Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/1580 K.2024/1443

Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekili 31.05.2024 tarihli dilekçesinde.

İİK'nun "Geçici mühlet" başlıklı 287. maddesinde "Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır." hükmünün yer aldığını, TMK m.2'de düzenlenen dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı göz önünde bulundurularak,

sözleşme kapsamında düzenlenerek muhataba verilen teminat mektuplarının geçerli herhangi bir sebep dahi bulunmamasına karşın, yalnızca konkordato talep edilmiş olması nedeniyle nakde çevrilmesi riskinin bertaraf edilebilmesi ve alacaklılar arası eşitlik ilkesine aykırılık oluşturulmamasını teminen, İİK'nın 296. maddesi ile HMK'nın 389. maddesi dikkate alınarak teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi yönünden tedbir kararı verilmesi gerektiğini belirterek, davacılar lehine verilmiş olan teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi yönünde tedbir kararı verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince; "...Konkordato talep eden borçluların, borcunu ödeyememe riskine karşı alacaklısına, alacağını teminatlandırmak veya alacağına daha kolay kavuşmasını sağlamak amacıyla alacaklıya teminat mektubu vermiştir. Teminat mektubu ile konkordato talep edenin alacaklısı, diğer alacaklılara nazaran üstün tutulmuş ve alacağı garanti altına alınmıştır. Garanti veren banka ile muhatap arasında sözleşme ilişkisi kurulmuştur. Teminat mektubunun tarafları, taahhüt altına giren garanti veren durumunda olan bir banka ile garanti alan durumunda olan muhataptır. Bir fiili taahhüt edilen lehtar teminat mektubunun tarafı değildir. Ancak banka kural olarak rücu hakkını güvence altına almak için, lehtarla imzaladığı kontrgarantiye dayanarak ve lehtarın talebi ile teminat mektubu düzenler.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 21/04/2022 tarih, 2022/406 Esas, 2022/519 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere Tedbir kararı, garanti ilişkisine müdahale anlamı taşır ve muhatabın bankaya karşı alacak hakkını ileri sürmesi ve bankanın da borcunu ifa edemez hale gelmesi sonucunu doğurur. Garanti veren banka, teminat mektubu bedelini ödedikten sonra ödediği miktar kadar konkordato talep edenden alacaklı konuma geçeceği için konkordato talep edenin alacak ve borç miktarında bir değişiklik olmaz. Sadece alacaklı sıfatı değişir.

Kaldıki teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına yönelik karar, maddi hukuk alanında da neticeleri olan ve borçlu konkordato talep eden şirkete göre üçüncü kişilerin de maddi hukuktan doğan taleplerini etkilediği gibi muhatabın edimini yerine getirip getirmediği, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin koşullarının oluşup oluşmadığı, teminat mektubunda belirtilen miktarın, garantör banka tarafından ödenip ödenmeyeceği, muhatap tarafından, teminat mektubunun sözleşmeye aykırı bir şekilde nakde çevrildiği veya çevrileceği iddiaları da ayrı bir davanın konusunu oluşturmaktadır.

Konkordato talep eden borçlu tarafından verilen teminat mektubunun hukuki niteliği itibariyle konkordato davasında, İİK'nın 287 ve devamı maddeleri gereğince tüm teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin engellenmesine yönelik tedbir karar verilemeyeceği gibi somut olayda konkordato geçici mühlet kararı sebebiyle ilgili bankanın tek tek teminat mektuplarının nakde dönüştürülebileceğini yaklaşık olarak da ortaya koymadığı anlaşılmakla" gerekçesiyle, teminat mektuplarının üçüncü kişi tarafından nakde çevrilmesinin önlenmesine dair talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde.

İİK'nun "Geçici mühlet" başlıklı 287. maddesinde, "Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır." hükmünün yer aldığını, konkordato davası doğası gereği geçici mühlet içerisinde borçlunun malvarlığının korunmasını gerektirmekte olup, mühlet içerisinde teminat mektuplarının nakde dönmesinin,

borçlunun konkordatoya tâbi nakdi borçlarının artması sonucu doğuracağını ve borçlunun mali durumunu daha da zorlaştıracağını, teminat mektuplarının nakde dönmesinin alacaklılar arasındaki eşitliği de bozacağını, TMK m.2'de düzenlenen dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı göz önünde bulundurularak,

sözleşme kapsamında düzenlenerek muhataba verilen teminat mektuplarının, geçerli herhangi bir sebep dahi bulunmamasına karşın, yalnızca konkordato talep edilmiş olması nedeniyle, nakde çevrilmesi riskinin bertaraf edilebilmesi ve alacaklılar arası eşitlik ilkesine aykırılık oluşturulmamasını teminen İİK'nın 296. maddesi ile HMK'nın 389. maddesi dikkate alınarak teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi yönünden tedbir kararı verilmesi gerektiğini belirterek, İlk derece Mahkemesinin 24.06.2024 tarihli ara kararının kaldırılması ve teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi yönünde tedbir kararı verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

İstem, konkordatonun tasdikine ilişkin olup, alacaklı ... Bankası A.Ş. vekilinin teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren önlenmesi talebinin reddine ilişkin ara kararı istinaf başvurusuna konu edilmiştir.

HMK'nun, "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341/(1). maddesi, "İlk Derece Mahkemelerinde verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmünü,

İİK'nun 7101 Sayılı Yasa ile değişik "Geçici mühlet" başlıklı 287. maddesinin birinci ve altıncı fıkraları, " Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

...Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." hükmünü içermektedir.

Pozitif hukukta aynı konuyu düzenleyen birden fazla yasal düzenlemenin bulunması durumunda, hangi düzenlemenin uygulanacağı konusunda özel yasa-genel yasa ölçütü esas alındığında özel yasa hükmünün; önceki yasa-sonraki yasa ölçütü bakımından değerlendirme yapıldığında ise sonraki yasa hükmünün uygulanması gerektiği genel hukuk ilkelerindendir.

Buna göre, 6100 sayılı HMK'nun 12.01.2011 tarihinde kabul edildiği ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girdiği; 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin uygulanması gereken hükmünü değiştiren 7101 sayılı Yasanın ise 28.02.2018 tarihinde kabul edilerek 15.03.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, buna göre 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrasının sonraki bir düzenleme olduğu açıktır. Ayrıca 6100 sayılı HMK, hukuk davalarındaki yargılama usulünü düzenlemesi bakımından genel bir kanun iken, 7101 sayılı Yasa ile değişik 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrası usule ilişkin özel bir düzenlemedir.

Bu durumda, HMK'nin 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasının lafzı ile bağlı kalınıp buna göre yorum yapılarak, sonraki değişikliği yok saymak suretiyle adi konkordato talebi sırasında tedbire yönelik istemlerin reddine ilişkin kararlarda istinaf kanun yolunun açık olduğu sonucuna ulaşmak hukuken mümkün değildir.

Gerek özel yasa-genel yasa ilişkisi, gerekse önceki yasa-sonraki yasa ilişkisi ve gerekse kanun koyucunun amacı birlikte değerlendirilerek, konkordato istemlerinin süratle sonuçlandırılması gereği nazara alındığında, İlk Derece Mahkemesince verilen, konkordato istemi sırasındaki ihtiyati tedbirlere yönelik istemlerin reddine ilişkin kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması yasal olarak mümkün bulunmamaktadır.

İstinaf kanun yolu kapalı olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince kararda istinaf kanun yolunun açık olduğunu belirtilmesinin de yasada mevcut olmayan istinaf kanun yoluna başvurma hakkını bahşetmeyeceği değerlendirilmekle alacaklı ... Bankası A.Ş. Vekilinin 24.06.2024 tarihli Ara Kararına yönelik istinaf dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 23/10/2024

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza