Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2022/564 K.2026/911

Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352 madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Müvekkili ile davalı şirket adi ortaklığı arasında imzalanan sözleşmenin 7. ve Kamu İhale Tebliği'nin 78.30 maddeleri uyarınca ihale karar pulu ve sözleşme damga vergilerinin yüklenici olan davalılar tarafından ödeneceğinin belirtildiğini, davalıların taahhüt ettikleri üzere vergi dairesine 3 ihale için toplam 430.789,54-TL ihale karar pulu bedelini ödediğini, müteakiben davalılar tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı aleyhine açılan ve Ankara 3. Vergi Mahkemesi'nin 2019/482,

2019/483 ve 2019/484 esasına kaydı yapılan davalarda vergi mahkemesinin ihale karar pulu bedelinin yüklenici şirketlere iadesine karar verdiğini ve Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesi'nin Gelir İdaresi Başkanlığı'nın istinaf talebinin reddine karar verdiğini, ilam doğrultusunda davalılar tarafından yatırılan ihale karar pulu bedelinin Gelir İdaresi Başkanlığınca davalılara iade edilip,

akabinde ihale karar pulu bedeli ve 73.593,50-TL gecikme zammı ile birlikte toplam 504.383,04-TL'yi 27.09.2019 tarihinde müvekkili kuruluştan tahsil ettiğini öne sürerek 504.383,04-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ...Ltd.Şti.vekili özetle: Davada Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını, sorumluluğun davacıda olduğunu, sözleşmelerde ihale karar damga vergisi yönünden 488 sayıl Damga Vergisi Kanunu'na aykırı hükümlerinin bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... ... Ltd.Şti. vekili özetle: Davada Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını, sorumluluğun davacıda olduğunu, sözleşmelerde ihale karar damga vergisi yönünden 488 sayıl Damga Vergisi Kanunu'na aykırı hükümlerinin bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince "......taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 7.1 maddeleri gereğince sözleşme imzalandıktan sonra taahhüdün yerine getirilmesi aşamasında ödenen damga vergisi ve karar pulunun sözleşme bedeline dahil olduğunun hüküm altına alındığı,

yine sözleşmelerin 8 inci maddeleri uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olarak belirtilen sözleşme ile dokümanlar arasında çelişki ve farklılık çıkması halinde oluşacak uyuşmazlıkların çözümü noktasında öncelikle hiyerarşi ile bakılacak belgeler incelendiğinde de sözleşmeden daha üstün tutulan idari şartnamenin 25 inci maddesinde açıkça Kamu ihale Genel Tebliği den de farklı olarak teklif fiyata dahil olan giderler arasında sözleşmenin uygulaması sırasındaki ödenecek verginin sayılıdığı anlaşılmakla dava konusu daha önce davalılardan tahsil edildikten sonra vergi mahkemesi kararları uyarınca davacının vergi mükellefi olduğu ve

davacının ödemesi gerektiğinden davalılar iade edilen davacı tarafından Mahkeme kararı gereği Hazineye ödenen, sözleşme öncesi idare tarafından alınan ihale karar pulu (damga vergisi) bedelleri ile gecikme zammı bedellerinin istemli talebinin yerinde olmadığı davacının davasının reddine......" karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: taraflar arasında üç ihale sonucu üç sözleşme imzalandığını, sözleşmelerde giderlere dahil olan hususların sayıldığını, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.30.maddesinde damga vergilerinin sözleşme giderlerine dahil olduğunun düzenlendiğini, mevzuata göre ihale karar pulu ve sözleşme damga vergilerinin sözleşme giderlerine dahil olduğunun sabit olduğunu, davalının ihtirazi kayıt koymadan 430.789,54 TL ödeyip vergi mahkemesinde dava açtığı, yapılan yargılama sonucunda 504.383,04 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını ve damga vergisi ödeme sorumluluğunun davalıda olduğunu savunarak davanın reddine ilişkin kararın kaldırılması gerektiği iddiasıyla istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, ödenen damga vergisinin iade edilmesi gerektiğinden bahisle alacak taleplidir.

Taraflarca imzalanan sözleşmelerin 7.maddelerinde "taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç, sözleşme damga vergisi, ve kara pulu sözleşme bedeline dahildir" düzenlemesi yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.30 maddesinin (ç) bendinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri içerisinde ihale damga vergisinin bulunduğu açıkça düzenlenmiştir. Bu bağlamda, tebliğ uyarınca davalının her 3 ihale için vermiş olduğu teklif içerisinde ihale damga vergisinin bulunduğu sabittir.

Bu durumda ihale karar pulu (damga vergisi) bedelinden yüklenici olan davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklığın sorumlu olduğu, ödenen ihale karar pulu bedelinin iadesi için Ankara Vergi Mahkemelerine dava açarak ihale karar pulu bedelinin davacı tarafından gecikme zammı ile birlikte ödenmesine sebebiyet verdiği, bu nedenle asıl alacak ile birlikte gecikme zammından da davalıların sorumlu olduğu, her iki davalının adi ortaklıktan kaynaklanan borç için davacıya karşı müteselsil sorumlu oldukları, tarafların tacir, ihtilafın ticari iş mahiyetinde olması sebebiyle davacının ödeme tarihi olan temerrüt tarihi itibariyle davalılardan avans faizi isteminde bulunabileceği anlaşılmıştır.

Buna göre ilk derece mahkemesince, davanın kabulü ile 504.383,04-TL'nin ödeme tarihi olan 27.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK 353/(1)-b.2. madde uyarınca, ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak davanın kabulü yönünde yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip