Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2025/1661 K.2025/1087

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, ...

A.Ş. tarafından "Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası" poliçesi ile teminat altına alınan ... parselde kâin, müvekkiline ait tarladaki arpa ürününün kuraklığa bağlı olarak hasar gördüğünü, kuraklık hasarının meydana geldiği açık olmasına rağmen ... eksperi tarafından tazminata esas 47 kg/da'da verim kaybı bulunduğu tespit edilmesine rağmen Bala İlçe Hasar Tespit Komisyonu'nca %65 hasar oranı tespit edildiğini, sigortalı müvekkilinin uğramış olduğu kuraklık hasar oranının hatalı belirlenmesi sebebiyle,

20.493,56 TL hasar farkı tazminatının ödenmesi amacıyla 31.12.2021 tarihinde KEP üzerinden davalı şirkete başvurulduğunu ancak başvurularının zımnen reddedildiğini, talep ettikleri hasarın ödenmediğini ileri sürerek, 100,00 TL ürün hasarının, 22.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 2021 yılında ... köyünde arpa ürününde yapılan arazi tespitlerine göre dekar başına gerçekleşen verim ortalamasının 177 kg, tazminata esas verimin de 47 kg olarak belirlendiğini, bu doğrultuda 10.09.2021 tarihinde 4.591,04 TL hasar tazminatı ödendiğini, alınan örnekler ve ortalama verim hesabına mesnet değerlerin ekli eksper raporunda belirtildiğini, tarih ve koordinat bilgisi içeren fotoğrafların kayıt altına alındığını, ... köyü için ilan edilen ve poliçede belirtilen eşik verim değerinin 224 kg/da olduğunu,

köyün gerçekleşen verim ortalaması köyün eşik verim değerinden düşük olduğundan sigortalıya hasar tazminatı ödendiğini, davacının, ... eksperlerinin yaptığı tespitler yerine il/ilçe tarım müdürlüklerinin belirlediği hasar oranlarının kabul edilmesi talebinin yerinde olmadığını, yapılan işlemlerde hiçbir hata bulunmadığını, davacının talebinin poliçe teminatı dışında kazanç sağlayarak sebepsiz zenginleşmeye yönelik olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Somut olayda; davacı, çiftçi olup, ticari ve mesleki amaçla tarım sigortası yaptırdığından tüketici ve tacir sıfatı bulunmamaktadır. Bu durumda taraflar arasındaki ilişki 6102 ve 6502 sayılı kanunların kapsamı dışında kalmaktadır. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında istek olmaksızın re'sen gözetileceğinden uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği değerlendirildiğinden, mahkememizin görevsizliği nedeni ile davanın usulden reddine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Mutlak ticari davalarda tarafların tacir olup olmadığının önem taşımadığını ve TTK’da düzenlenen konulara ilişkin davaların ticaret mahkemelerinin görev alanına girdiğini, mal sigortalarına ilişkin uyuşmazlıkların TTK m. 1453 ve devamı hükümleri kapsamında mutlak ticari dava niteliğini taşıdığını ve sigorta sözleşmesinin tarımsal faaliyetten kaynaklanmasının davacının tüketici sayılmasına imkân vermediğini, sigortanın mesleki faaliyete ilişkin olması sebebiyle davacının tüketici sıfatı taşımadığını, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay içtihatlarında bitkisel ürün sigortalarından doğan zarar tazminat taleplerinin mutlak ticari dava sayıldığının açıkça ifade edildiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında yapılan ... Ürün Sigortası Sözleşmesi uyarınca meydana gelen riziko nedeniyle ödenmeyen sigorta bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Görev, kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemelerce de resen gözönünde bulundurulması gereken usul kurallarındandır.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. ve 5'inci maddelerinde ticari dava konusu düzenlenmiş olup TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticarî dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesince bakılacağı yönünde bir düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gereklidir.

Aynı Kanun'un 5'inci maddesinde ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda; 57 dönüm arazide arpa yetiştiriciliğinin ticari amaçla yapıldığı, davacının mesleki amaçla hareket ettiği açıktır. Uyuşmazlık, ticari veya mesleki olan amaçla hareket eden, dolayısıyla tüketici konumunda da olmayıp işyeri işleten davacı ile davalı sigorta şirketi arasında akdedilen sigorta sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Bir başka anlatımla, davalının sorumluluğu sigorta hukukundan kaynaklanmaktadır. Sigorta hukuku ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında, 1401. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, bu durumda aynı yasanın 4. maddesinin (1) nolu fıkrasının (a) bendi uyarınca dava, mutlak ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle asliye ticaret mahkemesinin görev alanı içinde olduğundan davaya ticaret mahkemesi tarafından bakılması gerekmektedir.

Bu durumda İlk derece Mahkemesince görevli olduğunun kabulü ile uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Buna göre Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-a.3. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararının esası incelemeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 04.12.2025

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza