Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/2340 K.2024/650

Davacı ve davalılar vekilleri tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin yurtdışında yaşadığı sırada davalı kooperatife üye olduğunu, kooperatif ile ilgili işlemlerinin Ankara'da ikamet eden kardeşi ... tarafından 1998 yılına kadar, onun vefatı ile de davalı ... tarafından yürütüldüğünü, 07.03.2002 tarihli davalı ...'a verilen vekaletname ile kooperatif hissesinin %50'sinin bedeli mukabili devri hususunda yetki verildiğini, davalı ...'ın kooperatif hissesini devredemediğini müvekkiline bildirilmesi üzerine müvekkili tarafından kooperatif aidatlarının ödenmeye devam edildiğini, kooperatifin çektiği kura sonucunda müvekkiline ... parselde kayıtlı 2. kat tapusunun düzenlendiğini,

bir kısım hissenin usulsüz dilekçe ile ...'a devredildiği gerekçesiyle aynı ada parselde yer alan zemin kat ve 1. katın tapusunun davalı ... adına düzenlendiğini, müvekkilinin davalı kooperatifte 288 nolu üyeliğin sahibi olduğunu, söz konusu üyeliğin iki ortağa bölünerek tapu kaydı tanzim edildiğini, bu uygulamanın Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına aykırı olduğunu belirterek, davalı kooperatifin tahsise ilişkin kararlarının iptali ile 17840 ada 2 parselde kayıtlı zemin-1 ve 1. kat 2 nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacı yanın iki talebinin aynı davada görülebilmesinin mümkün olmadığını, davanın süresinde açılmadığını, davacının dava ehliyetinin bulunmadığını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını bildirerek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Taraflarca bildirilen tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, hazırlanan 08.09.2017 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinden, davalı kooperatifin 288 numaralı ortağının ... olduğu, iş bu davanın davacının ortaklığının bir bölümünün davalı ...'a devriyle ilgili olduğu, davacı tarafından verilmiş dilekçeye istinaden kooperatif yönetimi tarafından dilekçede belirtilmiş talebe göre ...'ın ortaklığından kaynaklı olarak kooperatif mülkiyetindeki yapıların bir bölümünün tapularının davalı ... adına çıkarıldığı,

dosya kapsamında bulunan belgeler dışında yerinde inceleme yetkisi kapsamında dosya kapsamına ve incelemeye yeni bir belge verilmediği, davacının tarihsiz dilekçe ile kendisine tahsis edilen hissenin bir bölümünü davalı ...'a devrettiği, davalı ...'ın da davalı kooperatife vermiş olduğu dilekçe ile ortaklık talebinde bulunduğu, kooperatifler kanunu, ana sözleşme ve TTK hükümleri gereğince bir pay için birden fazla kişinin ortaklığının söz konusu olamayacağı, yönetim kurulunun davalı ...'ın ortaklığıyla ilgili bir kararının da olmadığı,

davacının ortaklığına tahsisli taşınmazın bir bölümünün tapusunun ... adına çıkarılmasının mevzuata uygun olmadığı, dosya kapsamında bulunan kooperatif aidatlarıyla ilgili ödeme belgelerinden 2005 yılına kadar yapılmış ödemelerin ... adıyla, 2005 yılından sonrakilerin ise ...-... adıyla yapılmış olduğu, hisse devir dilekçesi, ...'ın üyelik talebi dilekçesi, üyelik taahhütlerinin dosyada asıllarının görülememiş olduğu, mevzuata uygun talepleri içermeyen söz konusu dilekçelerin asıllarının olmasının işlemi mevzuata uygun hale getirmesinin söz konusu olmayacağı bildirilmiştir.

Dosya kapsamında alınan 08.06.2011 tarihli bilirkişi raporu ile 08.09.2017 tarihli bilirkişi raporları arasında çelişki nedeniyle dosya kapsamında yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Hazırlanan 27.04.2018 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinden davacı ... adına imzalı ve bila tarihli belge üzerinden gerçekleştirilen inceleme neticesinde, davalı Kooperatife hitaben yazılan belge metninde yer alan açıklamanın çizilen kısmının üst tarafına yazılan yazının davacı ...'ın parafını veya benzer bir muvafakatını içermemesi nedeniyle düzeltmenin dikkate alınamayacağı, sonuç olarak ...'ın davalı kooperatife sunduğu bila tarihli dilekçe ile davalı kooperatifin 233 sayılı ortaklığının yarısını diğer davalı ...'a devretmek istediğinin tespiti ve kabulü gerektiği,

kooperatifin 288 nolu payı üzerinde %50- %50 ortaklığının var olduğuna mahkemece de kanaat getirilmesi halinde zemin katı ve 1. katı davalı ... adına, 2. katı ve çatı katı davacı ... adına kayıtlı ... nolu parseldeki 450 m2. Arsa üzerindeki imalathanenin tapularının tümüyle iptaline ve bağımsız bölümün %50-%50 hisse üzerinden davacı ... ve davalı ... adına tesciline hükmedilebileceği bildirilmiştir.

Mahkememizce 08/11/2018 tarih 2009/634E-2018/860K sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup söz konusu karar Ankara Bam 23. HD’nin 2019/300E-2023/431K eksik harç ikmali ve hüküm ile gerekçe arasında çelişki olduğu gerekçesiyle kaldırılmıştır.

Mahkememizce kaldırma ilamı doğrultusunda davaya konu taşınmazların değerlerinin tespiti için alınan 10/07/2023 tarihinde alınan bilirkişi raporunda özetle;14/10/2009 dava tarihi itibariyle Zemin kat 1 nolu taşınmazın değeri 535.525-TL, 1. Kat 2 nolu taşınmazın değeri 396.634-TL olmak üzere toplam 932.159-TL olduğu belirlenmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporu ile belirlenen değer üzerinden eksik harç davacı vekiline tamamlattırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı yanca davalı kooperatif tarafından dava konusu taşınmazların davalı ... adına tahsisine dair kararın kooperatif üyeliğine istinaden iptali ile söz konusu taşınmazların davacı adına tapuya kayıt ve tescili talebi ile iş bu dava açılmıştır. ...'ın davalı kooperatife sunduğu bila tarihli dilekçe ile davalı kooperatifin 233 sayılı ortaklığının yarısını diğer davalı ...'a devretmek istediğinin tespiti ve kabulü gerektiği, kooperatifin 288 nolu payı üzerinde %50- %50 ortaklığının var olduğunun anlaşıldığı,

bu halde zemin katı 1 nolu bağımsız bölüm ve 1. Kat 2 nolu bağımsız bölüm olan, davalı ... adına kayıtlı ... nolu parseldeki 450 m2. arsa üzerindeki imalathanenin tapularının tümüyle iptaline ve bağımsız bölümlerin %50-%50 hisse üzerinden davacı ... ve davalı ... adına tesciline karar verilmesi gerektiği anlaşılmış olup, davanın kısmen kabulüne..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Davalı kooperatifin 288 numara ile ortağının müvekkili olduğunu, ancak ferdileşme ve çekilen kura sonucu müvekkiline isabet eden taşınmazın hak ve hukuka aykırı olarak o tarihte kooperatif ortağı olmayan ve kooperatife hiç para ödemeyen ...'a verildiğini ve tapu oluşturulduğunu;

Kooperatifler Kanunu gereğince kooperatifteki ortaklığın devrinin kooperatif yönetim kurulu kararı ile mümkün olduğunu, davalı ...'ın kooperatif ortaklığına alınmasına ya da ortaklığın devri suretiyle ortak olduğuna dair yönetim kurulu kararı olmadığını;

Mahkemenin 2 haftalık kesin süresine rağmen davalı tarafça mahkemeye aslı sunulmayan belgelerin sahte olduğunu, müvekkilinin sunulan belgeleri imzalamadığını, ancak mahkemenin dosyaya aslı sunulmayan bu belgelere istinaden karar verdiğini;

Müvekkilinin Avusturya da hasta olduğunu ve doktorların seyahate izin vermediğini, davalı ...'ın kötüniyetli olarak vekaletname istediğini, müvekkilinin de vekaletnameyi kendisine gönderdiğini, dava konusu tapunun oluşumunda bu vekaletnamenin hiç kullanılmadığını;

Durup dururken kooperatif yönetim kurulunun 24.05.2005 tarihli haksız ve hukuksuz kararı alarak müvekkilinin malının büyük bir kısmını davalı ...'a devretmesinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle:

İş bu davanın kanunda öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacının fiil ehliyetinin bulunmadığını;

Davacının zemin ve 1. katı maddi imkansızlıklar ve sair şahsi nedenlerden dolayı ...'a devretmek istediğine dair dilekçenin, davacının ve davalının birlikte olmak üzere kooperatif merkezinde imzaladığı dilekçe olduğunu, bu duruma kooperatif çalışanlarının da şahit olduğunu, davacının devretme yönündeki iradesini müvekkilinin de kabul ettiğini, kooperatif yönetim kurulunun onaylaması üzerine tapuda bu iradeye uygun olarak işlem yapıldığını;

Davacının üyelik tarihinden kardeşi ... ...'ın öldüğü tarihe kadar ödemelerin neredeyse tamamının senet ya da çek vermek suretiyle ... ... tarafından yapıldığını, ... ... vefat ettikten sonra davacı tarafından ödeme yapılmamış olduğundan üyelikten ihraç edildiğini, daha sonra kooperatife olan borcunun müvekkili tarafından ödenerek üyeliğin devam ettiğini, iddia edildiği gibi davacı tarafından yapılmış düzenli bir ödeme olmadığını;

Bilirkişi raporunda Konut Fiyat Endeksi yerine Üretici Fiyat Endeksi verilerinin esas alınması nedeniyle fahiş hata yapıldığını ve taşınmaz değerlerinin yüksek tespit edilmesine sebep olunduğunu, bununla birlikte, dava konusu taşınmazların bağlı bulunduğu Tapu Müdürlüğü'nden devir tarihleri yakın olan benzer taşınmazlara ilişkin araştırma yapılarak bu verilerin dosyaya sunulması ile birlikte hesap yapılması gerekirken hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu verilerin de yer almadığını beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... Kooperatif Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Davacının, kardeşi ve aynı zamanda davalı sıfatında bulunan ...'a, yurt dışında yaşaması sebebiyle Türkiye'deki işlerini yönetmesi için vekaletname çıkardığını, ayrıca söz konusu kooperatife ait hissesinin yarısını kardeşine devrettiğine dair müvekkili kooperatife yazılı beyanda bulunduğunu, fakat davacının, işbu davada kendisinin kardeşine herhangi bir hisse devri olmadığını, söz konusu yazılı belgeleri ise kendisinin imzalamadığını iddia ettiğini, müvekkili kooperatifin bu konuda herhangi bir sorumluluğu olmadığını, maddi vakıanın özünü bilmemekle beraber müvekkiline bu konuda kusur yüklenemeyeceğini;

Tarafların kendi aralarında bir temsil ilişkisi olduğunu, dolayısıyla eğer burada vekalet ilişkisini kötüye kullanmak gibi bir durum varsa doğrudan doğruya vekili bağladığını, müvekkili kooperatifin hukuka aykırı bir işleminin de bulunmadığını;

Mahkemenin, müvekkili aleyhine diğer davalı ile müteselsil ve müşterek olmak üzere yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmettiğini, bu durumda müvekkili kooperatifin, kardeşler arasında olan bir uyuşmazlıktan ötürü zarara uğratılmaya çalışıldığını beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına; göre; davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer hususlara yönelik istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, davalı kooperatif tarafından dava konusu taşınmazların davalı ... adına tahsisine dair kararın kooperatif üyeliğine istinaden iptali ile söz konusu taşınmazların davacı adına tapuya kayıt ve tescili istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden;

Dosyaya ibraz edilen EK-2 belgeden, ... parselin çekilen kurada davacı ... adına çıktığı, Ek-1 belgeden, "hususi vekaletname" ile kooperatifteki hissesinin %50 sini satmaya, dilerse kendi adına kayıt ve tescil ettirmeye" davacı tarafından davalı ...'ın vekil tayin edildiği,

EK-4 belgeden, davacı ... imzalı davalı kooperatife hitaben yazılan "... parseldeki hissemin tamamını/yarısını aşağıda.. " şeklinde üzeri çizilerek, çizilen kısmın üst tarafına el yazısı ile "Zemin kat +1. Katı " yazıldığı bu düzeltmede davacı ...'ın parafının olmadığı, bu nedenle davacının iradesinin davalı kooperatifteki 233 sayılı ortaklığının yarısını davalı ...'a devretmek isteğinin tespiti ve kabulünün gerektiği ve mahkemecede davacının ortaklığının yarısını davalı ...'a devretmiş olduğunun tespiti ve kabulüne karar verildiği, bu noktada usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tapu kayıtlarının incelenmesinden; kur'ada davacıya isabet eden ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde her biri 150/450 arsa paylı zemin kat 1 no'lu, 1. kat 2 no'lu ve 2. kat 3 no'lu bağımsız bölümlerin oluşturulduğu, bu bağımsız bölümlerden zemin kat 1 ve 1. kat 2 no'lu bağımsız bölümlerin davalı ..., 2. kat 3 no'lu bağımsız bölümün davacı ... adına tapuda tescil edilmiş olduğu anlaşılmıştır. 10.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda dava tarihi itibariyle zemin kat 1 no'lu taşınmazın 535.525,00 TL, 1. kat 2 no'lu taşınmazın 396.634,00 TL. değerinde olduğu belirlenmiştir.

Davacı iradesinin kooperatif hissesinin yarısını davalı ...'a devretmek yönünde olduğu kabul edildiğinden ve dava konusu olmayan 2. kat kat çatı arası kullanımlı 3 no'lu bağımsız bölüm davacı adına kayıtlı olduğundan; dava konusu bağımsız bölümlerin %50 paylaşıma uygun tescil edilebilmesi için, arsa payları eşit olmasına karşın zemin kat 1 no'lu bağımsız bölümün diğer bağımsız bölümlerden daha değerli olduğu ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek, dava konusu 1. kat 2 no'lu dairenin tapu kaydının davalı üzerinde bırakılması, zemin kat 1 no'lu dairenin ise 1/2 paylı olarak davacı ve davalı ... adına tesciline karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Davacı vekilinin, 24.05.2005 günlü 919 sayılı Yönetim Kurulunun 2. maddesinin de yukarıda açıklanan gerekçe ile davacının iradesine uygun olarak iptali talebinin kısmen kabul edilmesi "dava konusu ile sınırlı olarak" kooperatifimizin 288 sayılı üyesi ...- ... ... parselde bulunan hisselerini, zemin kat +1. Kat ...'a 2. Kat +çatı katı ...'a şeklinde bölüşmelerine ve tescillerine karar verilmiştir." şeklindeki kararın "zemin kat 1 no'lu daire yönünden 1/2 hisse yönünden kısmen iptaline" karar verilebileceğinden bu yöne ilişkin iptal talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Unvan değişikliği ile ... Kooperatifi olan davalı isminin gerekçeli karar başlığında hatalı yazılmış olması doğru değil ise de, HMK'nın 304. maddesi uyarınca Dairemizce bu yanlışlık düzeltilmiştir.

Bu durumda Dairemizce, davalı ... ve davalı kooperatif vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek, davanın kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 25/04/2024

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır