .......Ltd.Şti.vekili özetle: Davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

İlk derece mahkemesince "......Davacı ... tarafından, dava dışı işçinin açmış olduğu işçilik alacakları davası sonucunda, işçinin başlattığı icra takip dosyası olan Bakırköy 5.İcra Müdürlüğünün 2016/11563 E. Sayılı dosyasına, 21.07.2020 tarihinde, 25.000-TL ödeme yapıldığı, bu tutarın 465,33-TL sinin fazla ödeme olduğu gerekçesiyle icra müdürlüğü tarafından “talep halinde iadesine” karar verildiği, neticede davacı kurumun İcra dosyasına 24.534,67-TL ödeme yaptığı, dava dışı işçi tarafından açılan iş mahkemesi davasında, davalıların, ... ve ...

Özel Güvenlik Hiz.Ltd.Şti olduğu, İş Mahkemesi davasının, işbu davada yer alan diğer davalılara ihbar edilmediği, Yargıtay kararları uyarınca rücu davalarında, rücuya konu iş mahkemesi dosyasının alt işverenlere ihbar edilip edilmemesi durumunda, sorumluluk tutarlarının değiştiği, iş mahkemesi davasının, alt işverene ihbar edilmemesi durumunda, alt işverenlerin, hükmolunan alacakların sadece asıl alacaklarından sorumlu olacağının değerlendirildiği, ihbar yapılmayan alt işverenler yönünden;

faiz, yargılama giderleri ve icra takip giderlerinden sorumlu olmayacağının tespiti ile hesaplamalar yapılmış olmakla, dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu, dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne......" karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Yargılama giderlerinin reddinin hatalı olduğu, sorumluluğun hesabında ihbar koşulunun aranmasının hukuka aykırı olduğu ve davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği nedenleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Özel Güvenlik Eğitimi Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle: İlk derece mahkemesince kurulan hükmün HMK'nın 297/2.maddesi şartlarını taşımadığı, gerekçe kısmında her davalının kendi döneminden sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna dair kısmın çelişki oluşturup hatalı ve haksız olduğu, adi ortaklığın tüzel kişiliğinin bulunmadığı, iş ortaklığı aleyhine hüküm kurulamayacağı ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği nedenleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak taleplidir. HMK'nın 297/2.maddesi "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." hükmünü haizdir.

Adil Yargılanma Hakkı Anayasamızın 36/1. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir. Anayasanın 141/3.maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'da da yer verilmiştir.

HMK'nun 297. maddesine göre, kararda tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler yer almalı ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan haklar, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmelidir.

HGK'nun 24.02.2010 Tarihli 2010/1-86 Esas, ve 2010-108 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere.

"Yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur."

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ilk derece mahkemesince gerekçe kısmında davacının "...ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu..." ve iş davası kendisine ihbar edilmeyen davalıların faiz, yargılama giderleri ve icra takip masraflarından sorumlu olmadıkları ve yine her davalının kendi döneminden sorumlu olduğu, davalıların sorumlu oldukları miktarların dönemsel olarak tespit edildiği belirtilmek, hükme esas alınan raporda hesaplanan meblağın davalıların tamamından "...müştereken ve müteselsilen ..." tahsiline karar vermek suretiyle gerekçenin hem kendi içerisinde çelişkili olduğu,

hem de gerekçe ile hüküm fıkrasının çeliştiği anlaşılmakla karar yukarıda açıklanan ve Anayasa ile teminat altına alınan adil yargılanma hakkı prensibine ve kararların gerekçeli olması gerektiğine dair Anayasa ve yasa hükümlerine açıkça aykırıdır.

Davacı vekili ve davalı ... Özel Güvenlik Eğitimi Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun, istinaf nedenleri incelenmeksizin kabulüne, HMK 353/1.a.4 madde uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip