Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/843 K.2024/950

Davacılar vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacılar vekili; müvekkili İş Ortaklığı ile davalı arasında Kalifiye Yardımcı Hizmet Alımı Sözleşmesi ile müvekkil şirket tarafından davalıya bağlı yerlerde hizmet verildiğini, hizmetin eksiksiz ve kusursuz olarak teslim edildiğini, bu süre zarfında müvekkili aleyhine bir tutanak tutulmadığı gibi yazılı ya da sözlü uyarıda bulunulmadığını, müvekkilince sigorta primlerinin süresinde ödendiğine ilişkin belgeler ile vergi ödemelerinin yapıldığına ilişkin belgelerin teslim edildiğini, buna rağmen müvekkilince verilen ... A.Ş. ... Şubesi’nden alınan 15.04.2016 tarih ve 90.000,00 TL bedelli teminat mektubunun müvekkiline iade edilmediğini, davalı tarafça "yüklenicinin iş kanunundan doğan yükümlülüklerden sorumlu olduğu" belirtilerek teminat mektubunun iade edilmeyeceğinin bildirildiğini,

Taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin 12.4.1 maddesinde, müvekkili "şirketin, davalı idareye bir borcunun bulunmaması ve SSK İlişiksizlik Belgesinin davalı idareye sunulmasının ardından teminat mektuplarının yükleniciye iadesine" ilişkin hüküm bulunduğunu, müvekkilinin çalıştırdığı işçilere karşı bütün ödemeleri yerine getirdiğini, aylık hak edişlerini aldığını, bu işten dolayı muaccel hale gelmiş borcunun bulunmadığını, sözleşmenin 13. maddesindeki kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi koşullarının da yerine getirildiğini, geçici ve kesin kabulün yapıldığını, İş Kanunun 112. maddesi gereğince 2014 tarihinden itibaren oluşan kıdem tazminatlarından üst işverenlerin sorumlu olduğunu,

Müvekkil şirket nezdinde çalışan tüm işçilerin yeni dönemde ihaleyi alan yeni şirkete devredildiğini, işyeri devri halinde işçilerin kıdem tazminatına hak kazanmayacaklarını,

Teminat mektubunun garanti ettiği süre içinde bir uyuşmazlık bulunmadığını, idarenin ihale döneminden kaynaklı risk talebinde bulunmadığını, işin bitiminden sonra yargılaması devam eden ve kesinleşmemiş, sonucunun ne olacağı belli olmayan işçilik davaları için müvekkilinin mektubunun idare nezdinde tutulmasının hatalı olduğunu,

Müvekkilinin, davalının haksız ve kusurlu davranışı sebebi ile teminat mektuplarını aldığı Bankaya yersiz olarak devre faizi ödediğini,

İleri sürerek, teminat mektubunun müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiş;

Mahkemece süre verilmesi üzerine sunduğu 11.08.2023 tarihli dilekçesinde; davalı kuruma 2016/293274 ihale kayıt numaralı hizmet alım işinden dolayı 190.000,00 TL'lik teminat mektubu verildiğini, bu teminat mektubunun süresi dolması üzerine 42.000,00 TL'lik ek bir teminat mektubu daha sunulduğunu, bu teminat mektubunun müvekkiline iade edilmediğini, dava dilekçesinde maddi hata yaptıklarını, "...

Şubesi'den alınan 31.10.2018 tarihli 42.000,00 TL'lik" teminat mektubu yazılacakken sehven "... A.Ş. ... Şubesi’nden aldığı 15.04.2016 tarih ve 90.000,00-TL bedelli teminat mektubu" yazıldığını belirterek, müvekkilinin 2016/293274 ihale kayıt numaralı hizmet alım işinden dolayı davalı idareye verdiği "... Ticari Şubesi'den alınan 31.10.2018 tarihli 42.000,00 TL'lik" teminat mektubunun iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili; MERSİS ve Ticaret Sicil Gazetesi nezdinde yapılan araştırma neticesinde, ... Eğitim Org. Gemi İşlt. ve Turz. Ltd. Şti. ile ... Eğitim İletişim Org. Hiz. ve Gemi İşlt. Ltd. Şti.'nin 15.11.2021 tarih ve 10451 sayılı TSG'de tescil ve ilan edildiği üzere... Eğitim Org. ve Sosy. Hizm. Ltd. Şti.'ne devrolarak tüzel kişiliklerini kaybettiğinin tespit edildiğini, sonrasında 05.04.2022 tarih ve 10552 sayılı TSG'de tescil ve ilan olunan karar gereğince de... Eğitim Org. ve Sosy. Hizm. Ltd. Şti.'nin de ünvan ve tür değişikliği ile ... A.Ş.'ye dönüştüğünü, iş bu davanın açıldığı 27.03.2023 tarihinde davacı konumunda gösterilen iş ortaklığını teşkil eden firmaların tüzel kişilikleri son bulmakla aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını,

Davacı iş ortaklığınca yürütülen hizmet alım işi ile ilgili alınan toplam 190.000,00 TL tutarındaki teminatın iade edildiğini, iadesi gereken teminat mektubu bulunmadığını, davacının talebi yönünden hukuki yararının bulunmadığını,

İadesi istenen 15.04.2016 tarih ve 90.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubu 2016/49045 İKN.lu alıma ilişkin verilmiş olup, yüklenicisinin ... Eğitim Org. Gemi İşlet. ve Turz. Ltd. Şti. & ... Eğitim Org. Gemi İşlet. ve Turz. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olduğunu, bu teminat mektubunun müvekkili Kurum tarafından ödenmek zorunda kalınan işçilik alacakları ve devam eden davalar nedeniyle sözleşme hükümleri kapsamında iade edilmediğini, dava dilekçesinde iadesi talep edilen teminat mektubu ile teminat mektubunun ilişkin olduğu ihalenin ve ayrıca yüklenici iş ortaklığının örtüşmediğinden dava dilekçesinin 6100 sayılı HMK md.114 ve 119 hükümlerine uygun olmadığını,

Müvekkili Kurumun 6552 sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8. maddesi ile; 4857 sayılı İş Kanununun 112. maddesine eklenen fıkralar kapsamında kamu kurumu olmadığını, dolayısıyla müvekkili Kurum yönünden 4857 sayılı yasanın 112. maddesi ile kamu kurum ve kuruluşlarına getirilen kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünden bahsedilemeyeceğini,

Savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince. "Somut olayda. Kalifiye Yardımcı Hizmet Alımı Sözleşmesi, davacılar ... Eğitim Org. Gemi İşlt. ve Turz. Ltd. Şti.-... Eğitim Org. ve Sosy. Hizm. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ... arasında akdedilmiş olup, davacılardan ... Eğitim Org. Gemi İşlt. ve Turz. Ltd. Şti.'nin 11.11.2021 tarihinde... Eğitim Org. ve Sosy. Hizm. Ltd. Şti. ile birleşmek suretiyle devrolunduğu, tüzel kişiliğinin sona erdiği, ... Eğitim Org. ve Sosy. Hizm. Ltd.

Şti.'nin de ünvan ve tür değişikliği ile ... A.Ş.'ye dönüştürüldüğü anlaşılmıştır. Burada esasen husumet yokluğundan değil, davacı tarafların davada taraf olma ehliyetlerinin bulunmadığından bahsedilebilir. Zira, 6102 sayılı Kanun'un 588. maddesine göre limited şirketlerin tüzel kişilik kazanmaları ticaret siciline tescil edilmiş olmaları şartına bağlıdır.

6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde açıkça düzenlendiği üzere dava ve taraf ehliyeti dava şartlarındandır. Dava şartlarının davanın başlangıcından sonuna kadar bulunması gerekir. Eş deyişle, taraf konumunda bulunan her gerçek ya da tüzel kişi, dava tarihinde, devamında ve hüküm kesinleşene kadar bu ehliyetini korumuş olmalıdır. Oysa eldeki davada henüz dava açılırken; davacı şirketlerin taraf ehliyetlerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda eldeki davada davacı tarafların taraf ehliyeti bulunmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

18. Bir an için davacının eldeki davayı açarken davacı şirket isimlerinde yanılgı yaşadığı kabul edilse dahi, "6100 sayılı HMK'nın 124 maddesinin, 1. fıkrasının, birinci cümlesinde.

"Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir." hükmü uyarınca; dava dilekçesinde tarafın yanlış gösterilmesi yanılgıya dayanıyorsa ancak talep üzerine Mahkemece taraf değişikliği yapılabilecektir.

İş ortaklığını oluşturan davacı şirketlerin, 27.03.2023 dava tarihinde, birleşme, ünvan ve tür değişikliği suretiyle sicilden terkin edildikleri ve nihai olarak ... A.Ş.'ye dönüştürüldüğü sicil kayıtlarından tespit edilmiş olunmasına rağmen davacı yanca karar aşamasına kadar taraf değişikliği talebinde bulunulmadığı anlaşılmıştır." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili şirketler ... Eğitim(devrolan) ve... Eğitim(devralan)'in devralma yoluyla... Eğitim Organizasyon ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. bünyesinde birleştiklerini, daha sonra... Eğitim'in tür ve unvan değişikliğine giderek ticari hayatına ... A.Ş. olarak devam ettiğini, davanın sözleşmenin tarafları gözetilerek şirketlerin eski unvanları gösterilerek açıldığını, bu durumun hatalı husumet gösterildiği veya taraf olma ehliyetlerinin bulunmadığı anlamına gelmediğini, müvekkili şirketlerin hiç birinin tasfiye edilmediğini ve aktif olarak ticaret hayatına devam ettiğini, bu sebeple İlk derece Mahkemesinin müvekkili şirketlerin taraf ehliyeti bulunmadığı yönündeki değerlendirmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu,

Birleşme, unvan ve tür değişikliği suretiyle sicilden terkin edilmelerinin müvekkili şirketlerin taraf ehliyetlerini kaybettikleri anlamına gelmediğini, hem taraf, hem de dava ehliyetine sahip olup bu ehliyetlerini başka isim altında kullanmaya devam ettiklerini,

Taraf ehliyeti hususunda aksi kanaatte olunması halinde hakimce aydınlatma yükümlülüğü kapsamında kendilerine süre verilmesi ve yargılamanın esası açısından bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini,

Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esasa ilişkin yargılama yapılmak üzere İlk derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir.

Ticaret sicili kayıtlarından; dava konusu Eylül 2016 tarihli sözleşmenin yüklenicisi iş ortaklığını oluşturan ... Eğitim Org. Gemi İşl. ve Turz. Ltd. Şti.'nin 11.11.2021 tescil, 15.11.2021 ilan tarihli işlemle diğer ortak... Eğitim Org. ve Sosy. Hizm. Ltd. Şti. ile birleştiği, 05.04.2022 tescil ve ilan tarihli işlemle de ... Eğitim Org. ve Sosy. Hizm. Ltd. Şti.'nin tür ve ünvan değişikliği ile ... A.Ş.'ye dönüştüğü anlaşılmıştır.

... Eğitim Org. Gemi İşl. ve Turz. Ltd. Şti.'nin, ... Eğitim Org. ve Sosy. Hizm. Ltd. Şti. ile birleşmesi, sonra da... Eğitim Org. ve Sosy. Hizm. Ltd. Şti.'nin ünvan ve tür değişikliği ile ... A.Ş.'ye dönüşmesi, İlk derece Mahkemesinin kabulünün aksine sözleşmenin yüklenicisi olan ve dava dilekçesinde davacı olarak ünvanları yazılı şirketlerin taraf ehliyetlerinin sona erdiği anlamına gelmemektedir. Davacı şirketler ticari faaliyetlerini yeni ünvanları ile sürdürmektedir.

Son değişiklik ile oluşan ... A.Ş., davacı şirketler ile aynıdır. Bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın "Tarafta iradî değişiklik" başlıklı 124. maddesinin somut olayda uygulama yeri bulunmaktadır.

Bu durumda İlk derece Mahkemesince davacı iş ortalığını oluşturan şirketlerin taraf ehliyetlerinin bulunduğu ve son ünvanlarının Mahkemece re'sen de yazılabileceği gözetilerek uyuşmazlığın esasının incelenmesi, taraf delilleri toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı olarak (kabul şekline göre davanın HMK'nın 114/(1)-d ve 115/(2). maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken) davacı şirketlerin taraf ehliyetlerinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Buna göre İlk derece Mahkemesince, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-a.4. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararının esası incelemeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 27/06/2024

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza