İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/2011 K.2023/1711

İhtiyati tedbir kararına itirazın kısmen kabulüne ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA VE TALEP

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davalı firmaya 500 ton kumaş siparişi verdiğini, müvekkili tarafından davalı firmaya ... Şubesi-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ... Ltd Şti ve alacaklısı ... San Tic AŞ olan, keşide yeri Gaziantep, çek no ..., basım tarihi 26 Nisan 2021, vadesi 30.09.2022, tutarı 800.000 TL olan bir adet çek; ... bank ... -Gatem şubesine ait, Keşide yeri Gaziantep olan, çek seri no: ..., borçlusu ...

Ticaret Ltd Şti ve alacaklısı ... Tic AŞ olan, tutarı 1.000.000 TL olan, 30.10.2022 vadeli bir adet çek; ... Gatem Şubesi-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti olan, hamiline yazılı, keşide yeri Gaziantep, çek no ..., vadesi 20.12.2022, turarı 1.000.000 TL olan bir adet çek; ... Gatem Şubesi-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ...

Sanayi ve Ticaret Ltd Şti olan, hamiline yazılı, keşide yeri Gaziantep, çek no ..., vadesi 30.12.2022, tutarı 1.500.000 TL olan bir adet çek; ... bank Gatem-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ... Ticaret Ltd Şti olan, alacaklısı ... San Tic AŞ olan, keşide yeri Gaziantep, çek no ... olan, vadesi 30.11.2022, tutarı 1.000.000 TL olan bir adet çek; ... Bankasına ait, keşide yeri Gaziantep olan, borçlusunun ...Dış Ticaret Ltd Şti olan, alacaklısı ...

San Tic olan, 2.000.000 TL bedelli ve vadesi 29.10.2022 olan toplam 6 adet müşteri çeki cirolandığını ve verildiğini, ancak kumaşların müvekkiline teslim edilmediğini, davalı tarafın icra takibi yapması veya çeki tahsil etmesinin an meselesi olduğunu, bu nedenlerle davalıya borçlu olmadığının tespitine, ... Gatem Şubesi-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ... Ltd Şti ve alacaklısı ...

San Tic AŞ olan, keşide yeri Gaziantep, çek no ..., basım tarihi 26 Nisan 2021, vadesi 30.09.2022, tutarı 800.000 TL olan bir adet çekin ödemesinin tedbiren durdurulması ile dava sonunda iptaline, icra tehdidi altında ödemek zorunda kalınması halinde davanın istirdat davası olarak devamına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece 29.9.2022 tarihli tensip zaptının 10.bendi ile; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, dava değerinin %20'si oranında teminat yatırılması halinde; ... Gatem Şubesi-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ... Ticaret Ltd Şti ve alacaklısı ...

Tic AŞ olan, keşide yeri Gaziantep, çek no ..., basım tarihi 26 Nisan 2021, vadesi 30.09.2022, tutarı 800.000 TL olan bir adet çek; ... bank ... -Gatem şubeine ait, Keşide yeri Gaziantep olan, çek seri no: ..., borçlusu ... Ltd Şti ve alacaklısı ... San Tic AŞ olan, tutarı 1.000.000 TL olan, 30.10.2022 vadeli bir adet çek; ... Gatem Şubesi-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ...

Ltd Şti olan, hamiline yazılı, keşide yeri Gaziantep, çek no ..., vadesi 20.12.2022, turarı 1.000.000 TL olan bir adet çek; ... Gatem Şubesi-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ... Ltd Şti olan, hamiline yazılı, keşide yeri Gaziantep, çek no ..., vadesi 30.12.2022, tutarı 1.500.000 TL olan bir adet çek; ... bank Gatem-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ... Ltd Şti olan, alacaklısı ...

San Tic AŞ olan, keşide yeri Gaziantep, çek no... olan, vadesi 30.11.2022, tutarı 1.000.000 TL olan bir adet çek; ... Bankasına ait, keşide yeri Gaziantep olan, borçlusunun ... Ltd Şti olan, alacaklısı ... Tic olan, 2.000.000 TL bedelli ve vadesi 29.10.2022 olan çeklerin davacı ... Anonim Şirketi yönünden ödemelerinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Davalı vekilinin 15.10.2022 tarihli dilekçesi ile ihtiyati tedbire itirazı üzerine 31.10.2022 tarihli ara kararı ile 800.000-TL bedelli çek için ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine, diğer çekler bakımından itirazın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Birleşen İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/731 Esas sayılı dosyasında dava konusu edilen çekler için 30.11.2022 tarihli ara karar ile; ... bank ... -Gatem şubeine ait, Keşide yeri Gaziantep olan, çek seri no: ..., borçlusu ... Ticaret Ltd Şti ve alacaklısı ... AŞ olan, tutarı 1.000.000 TL olan, 30.10.2022 vadeli bir adet çek; ... Gatem Şubesi-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ...

Ticaret Ltd Şti olan, hamiline yazılı, keşide yeri Gaziantep, çek no ..., vadesi 20.12.2022, turarı 1.000.000- TL olan bir adet çek; ... Gatem Şubesi-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ... Ltd Şti olan, hamiline yazılı, keşide yeri Gaziantep, çek no ..., vadesi 30.12.2022, tutarı 1.500.000- TL olan bir adet çek; ... bank Gatem-Gaziantep şubesine ait, borçlusu ... Ticaret Ltd Şti olan, alacaklısı ...

AŞ olan, keşide yeri Gaziantep, çek no ... olan, vadesi 30.11.2022, tutarı 1.000.000 TL olan bir adet çek; ... Bankasına ait, keşide yeri Gaziantep olan, borçlusunun ... Ltd Şti olan, alacaklısı ... Tic olan, 2.000.000 -TL bedelli ve vadesi 29.10.2022 olan bir adet çeklerin HMK madde 389 uyarınca tedbiren ödemelerinin durdurulmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili.

2.11.2022 havale tarihli dilekçesi ile; mahkemece öncelikle tedbir kararı verildiğini, ancak davalı tarafın kötü niyetli başvurusu üzerine ve talebi üzerine duruşma yapılarak tedbir kararından vazgeçildiğini, duruşmada verilen ara karar gerekçesinin henüz tebliğ edilmediğini, mahkemece tebliğ edilecek gerekçeli kararın incelenmesinde ek itiraz hakkını saklı tutarak sürecin aciliyeti ve geriye kalan çeklerin yazılma ihtimaline binaen acilen istinaf başvurusu yaptığını, ihtiyati tedbir kararının duruşmasına davalı tarafça geçici konkordato kararı sunulduğunu, kararda da anlaşılacağı üzere dava tarihinin 30.10.2022 olduğunu,

davanın tedbir kararının verildiği ve bankaya yazıldığı tarihi taşıdığını, dolayısıyla davalının davadan haberdar olduğu gün açıldığını ve aynı gün tedbir kararı alındığını, davalı tarafın sadece ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacizlerden korunmak ve müvekkilinin aldığı tedbir kararından etkilenmemek için aynı gün başvuru yapıp aynı gün konkortado kararı aldığını,kumaşın teslimini, iadesine veya ürüne ilişkin hiçbir bilgi, belge veya döküman sunamadıklarını, çeklerin peşinen verildiğini ancak davalı taraf üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, mahkemece verilen ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin kararın kaldırılmasına,

yeniden tüm çekler yönünden ihtiyati tedbir kararının devamına ilişkin karar verilmesine, tüm çek bedelleri üzerinden belirlenecek tutarı depo etme talebinin kabulüne, tedbirin kaldırılması kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Eldeki dava icra takibinden evvel açılan menfi tesbit davasıdır. Asıl davada 800.000-TL bedelli çek dışindaki çekler dava konusu edilmediği halde, mahkemece tensiben 6 adet çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. İİK'nın 72/2 maddesi "borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir.

HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklindedir.

Davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazı üzerine 800.000-TL bedelli çek için itirazın reddine, diğer kalan 5 adet çek için ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf dilekçesi 2.11.2022 tarihli olup yukarıda özetlendiği üzere, beş adet çek nedeniyle ihtiyati tedbir kararının kaldırılması kararından sonra Birleşen 13.ATM'nin 20227731 Esas sayılı dosyasında dava konusu edilen çekler için 30.11.2022 tarihli ara karar ile bu davada dava konusu edilen beş adet çek ile ilgili yeni bir tedbir kararı verilmiştir.

Davalı vekilinin 15.10.2022 tarihli dilekçesi ile ihtiyati tedbire itirazı üzerine 31.10.2022 tarihli ara kararı ile 800.000-TL bedelli çek için ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine ,diğer çekler bakımından itirazın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiş bu ara kararı istinaf edilmiş ise de bu ara kararından sonra 2.11.2022 tarihinde İstanbul 13 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/731 Esas sayılı dosyasında dava açılmış, 30.11.2022 tarihinde yeniden ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

İstinafa konu ihtiyati tedbirin kaldırıldığı beş adet çekin ara kararın verildiği tarih itibariyle ihtiyati tedbir kararı veren mahkemede açılmış bir dava bulunmadığı, dava konusu olmayan bir hususda tedbir kararı verilemeyeceği, ara kararın verildiği tarihden sonraki durumların istinaf aşamasında incelenemeyeceği, ara karar tarihi itibariyle dava konusu olmayan çekler nedeniyle de verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasında isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.