Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/2009 K.2023/1831

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352'nci maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Dava konkordatonun davacı yönünden feshi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince tasdik kararının 09/12/2020 günü verildiği ve buna göre “Konkordatoya tabi alacaklardan vade farkı faiz, gecikme cezası gibi eklenti olmadan ana paranın %75'inin konkordato kararının kesinleşmesinden itibaren 12 ay ödemesiz süreden sonra başlamak üzere 6 aylık dönemlerde 5 eşit taksit halinde ödenmesine” karara verildiği,

Bu karara yönelik istinaf başvurularının Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi tarafından reddedildiği,

Bu kararın temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 23/03/2022 günlü kararı ile kararın onandığı ve tasdik kararının bu tarihte kesinleştiği belirtildikten sonra

“…Kesinleşen karara göre ödemeler, konkordato kararının kesinleşmesinden itibaren 12 ay ödemesiz süreden sonra başlamak üzere 6 aylık dönemlerde 5 eşit taksit halinde ödenmesine şeklinde gerçekleşecektir. Görüldüğü üzere vade ay olarak belirlenmiştir.

Borcun ifa zamanı, süreye bağlı borçlar yönündün 6098 sayılı Borçlar Kanunun 91 vd maddelerinde düzenlenmiştir. "Aya ilişkin sürelerde vade," başlıklı BK'nın 91. Maddesine göre, borcun ifası için bir ayın başlangıcı veya sonu belirlenmişse, bundan ayın birinci ve sonuncu günü; ayın ortası belirlenmişse, bundan da ayın onbeşinci günü anlaşılır. Borcun ifası için gün belirtilmeksizin sadece ay belirlenmişse, bundan o ayın son günü anlaşılır.

Yapılan yargılama sonucunda, kesinleşen konkordatonun tasdikine ilişkin kararda borcun ödeme vadesinin ay (6 aylık Dönemler) olarak belirlendiği, hükümde gün belirtilmediği için Borçlar Kanunun 91/2 maddesine göre ödeme süresinin 6 ayın son günü olduğu, konkordato tasdik kararının 23/03/2022 tarihinde kesinleştiği, 1 yıl ödemesiz sürenin 23/03/2023 tarihinde sona erdiği ve 6 aylık ilk ödeme süresinin başladığı, 6 aylık vadenin son gününün 23/09/2023 olduğu, davanın 30/03/2023 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, dava tarihi itibariyle konkordatoya göre ödenmesi gereken ilk taksitin vadesinin dolmadığı, bu nedenle İİK 308/e maddesindeki konkordatonun feshi şartlarının oluşmadığı…” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde:

- Konkordato tasdik kararında ödemelerin kesinleşmeden itibaren 12 aylık ödemesiz dönemin bitişi itibariyle gecikmeksizin başlaması gerekeceğinin net olduğunu, daha sonraki ödemelerin ise 6 aylık dönemlerde gerçekleştirilmesi gerektiğini,

- Aksi takdirde ödemesiz dönemin on sekiz ay olarak belirtilmesinin gerektiğini ileri sürerek ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NEDEN VE GEREKÇE

Dava, konkordatonun feshi istemine ilişkindir.

Öğretide ve yargı uygulamasında yasaların ve hatta sözleşmelerin ne şekilde yorumlanacağına dair birçok ilke dile getirilmiştir. Ancak mahkeme kararlarının yorumlanması konusunda örneğe rastlamak zordur. Bir mahkeme kararının yoruma muhtaç olduğu hallerde, yine de yoruma ilişkin genel ilkelerden yararlanmak gerekir. Bu noktada öncelikle konkordatonun kabul oyu veren alacaklılar bakımından sözleşme benzeri bir hukuki ilişki yarattığı da gözden uzak tutulmamalıdır.

Bu noktada öncelikle Türk Borçlar Kanunu'nun sözleşmelerin yorumlanmasına ilişkin 19'uncu maddesindeki bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmayacağına ve onların gerçek ve ortak iradelerinin esas alınacağına ilişkin ilke dikkate alınmalıdır.

Somut olayda konkordato projesi “Konkordatoya tabi alacaklardan vade farkı faiz, gecikme cezası gibi eklenti olmadan ana paranın %75'inin konkordato kararının kesinleşmesinden itibaren 12 ay ödemesiz süreden sonra başlamak üzere 6 aylık dönemlerde 5 eşit taksit halinde ödenmesine” şeklinde ifade edilmiştir. Uyuşmazlık kararın kesinleşmesinden itibaren on iki aylık ödeme süresi ile bundan sonra başlayacak altı aylık dönemlerin ne şekilde hesaplanacağı, projedeki ibarelere ne şekilde anlam yükleneceği noktasındadır.

Bu bağlamda alacaklı, konkordatonun tasdik kararının kesinleşmesini ve bundan sonra on iki aylık ödemesiz sürenin dolmasını bekleyeceğini ve ilk ödemeyi bu tarihte alacağını, bundan sonraki taksitlerin ise altışar aylık dönemlerin sonunda ödeneceğini öngörerek oy kullanmış olmalıdır. Aksi halde ödemesiz sürenin, bir kelime oyunu ile aslında on sekiz ay olduğunun kendisine söylenmesi oy kullanırken ortaya koyduğu iradenin sakatlandığı ve hatta oylamanın manipüle edildiği anlamına gelecektir.

İlk derece mahkemesince yorum için dayanılan Türk Borçlar Kanunu'nun 91'inci maddesine göre borcun ifası için gün belirtilmeksizin sadece ayın belirlenmesi hali düzenlenmiş ve böyle bir ifadeden o ayın son gününün anlaşılacağına işaret edilmiştir. Yasanın bu düzenlemedeki amacı, birinci fıkra da dikkate alındığında, bizatihi ayların kendisi ile ilgilidir. Söz gelimi sözleşmede "ilk taksit Kasım ayında ödenecektir", "ödeme aydan aya yapılacaktır" ya da "her yılın Kasım ayında" gibi ifadeler varsa ödemenin o ayın (örnekte Kasım ayının) son günü yapılacağı anlaşılmalıdır.

Türk Borçlar Kanunu'nun "Diğer sürelerde vade" başlıklı 92'nci maddesinin birinci fıkrasının 3 ve 4 numaralı bentleri de dikkate alındığında uyuşmazlık şu şekilde çözümlenmelidir:

Konkordato tasdik kararının 23/03/2022 tarihinde kesinleştiğine göre on iki aylık süre 23/03/2023 günü dolmuştur ve birinci taksit bunu izleyen gün, yani 24/03/2023 günü ödenmeli; izleyen taksitler ise 25/09/2023 (pazartesi), 25/03/2024 (pazartesi), 24/09/2024 ve 24/03/2025 günü ödenmelidir.

Davanın açıldığı 30/03/2023 günü birinci taksidin ödenmesi gerektiği halde ödenmediği sabit olduğundan davanın kabulü ile konkordatonun ... Bankası AŞ yönünden feshine (İİK m.308/f) karar vermek gerekirken, hatalı değerlendirme ile reddine karar verilmesi doğru olmamış; davacı vekilinin istinaf sebeplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir (HMK m.353/1-b.2).

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...