Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2022/1841 K.2025/145

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, HMK m. 352 gereğince, yapılan ön inceleme sonucu, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun "Harçdan müstesna işlemler" başlıklı 13'üncü maddesinde harçtan müstesna konular düzenlenmiş, 59'uncu maddesinde "Harçtan müstesna tutulan işlemler" başlığı altında hangi işlemlerin harçtan istisna olduğu sıralanmış, aynı maddenin son fıkrasında ise; "Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır." hükmü getirilmiştir. Yine Harçlar Kanununun "Kısımlar arası müşterek hükümler" üst başlığı altında birinci bölüm olarak "Genel muaflıklar ve istisnalar" başlığı, bu başlığın altında ise "Özel kanunlardaki hükümler" alt başlığını taşıyan 123. maddesi düzenlenmiştir.

Harç alınmaması kişiler yönünden ise "muafiyetten" işlemler yönünden ise "istisna"dan söz edilebilir (Anayasa Mahkemesinin 04.05.1971 gün ve 1970/36 E., 1970/50 K. sayılı kararı).

492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 123'üncü maddesinin birinci fıkrasında "...Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz..." denilmektedir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 143'üncü maddesinin birinci fıkrası: "Bankalar ve Fon dâhil diğer malî kurumların alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacıyla, kuruluş ve faaliyet esasları Kurul tarafından belirlenen varlık yönetim şirketleri de kurulabilir. Varlık yönetim şirketleri alacaklarının tahsili ve alacakların ve/veya diğer varlıkların yeniden yapılandırılması kapsamında alacak tahsili amacıyla edindiği gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkların işletilmesi, kiralanması ve bunlara yatırım yapılması ve yine alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlularına ilâve finansman sağlamak veya sermayelerine iştirak etmek dâhil olmak üzere her türlü faaliyeti gerçekleştirmeye yetkilidir."

şeklinde olup, aynı maddenin altıncı fıkrası: "Bu Kanun kapsamında kurulan varlık yönetim şirketleri ile 4743 sayılı Malî Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3 üncü maddesinin yedinci fıkrası uyarınca Kurulun çıkarmış olduğu yönetmelik kapsamında kurulan varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları işlemler ve bununla ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden, 492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan, kaynak kullanımını destekleme fonuna yapılacak kesintilerden ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 39 uncu maddesi hükmünden istisnadır." hükmünü içermektedir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 143. maddesindeki düzenlemede "muaflıktan" değil "istisna"dan söz edilmekte olup, Varlık Yönetim Şirketlerinin yaptıkları işlemleri ve bununla ilgili olarak düzenlenen kağıtları 492 sayılı Harçlar Kanunu’na göre ödenecek harçlardan, maddede sayılan diğer vergilerden ve kesintilerden istisna tutulmuştur. Görüldüğü üzere, bu hüküm varlık yönetim şirketlerinin vergiden istisna olacağı halleri istisna kurumunun doğasının da gereği olarak kendilerinin yaptıkları işlemlerden ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlardan dolayı, hükümde sayılan kanunlar uyarınca vergi, harç veya kesinti borçlusu durumunda bulunacakları hâllerle sınırlamıştır.

Somut olayda, istinaf yoluna başvuran ... A.Ş.'nin yaptığı bir işlem veya bununla ilgili düzenlenmiş bir kağıt söz konusu olmadığından kendisinin ya da işleminin harçtan istisna veya muafiyetinin bulunmadığının kabulü gerekir.

Uyuşmazlığın 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13. ve 59. maddesinde sayılan konulardan olmadığı açıktır.

İstinaf dilekçesinin verilme usulü HMK’nın 343. maddesinde açıklanmış olup, 344. maddede, "İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır." hükmü düzenlenmiştir.

Davacı olunan ... AŞ vekilince hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf yoluna başvurma harcı ile istinaf karar harcı yatırıldığına ilişkin dosya ve UYAP kapsamında herhangi bir belgeye rastlanmamıştır.

Adı geçen davacı ekilince istinaf yoluna başvurma harcı ile istinaf karar harcı yatırılmışsa buna ilişkin belgelerin dosya içerisine konulması, aksi halde yatırmaları için HMK'nın 344. maddesi uyarınca muhtıra çıkarılması, sonucuna göre gerektiğinde aynı madde hükmü uyarınca mahkemece bir karar verilmesi için, dosyanın İlk derece Mahkemesine aynı Kanunun 352/(1)-ç. maddesine göre geri çevrilmesi gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip