Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2020/364 K.2022/1

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 18/12/2019

NUMARASI .....

DAVANIN KONUSU : MENFİ TESPİT

İSTİNAF TALEBİNDE

BULUNAN : DAVACI VEKİLİ

KARAR TARİHİ : 25/01/2022

KARARIN YAZILDIĞI

TARİH : 26/01/2022

Mahkemece verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının.... no’lu sanayi aboneliklerini kullanarak üretim yaptığını, sanayi sicil belgesi vizesi yenilenmediğinden .... nolu abonelikte davalı tarafından 2006/2 ile 2012/8 dönemler arasında sanayi ticarethane farkı hesaplandığını ve 398.670,40 TL fark faturası düzenlendiğini ayrıca bu işlemin uzantısı olarak 43.584,40 TL tutarında trafo payı hesaplandığını, .... no’lu abonelik için ise 2006/2-2012/7 dönemleri arasındaki tüketimler için 264.426,00 fark faturası tanzim edildiğini, faturalara itiraz üzerine davalı tarafça 398.670,40 TL’lik faturanın 204.129,60 TL’ye,

43.584,40 TL’lik faturanın 36.360,00 TL’ye ve 264.426,00 TL’lik faturanın 150.516,00 TL’ye indirildiğini, toplam 391.006,00 TL’ye indirilen bu faturalara da itiraz edildiğini ancak bu itirazın red edildiğini, davacının yükümlülüğünü yerine getirdiğini, 2008 yılında da benzer bir olay yaşandığını, o tarihte tahakkuk ettirilen fark faturasının iptal ettirildiğini, Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 31.maddesinde müşterilerin bilgilendirilmesi yükümlülüğünün olduğunu, Yargıtay 19.HD’nin 2010/8255 K. sayılı kararında davalı kurumca usulüne uygun yapılmış bir uyarının arandığını,

tebliğ edilen faturalarda bir ikaz ve meşruhatın yazılmamış olmasının davalının hatasını kabul ettiğini gösterdiğini, davalının Medeni Kanunu’nun 2.maddesi uyarınca göstermesi gereken ihtimamı göstermediğini belirterek, 2 adet sanayi ticarethane farkı faturası ile bu fark çıkarma işlemenin uzantısı olarak talep edilen bir adet trafo payına ilişkin fatura toplamı olan 391.006,00 TL’den davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine ve faturaların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, 204.129,60 TL’lik fatura yönünden sanayi sicil belgesinin vizesinin 2007 yılında yapıldığını ve sürenin sona erdiği 22/08/2009 tarihinden sonra sanayi sicil belgesinin ibraz edilmediğini, bu nedenle ticarethane farkı çıkarıldığını, 36.360,00 TL tutarındaki fatura yönünden ... müşteri olan davacı şirkete ölçümlerinin sekonderden yapıldığı dönemde bilgisayar sisteminden kaynaklı olarak trafo kaybının fatura edilemediğini, sanayi sicil belgesi vizesinin dolduğu 28/09/2009 tarihi öncesi için sanayi ve sonrasında ise ticarethane tarifesinden 36.360,00 TL tutarında trafo kaybı hesaplandığını,

150.516,00 TL fatura yönünden sanayi sicil belgesinin vizesinin 2007 yılında yapıldığını, belge süresinin sona erdiği 28/09/2009 tarihinden sonra vizesi yenilenmiş sanayi sicil belgesinin ibraz edilmediğini, bu nedenle sanayi ticarethane farkı çıkarıldığını, sanayi abone grubu kapsamında yer alabilmek için sanayi sicil belgesi ibraz ve belgenin süresi içerisinde yenilenmesi gerektiğini, aksi halde tüketimlerin ticarethane tarifesinden faturalandırılacağının Usul ve Esaslarda düzenlendiğini, Usul ve Esasların 17. maddesi kapsamında bilgilendirme zorunluluğunun bulunmadığını,

davacının sanayi sicil belgesinin yenilenerek ibraz edilmesi gerektiğini bildiğini, davacı şirketin 2009 ve 2011 yılı vizeli sanayi sicil belgesinin 14/09/2012 tarihli dilekçesi ekinde ibraz ettiğini, belgenin süresinde ibraz edilmediğinin sabit olduğunu, Yargıtay 19. HD’nun 2010/8255 K. sayılı ilamından uyarı yapılmadan fark faturası tahsil edilemeyeceği anlamının çıkarılamayacağını, mevzuatta bilgilendirme zorunluluğunun abone grubu ve tarife uygulamaları bakımından mevcut durumunda değişiklik olan aboneler hakkında öngörüldüğünü,

kaldı ki sanayi sicili belgesinin ibraz yükümlülüğünün 25/01/2008 sayılı yazı ile davacı şirkete bildirildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin, 18/12/2019 tarih, 2014/388 E., 2019/943 K. sayılı kararı ile davanın reddine, dava sırasında yapılan takiple ilgili olarak ihtiyati tedbir kararı verildiğinden dava konusu alacağın %20'si oranındaki 70.929,00.-TL tazminatın davacıdan alınıp davalıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacı olarak başvuruları üzerine Danıştay 13 HD’nun iptal kararı ile ilgili olarak henüz ....

Kurulunca bir karar verilmeden başka bir kararın emsal alınarak karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, Danıştay 13 HD’nun gerekçeli kararında belirtildiği üzere dağıtım şirketinin gerekli bilgilendirme faaliyetinden yükümlü olduğunu, basiretli tacir sıfatına aykırı davrananın davacı şirket olduğunu, kusurun tamamen davalı şirkette bulunduğunu, davalı şirketin geriye dönük olarak faturalandırma yapması ve ek faturalar düzenleyerek davacıdan bunları ödemesini talep etmesinin hakkaniyete uygun olmadığını, ticarethane hükümleri uyarınca geriye dönük borçlandırma yapılamayacağını, Yargıtay 3.HD’nin 2013/8316 E. sayılı kararında,

idare bilgilendirme görevini yerine getirmediğinden dolayı geriye yönelik olarak idareden talep edilen miktarın haklı olduğunun belirtildiğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne ve davacı kötü niyetli hareket etmediğinden Danıştay 13.HD’nun davacı lehine olan kararı da gözetilerek aleyhe hükmedilen %20 tazminatın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davada, sanayi sicil belgesinin ibraz edilmemesi nedeni ile ticarethane tarifesine göre düzenlenen fark faturaları ve trafo payı faturasından dolayı davacının sorumlu olmadığının tespiti talep edilmektedir.

Uyuşmazlık, görevli dağıtım şirketlerinin, sanayi sicil belgesi vizesi bitmiş abonelerinin tarifesini ticarethane abone grubu tarifesinden faturalandırmadan önce müşterilerini bilgilendirme yükümlülüğü olup olmadığına ilişkindir.

Mahkemece, dava konusu faturalardan davacının sorumlu olup olmadığının tespiti açısından bilirkişi incelemesi yapılmamış, emsal dosyada Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu’nun bozma kararında belirtildiği üzere; vizesi bitmiş abonelerin tarifesini ticarethane abone grubu tarifesinden faturalandırmadan önce davalı ... şirketinin müşterilerini bilgilendirme yükümlülüğünün olmadığı bir konuda hakkın kötüye kullanılmasının söz konusu olamayacağı, davacı şirketin işlerini basiretli bir tacir olarak takip etmesi ve sanayi sicil belgesini süresi içinde alıp davalıya yine süresi içinde sunması gerektiği, davacının davasının haklı ve hukuka uygun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu'nun 16/03/2020 tarih, 2019/1323 Esas 2020/726 Karar sayılı kararı ile “dava konusu düzenlemenin iptaline ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu 14/12/2018 tarih ve E:2012/3476, K:2018/3997 sayılı kararının BOZULMASINA, Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,” karar verildiği, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15/04/2021 tarih ve E:2020/2889, K:2021/1388 sayılı kararı ile Danıştay dava dairelerince ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların.... Kurullarınca bozulması hâlinde Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmadığından, bozma kararına uyularak İdari Dava Daireleri Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

6948 sayılı Sanayi Sicil Kanunu'nun 2 nci maddesinde; sanayi işletmelerinin sanayi siciline kaydettirilmesi ve karşılığında alınacak sanayi sicil belgesinin gerektiğinde yetkili memurlara ibraz olunmasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

.... 29/12/2010 tarih ve 3002 sayılı kararının eki olan ..... Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar’ın 1 nci maddesinin A bendinde "6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununda tanımı yapılan ve ilgili resmi kuruluşça onaylı sanayi sicil belgesini ibraz eden sanayi işletmeleri bu abone grubu kapsamındadır.

Sanayi abone grubu tarifesi uygulanması bakımından sanayi sicil belgelerinin, ilgili resmi kuruluş tarafından yayımlanan tebliğ çerçevesinde geçerliliği esas olup, ilgili resmi kuruluş tarafından vize edilen sanayi sicil belgelerinin onaylı bir sureti eş zamanlı olarak dilekçe ekinde ibraz edilir.

Sanayi sicil belgelerinin vize bitim tarihinin içinde bulunduğu fatura döneminden sonraki ilk fatura dönemi sonuna kadar yenilenerek dilekçe ekinde ibraz edilmemesi halinde tüketimleri ticarethane abone grubu tarifesinden faturalandırılır.", "Tarife Uygulamaları Kapsamında Abonelerin Bilgilendirilmesi" ile ilgili 17/1. maddesinde.

"Abone grubu veya tarife uygulamaları bakımından mevcut durumunda değişiklik oluşan, yeniden belge ibraz etmesi gereği bulunan veya dağıtım şirketince bilgilendirilmesi gerekli görülen aboneler, bu usul ve esasların yayım tarihi itibariyle 30 gün içerisinde yapılacak yazılı bildirim ile ilgili değişikliler ve abone tarafından yerine getirilmesi gerekli hususlar hakkında bilgilendirilir." hükmü düzenlenmiştir.

01/01/2013 tarihinden itibaren uygulanan..... Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasların, Abone Gruplarının Tanımı ve Tespiti, Sanayi Abone Grubu başlıklı 2 nci maddesinde "(1) 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununda tanımı yapılan ve ilgili resmi kuruluşça onaylı sanayi sicil belgesini ibraz eden sanayi işletmeleri bu abone grubu kapsamındadır.

Görevli perakende satış şirketinden enerji alan müşteriler sanayi sicil belgesini görevli perakende satış şirketine, başka bir tedarikçiden enerji alan müşteriler ise sanayi sicil belgesini dağıtım şirketine ibraz ederler.

Sanayi abone grubu tarifesi uygulanması bakımından sanayi sicil belgelerinin, ilgili resmi kuruluş tarafından yayımlanan tebliğ çerçevesinde geçerliliği esas olup, ilgili resmi kuruluş tarafından vize edilen sanayi sicil belgelerinin onaylı bir sureti eş zamanlı olarak dilekçe ekinde ibraz edilir.

(2) Görevli perakende satış şirketinden enerji alan müşteriler için görevli perakende satış şirketi, görevli perakende satış şirketi dışında bir tedarikçiden enerji alan dağıtım sistemi kullanıcısı müşteriler için dağıtım şirketi sanayi abone grubundaki tüketicileri vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür.

Bildirim yapılmasına rağmen sanayi sicil belgelerinin vize bitim tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yenilenerek dilekçe ekinde ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin verilen 30 (otuz) günlük süre sonrasındaki ilk fatura döneminden itibaren tüketimleri ticarethane abone grubu tarifesi üzerinden faturalandırılır. Görevli perakende satış şirketi, dağıtım şirketini abone grubu değişikliği hakkında bilgilendirir." hükmüne yer verilmiştir.

Bu kapsamda; elektrik şirketlerine, sanayi abone grubundakilere vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve bilgilendirme yükümlüğünün satış şirketlerine ait olduğu belirlendiğinde, davacı tarafından sanayi sicil belgesinin vize ettirilip, davalı tarafa ibraz etme yükümlüğünün yerine getirilip getirilmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 26.01.2021 tarih, 2020/303 E., 2021/473 K. sayılı, 24.09.2019 tarih, 2019/103 E., 2019/7006 K. sayılı ilamları).

Bu durumda, mahkemece; iddia, savunma, toplanan deliller, EPDK kararları ve ilgili yönetmelik hükümleri gözetilerek, dava konusu faturalar yönünden, taraf ve kanun yolu denetimine uygun, alanında uzman elektrik mühendisi, medeni hukuk ve idare hukuku öğretim üyeleri bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulundan (Ankara veya İstanbul mahkemeleri aracılığıyla) bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir

Belirtilen nedenlerle, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nun 353/1-a,6 maddesi gereğince, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verilmiştir.

Başkan İş Bu Karar İlamı E-İmza ile İmzalanmıştır.