İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/2431 K.2024/567

Pasif husumet yokluğundan davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin sigortalısı ...A.Ş.'ye ait ...

Makinesi cinsi emtianın davalılar sorumluluğunda Türkiye'den Almanya aktarmalı olarak Mozambik'e nakliyesinin gerçekleştirildiğini, davalılardan ... şirketine izafeten ... şirketinin konşimento belgesine istinaden taşıyan sıfatının bulunduğunu, diğer davalı ... şirketinin yine konşimento kayıtlarına göre fiili taşıyan sıfatının bulunduğunu, taşımanın gerçekleşmesinden sonra emtianın hasarlı olarak teslim edildiğini, müvekkilinin sigortalının 11.491,46.USD zararını tazmin ettiğini, ödenen hasar bedelinin tazmini için İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatıldığını, ancak yetkisizlik kararı ile İstanbul And. ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası haline geldiğini, icra takibi yapıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, İstanbul And. ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Şirketine ... Den AŞ vekili, davacının hak ve alacaklarının zamanaşımına uğradığını, müvekkili ...

A.Ş.'nin Mersin'de mukim acente olduğunu, müvekkilinin taşımaya aracılık ettiğini, müvekkilinin ...firmasının Türkiye acentesi olduğunu, müvekkilinin taraf olmadığını bu nedenle husumet itirazlarının bulunduğunu, Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemelerin Hollanda Mahkemeleri olduğunu, yükün tahliye tutanağında alıcının hiçbir ihtirazı kayıt öne sürmeden yükü teslim aldığı ve yükün mülkiyetinin alıcıya geçtikten sonra kayıt düşüldüğünü, sigorta şirketinin ödeme yapmasının hatalı bir ödeme olduğunu, konteyner içi istifin ise gönderen sigortalı tarafından yapıldığını beyanla, öncelikle davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine,

mahkeme aksi kanaatte ise zamanaşımı ve yetki itirazlarının kabulü ile davanın reddine karar verilmesini ve nihayetinde davanın esastan reddine ve %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ARARI

Mahkemece,TTK nın 105. maddesinde; "acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verildiğini, ... nolu konişmento tahtında Derince limanından Maputo limanına ... adlı gemi ile yapıldığı, konişmentonun 05.03.2019 tarihinde ...

(Hollanda) de düzenlendiği, nakliyeci ... adına acente olarak ... tarafından imza edildiği, Türk acente olan ...'nun taşımaya aracılık ettiğine dair bulunmadığı bulunmadığı, TTK 105 gereğince Türk acentenin aracılık ettiği sözleşmeler gereğince müvekkili adına dava açılabileceğinden ...şirketine izafeten ... taşımacılığa açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı ...Şirketine ...

Taş Den A.Ş.'ye ... ve ... firmasının resmi sitesinde yayınlanan acente listesinde acentelik ilişkisinin açıkça ilan edilmesine dayanarak taşıyan acentesi sıfatına istinaden dava yöneltildiğini, düzenlenen konşimento ve ifa edilen sözleşme ile akdi ve fiili olarak taşıma ilişkisi kurulduğunu, dosyaya sunulan Konşimentonun davalının taşıyanın acentesi olduğunu kanıtladığını, davalı cevap dilekçesinde,Türkiye acentesi olduğunu açıkça kabul ettiğini, ibranamede dava dışı sigortalı; haklarını müvekkile temlik ettiğini açıkça beyan ettiğini, müvekkili şirket tarafından sigortalanan sigortalıya ait emtianın, borçluların sorumluluğunda, ...- ...

Gemisi ile Türkiye'den Almanya- Bremerhaven aktarmalı olarak...'ya nakliyesi esnasında emtianın hasara uğradığını, TTK'de Taşıma İşleri komisyoncusunun taşıyan sayıldığı haller aynen forwarder için de geçerli olduğunu, davalının taşıma işlemini bir başka taşıyıcıya yaptırmış olması durumunda dahi bunun sonuçları taşıma işinin tamamını organize eden taraf olarak davalının sorumluluğunda olduğunu,belirterek kararın kaldırılmasına, akabinde davanın kabulüne, alacak likit olduğundan davalının %20'den az olmayan miktarda icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava deniz yolu taşımasında hasarlanan emtia nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıdan tahsiline ilişkindir. 6100 sayılı TTK'nin 1238/ (1)maddesi "Konşimentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya konişmento kendi ad ve hesabına imzalanan kişi, taşıyan sayılır." hükmünü haizdir. Acentenin müvekkilini davada temsili için, dava konusu uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklanması gerekir.

Acentenin davada temsil yetkisini kullanabileceği sözleşmeden doğan ihtilâflarla kastedilen ise, acentenin aracılık ettiği ya da akdettiği sözleşmelerdir. Dosyaya sunulan 05.03.2019 tarihli ... nolu konşimentonun ... adına acentesi tarafından düzenlendiği, ... AŞ nin acentesi olduğunu kabul ile birlikte acentelik sözleşmesini ibraz ettiği, davaya cevap dilekçesinde ise "taşımaya aracılık etmiştir" beyanı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Konşimento'nun ... dışında başka bir acente tarafından imzalanmamış ise de acente sözleşmeye aracılık ettiğini kabul ettiğinden davada TTK nın 1238(1) ve 1191 maddeleri uyarınca taşıyan sıfatının haiz ... ye izafeten pasif husumet ehliyetini haiz olduğu halde davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi dorğu görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı sorumluluğu olmadığını, taşımaya aracılık ettiğini beyan ettiği, davanın davalı taşıyana izafeten acenteye yönlendirildiği, davalı acentenin taşıyanı temsil yetkisi bulunduğu anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş,

davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına,yük alıcısının hasardan dolayı alacaklarını sigortalıya temlik ettiğine yönelik temlik belgesi bilirkişi raporuna ekli olduğu belirtilse de hiç okunmadığından sigortalıdan dosyaya okunaklı bir sureti de getirtilerek dava yeniden görülmek üzere kararın kaldırılmasına, dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.