Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/1882 K.2025/117

Taraf vekillerince, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili.

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.12.2020 tarih ve 2018/ 701 E., 2020/ 705 K. sayılı kararı ile davalı şirketin konkordato tasdik talebinin kabulü ile, "Konkordatoya tabi alacaklardan vade farkı faiz, gecikme cezası gibi eklenti olmadan ana paranın %75'inin konkordato kararının kesinleşmesinden itibaren 12 ay ödemesiz süreden sonra başlamak üzere 6 aylık dönemlerde 5 eşit taksit halinde ödenmesine" karar verildiğini, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 25.03.2021 tarih ve 2021/ 115 E.,

2021/ 489 K. sayılı kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiğini, bu karar yönünden de temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 22.03.2022 tarih ve 2021/3383 E., 2022/1604 K. sayılı kararı ile hükmün onanmasına karar verildiğini, böylece kararın 22.03.2022 tarihinde kesinleştiğini,

Davalı şirketin ilk taksit ödeme tarihi olan 23.09.2023 tarihi dikkate alınarak müvekkili alacağı ile ilgili ödemeler yapması gerekirken ödeme yapmadığını,

Müvekkili ... İnş. Malz. San. ve Tic. A.Ş.'nin davalı şirketten 28.02.2019 kesin mühlet tarihi itibariyle 428.556,11 TL alacağı bulunduğunu, bu alacak tutarı ile ilgili alacak kaydı talep edildiğini, borçlu tarafından alacağın 372.678,23 TL'lik kısmını kabul edildiğini, davalı/borçlunun projesi kapsamında ödemeyi kabul ettiği %75'lik kısmın ise 279.508,67 TL olduğunu,

Davaya konu alacak hakkının diğer müvekkili davacı sigorta şirketi nezdinde kredi risk sigortası kapsamında sigortalı olduğunu, alacağını tahsil edemeyen sigortalı ... İnş. Malz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından bu durumun bildirilmesi üzerine müvekkili sigorta şirketince 24.12.2020 tarihinde toplam 27.194,12 TL tutarında tazminat (hasar) ödemesi yapıldığını, hasar ödemesi diğer müvekkilinin alacağının tamamını karşılamadığından hasar ödemesi miktarı (ve fer’ileri) kadar sigorta şirketi müvekkilinin, hasar ödemesi miktarı dışında kalan kısım kadar da diğer müvekkilinin alacaklı konumda olduğunu,

TTK'nın 1472/(1). maddesinde, "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." düzenlemesi bulunduğunu, davacı sigorta şirketinin anılan hüküm gereği ödenen tutar bakımından diğer alacaklı davacı şirketin alacak bildirimine konu alacağı talep ve dava haklarına ödeme tarihinden itibaren işleyecek fer'ileriyle birlikte kısmen yasal halef olduğunu,

İleri sürerek, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/ 701 E. ve 2020/ 705 K. sayılı konkordato tasdik kararının, İİK'nın 308/e maddesi uyarınca, davacılar/müvekkili şirketler yönünden kısmen feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı ... Sigorta A.Ş.'nin Konkordato Projesinde tasdik edilen herhangi bir alacağı bulunmadığını, kendisinin alacaklılar toplantısına katılmadığını, herhangi bir alacak bildiriminde bulunmadığını, halefiyet ile ilgili sürecin konkordato komiserine de bildirilmediğini, alacaklı sıfatını haiz olmayan adı geçen davacının bu davayı açmasının mümkün olmadığını,

Davacı ... İnş. Mal. San. ve A.Ş.'nin konkordato projesinde 279.508,67 TL olarak alacak kaydı yapıldığını, müvekkilince gönderilen 17.04.2023 tarihli yazı ile İBAN adresini bildirmesi ve ellerinde bulunan kıymetli evrakların şirkete ibrazı ile mutabakat sağlanmasının istendiğini, alacaklı şirketin herhangi bir cevap vermediğini, bu nedenle ödeme yapılmamasının doğal olduğunu, bu sebeple davada hukuki yarar olmadığını, bu belgelerin sunulması halinde müvekkilinin ödeme yapmaya hazır olduğunu,

Savunarak, davanın reddine, kötüniyetli davacıdan %20 kötüniyet tazminatı alınmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince; "Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 29/01/2024 tarih, 2023/4325 Esas, 2024/378 Karar sayılı kararında konkordato kararı kesinleşmeden konkordatonun kısmen feshinin talep edilemediği belirtilmiş; Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 20/12/2023 tarih, 2023/4172 Esas, 2023/4356 Karar sayılı kararında davacının konkordato kapsamında ifa yükümlülüğünün kesinleşen konkordato tasdik kararından sonra ve tasdik kararında belirtilen vadelerde doğmuş olacağının kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin karar onanmıştır.

Fesih talebinde bulunacakların ihtar çekip borçluyu temerrüde düşürmeleri gerekmemektedir. "Ancak vadenin belli olmadığı durumda ihtar çekilmelidir". (Mahmut Bilgen, Konkordato İflas ve Yargılama Usülü, 3. Baskı, Ankara 2020, sayfa 334).

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin de 09/12/2020 tarih, 2018/701 Esas, 2020/705 Karar sayılı ilamı ile tasdikine karar verildiği, kararın istinafı üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 24/03/2021 tarih, 2021/115 Esas, 2021/489 Karar sayılı istinaf başvurularının esastan red kararının temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 23/03/2022 tarih, 2021/3383 Esas, 2022/1604 Karar sayılı ilamı ile konkordato tasdik kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/701 Esas, 2020/705 Karar sayılı kararının 23/03/2022 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmeden itibaren 1 yıllık ödemesiz dönem sonunun 23/03/2023 tarihi olduğu, söz konusu tarihten itibaren 6'şar aylık 5 taksit şeklindeki 30 aylık ödemeli dönemin ise ilk taksit başlangıç tarihinin ödemesiz dönemin bittiği tarih göz önüne alındığında 23/09/2023 olmasının gerektiği, davacının iddia ettiği gibi 1. taksitin 23/03/2023 tarihinde başlatılması durumunda,

tasdik kararının gerekçesinde ve yine konkordato komiserlerinin nihai raporunda belirtilen ödemeli ve ödemesiz dönemlerin toplamı olan 42 aya ulaşılmasının mümkün olmadığı, davacı bankanın iddia ettiği gibi ödeme yapıldığı takdirde, ödemeli ve ödemesiz döneminin toplamının 36 ay olacağı, bu durumunda tasdik kararına aykırı olacağı, mahkememizde ödemesiz dönemden sonraki ilk taksitin başlangıç tarihinin 23/09/2023 olduğu, davalı tarafça davacı ...

İnşaat Şirketine 17/04/2023 tarih, Kon-68 sayılı yazı ile alacaklı şirkete tebligat gönderildiği, gönderilen yazıda alacaklının ıban adresinin davalı şirkete bildirildiği ve alacaklı inşaat şirketinin elinde bulunan kıymetli evrakların şirkete ibraz edilerek mutabakatın sağlanması istendiği hâlde davacı ... İnşaat Şirketi tarafından davalı şirkete süresi içerisinde ve usulüne uygun iban adresini belirten bir ihtarat yapılmadığı ve davacı ...

İnşaat Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden konkordato fesih koşullarının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir

Halef olunduğu ileri sürülen ... İnşaat Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden konkordato fesih koşullarının bulunmadığından sigorta şirketi yönünden de konkordato fesih koşulları oluşmamıştır.

Öte yandan Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 02/03/2006 tarih ve 2006/127 Esas, 2006/2043 Karar sayılı kararında belirtildiği gibi konkordatonun kendisi bakımından feshini istemek hakkı yalnızca konkordato kapsamındaki alacaklılara tanınmıştır.

Keza İİK m. 308/c-2 gereğince, konkordato konkordato talebinden önce doğmuş alacaklar için bağlayıcıdır. Davacı ... İnşaat Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi şirketi tarafından halefiyete dayanak hasar ödemesinin 24/12/2020 tarihi olduğu belirtilmiş, ancak konkordato talep tarihi 01/10/2018 tarihi olmakla konkordato talep tarihinden sonraki alacağın davalı sigorta şirketi bakımından bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

İİK m. 302/7 ve 8 gereğince üçüncü kişilerin iltihak süresi 7 gün olarak belirlenmiştir. Bu nedenlerle konkordato projesinde yer almayan ya da konkordato projesine dahil edilmeyen ve konkordatonun bağlayıcılığı olmayan davacı sigorta şirketi alacağı yönünden İİK m. 308/e hükmündeki konkordatonun fesih koşulları oluşmadığından"

Gerekçesiyle, davanın her iki davacı yönünden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki iddia ve açıklamalarını tekrar ederek, Davalı/ borçlu şirketin zaten tasdik edilen ve kesinleşen konkordato projesi kapsamında ödeme yapması gereken tarih ve tutarları bildiğini, bu nedenle İlk derece Mahkemesinin borçlu şirketin temerrüde düşürülmesi gerektiğine ilişkin gerekçenin hatalı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,

Alacaklılar toplantısından önce yapılan ilanda çek alacaklılarının çek aslı veya mahkemede/icra dairelerinde depo edildiğine dair yazıyı yanlarında bulundurmaları ve toplantıdan önce konkordato komiserliğine ibraz etmeleri gerektiğinin bildirildiğini, müvekkili ... İnş. Malz. San. ve Tic.

A.Ş. tarafından 7 günlük iltihak süresi içinde davalı/borçlu şirketin merkezine gidilerek 2 adet çek aslının komiserlere gösterildiğini ve kabul oyu kullanıldığını, çek asıllarını ibraz etmeden oy kullanmaları mümkün olmadığından İlk derece Mahkemesinin İBAN numarası bildirmedikleri ve alacağa dair belgelerin ibraz edilmediğine dair değerlendirmelerinin kabul edilemez olduğunu, davalı/borçlu tarafça müvekkilinin hesabının bulunduğunu, dava dosyasına da UYAP üzerinden hesap bilgilerinin verildiğini, yine davalının avukatının mail adresine de gönderildiğini, ayrıca borçlu şirket yetkilisi ...'un mail adresine de gönderildiğini,

İlk derece Mahkemesince davalının kötü niyetinin korunduğunu,

Müvekkili sigorta şirketi tarafından, alacaklılar toplantısı tarihinden sonra 24.12.2020 tarihinde toplam 27.194,12 TL tutarında tazminat (hasar) ödemesi yapıldığını, müvekkili sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinin 1. fıkrası vd. ilgili yasal düzenlemeler gereği ödenen tutar bakımından diğer alacaklı şirketin alacak bildirimine konu alacağı talep ve dava haklarının tamamına ödeme tarihinden itibaren işleyecek fer’ileriyle birlikte yasal halef olduğunu, işbu halefiyet beyanı TTK'nın 1472. maddesi gereği yasadan kaynaklanmakta olup mahkeme kararına ya da tarafların kabulüne bağlı olmadığını,

alacak kayıt başvurusu yapmamış olması veyahut toplantılara katılmamış olmasının kanundan doğan alacak ve dava hakkını ortadan kaldırmadığını, zira halefiyet öncesi alacağın tamamı yönünden diğer davacı şirket tarafından alacak kayıt başvurusu yapıldığını, davalı şirket tarafından halefiyet öncesi asıl alacaklı/davacı ... İnş. Malz. San. ve Tic.

A.Ş.'ye konkordato projesi doğrultusunda ödemeler yapılmış olsaydı işbu davanın zaten davacı sigorta şirketi tarafından açılmayacağını, İlk derece Mahkemesince yeni bir alacak dayanak gösterilmiş gibi hatalı değerlendirme yapıldığını,

Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının bozulmasına/kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; İlk derece Mahkemesince davacıların davasının reddine karar verilmesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verildiğini, Müvekkillerinin konkordato ilan ettikleri ve huzurdaki dava konkordato işleriyle ilgili olduğu için İİK 308/g maddesi uyarınca 492 sayılı Harçlar Kanununa tabi harçlardan muaf olduğunu, Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılarak müvekkili lehine vekalet ücretine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

I-Dava, İİK'nın 308/e maddesi uyarınca konkordatonunu kısmen feshi istemine ilişkindir.

1-Davacı ... İnş. Malz. San. ve Tic. A.Ş. yönünden;

Davacı alacağı konkordato projesine kaydedilmiş olup çekişmeli değildir. Alacak kaydedilirken dayanak çekler komiserler tarafından incelenmiştir. Bu kez ilk taksit ödeme zamanı geldiğinde, çeklerin davalıya ibrazı ve teslimi şartının ileri sürülmesi doğru değildir. Kaldı ki alacağın tamamı ödenmeden çekin borçluya teslimi de istenemez.

Diğer yandan, davalının ilk taksidin ödenmesi konusunda, çeklerin ibrazının yanısıra davacıdan IBAN numarası istemesi ve şirket/yetkilisi ile mutabakat sağlaması yolundaki talepleri de ödemeyi geciktirme amacına yönelik olup ilgili mahkemeden tevdi mahalli belirlenmesini isteyerek borcundan kurtulması gerekirdi. (Aynı davalı şirket ile ilgili Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 20.11.2024 tarih ve 2024/3234 E., 2024/4212 K. sayılı kararı bu yöndedir.)

Buna göre İlk derece Mahkemesince, davalı şirketin kesinleşen konkordato tasdik projesine göre adı geçen davacıya ödeme yapmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının tasdik edilen konkordatosunun adı geçen davacı yönünden kısmen feshine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı gerekçeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2-Davacı ... Sigorta A.Ş. yönünden;

Dosya ve UYAP kayıtları kapsamından, alacaklı ... İnş. Malz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 428.556,11 TL. alacak bildiriminde bulunulduğu, davalı/borçlu şirket tarafından 372.678,23 TL.'sinin kabul edildiği, adı geçen alacaklının kabul edilen tutar üzerinden nisaplara katıldığı, 03.07.2020 tarihinde alacaklılar toplantısı yapıldığı, alacaklı ... İnş. Malz. San. ve Tic.

A.Ş. tarafından iltihak süresi içinde 372.678,23 TL. alacak tutarı üzerinden kabul oyu verildiği, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09.12.2020 tarih ve 2018/701 E., 2020/705 K. sayılı kararıyla davalı şirketin konkordatosunun tasdikine karar verildiği, davacı ... İnş. Malz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından bildirilmesi üzerine diğer davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından aralarındaki kredi risk sigortası kapsamında 24.12.2020 tarihinde sigortalı ... İnş. Malz. San. ve Tic.

A.Ş.'ne toplam 27.194,12 TL tutarında tazminat (hasar) ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın "Halefiyet" başlıklı 1472/(1). maddesinde, "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Davacı ... İnş. Malz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından kabul edilen alacağın 27.194,12 TL.'lik kısmı, aralarındaki sigorta poliçesi kapsamında davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından diğer davacı sigortalıya ödenmekle, ödeme yapan sigorta şirketi TTK'nın 1472. maddesi uyarınca, yaptığı ödeme tutarınca kendiliğinden sigortalı şirketin yerine geçmiştir. Sigorta şirketi ödediği bedel tutarınca sigortalının haklarına halef olmuştur. Sigorta şirketinin TTK'nın 1472. maddesine dayalı olarak halef olduğu alacak kısmını da içeren ve borçlu tarafından da kabul edilen alacağın tamamı yönünden davacı ... İnş. Malz. San. ve Tic. A.Ş. alacak bildiriminde bulunmuş ve iltihak süresi içinde oy kullanmıştır.

Buna göre İlk derece Mahkemesince, davalı şirketin kesinleşen konkordato tasdik projesine göre sigortalı davacı ... İnş. Malz. San ve Tic. A.Ş.'ne ödeme yapmadığı gerekçesiyle, yaptığı tazminat ödemesi tutarı kadar sigortalının haklarına halef olan davacı ... Sigorta A.Ş. yönünden de davanın kabulü ile davalının tasdik edilen konkordatosunun adı geçen davacı yönünden kısmen feshine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı gerekçeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek, davanın kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

II-Dairemiz kararının niteliğine göre davalı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 06/02/2025

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza