Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2023/324 K.2025/389

Mahkemece verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı şirketin 01/02/2001 tarihli sanayi sicil belgesine sahip olup, 2003, 2005, 2007, 2009 yıllarına ilişkin vizelerinin yapıldığını, davalı tarafça, vizesi yenilenmiş belgenin ibraz edilmediği gerekçesiyle 2009/7 ile 2012/10 dönemi için sanayi/ticarethane tarife farkı nedeniyle haksız olarak tahakkuk ettirilen ihtiraz-i kayıtla ödenen 14.510,10 TL fatura bedelinin dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faiziyle birlikte davalıdan istirdadını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı şirketin sanayi sicil belge süresinin 01/02/2009 tarihinde sona erdiğini, vizesi yapılmış sanayi sicil belgesini süresi içinde ibraz etmemesi nedeniyle tahakkuk ettirilen dava konusu sanayi/ticarethane fiyat farkı faturasının mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Mahkemece; davanın kabulü ile, davacının, 23/11/2012 son ödeme tarihli 14.510,00 TL'lik, G-666398 nolu fatura nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, 14.510 ,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte istirdaden davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından süresinde istinaf talebinde bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebinde; uyuşmazlık döneminde davacının bilgilendirme yükümlülüğü bulunmadığını, maddi hataya dayalı gerekçe oluşturulduğunu, emsal kararların bulunduğunu, bilgilendirme yükümlülüğünün 01/01/2013 tarihinden sonra uygulanacağını, sorumluluğun davacıya ait olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, sanayi sicil belgesinin ibraz edilmemesi nedeni ile ticarethane tarifesine göre düzenlenen fark faturasından dolayı davacının sorumlu olmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen 24/09/2019 tarihli kararda; davacı şirketin sanayi sicil belgesi vizesini ibraz ettiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine dair kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Dairece verilen 2019/1277 E. 2021/611 K. Sayılı kararla; "...Davaya konu edilen fatura döneminde davacı abone tarafından sanayi sicil belgesinin vizesinin yaptırılarak davalıya ibraz edilmediği hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf, davalı şirketin bilgelendirme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği noktasında toplanmaktadır.

Dosya kapsamından, davaya konu dönem ile ilgili davacı aboneye gönderilen (faturaların dosyada bulunmaması nedeniyle) faturalarda davalı şirket tarafından bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği anlaşılamamaktadır.

Bu durumda, mahkemece; öncelikle davaya konu edilen faturaların taraflardan istenerek, faturalarda sanayi sicil belgesinin vizesinin yaptırılarak davalıya ibrazı hususunda bilgilendirmenin bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak, gerekirse bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle karar kaldırılmıştır.

Kaldırma kararı sonrasında mahkemece; bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı şirket tarafından davacı şirkete yazılı olarak uyarı bilgilendirmesi ve ihtar yapılmadığından, davacıya sanayi tarifesi yerine ticarethane tarifesi düzenlenmesinin uygun olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

6948 sayılı Sanayi Sicil Kanunu'nun 2 nci maddesinde; sanayi işletmelerinin sanayi siciline kaydettirilmesi ve karşılığında alınacak sanayi sicil belgesinin gerektiğinde yetkili memurlara ibraz olunmasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

EPDK'nın 29.12.2010 tarihli ve 3002 sayılı kararının eki olan 21 Dağıtım Şirketi İçin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar’ın 1 nci maddesinin A bendinde. "6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununda tanımı yapılan ve ilgili resmi kuruluşça onaylı sanayi sicil belgesini ibraz eden sanayi işletmeleri bu abone grubu kapsamındadır.

Sanayi abone grubu tarifesi uygulanması bakımından sanayi sicil belgelerinin, ilgili resmi kuruluş tarafından yayımlanan tebliğ çerçevesinde geçerliliği esas olup, ilgili resmi kuruluş tarafından vize edilen sanayi sicil belgelerinin onaylı bir sureti eş zamanlı olarak dilekçe ekinde ibraz edilir.

Sanayi sicil belgelerinin vize bitim tarihinin içinde bulunduğu fatura döneminden sonraki ilk fatura dönemi sonuna kadar yenilenerek dilekçe ekinde ibraz edilmemesi halinde tüketimleri ticarethane abone grubu tarifesinden faturalandırılır." denilmektedir.

Yine 01.01.2013 tarihinden itibaren uygulanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Perakende Satış Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasların, Abone Gruplarının Tanımı ve Tespiti, Sanayi Abone Grubu başlıklı 2 nci maddesinde; "(1) 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununda tanımı yapılan ve ilgili resmi kuruluşça onaylı sanayi sicil belgesini ibraz eden sanayi işletmeleri bu abone grubu kapsamındadır.

Görevli perakende satış şirketinden enerji alan müşteriler sanayi sicil belgesini görevli perakende satış şirketine, başka bir tedarikçiden enerji alan müşteriler ise sanayi sicil belgesini dağıtım şirketine ibraz ederler.

Sanayi abone grubu tarifesi uygulanması bakımından sanayi sicil belgelerinin, ilgili resmi kuruluş tarafından yayımlanan tebliğ çerçevesinde geçerliliği esas olup, ilgili resmi kuruluş tarafından vize edilen sanayi sicil belgelerinin onaylı bir sureti eş zamanlı olarak dilekçe ekinde ibraz edilir.

Görevli perakende satış şirketinden enerji alan müşteriler için görevli perakende satış şirketi, görevli perakende satış şirketi dışında bir tedarikçiden enerji alan dağıtım sistemi kullanıcısı müşteriler için dağıtım şirketi sanayi abone grubundaki tüketicileri vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür.

Bildirim yapılmasına rağmen sanayi sicil belgelerinin vize bitim tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yenilenerek dilekçe ekinde ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin verilen 30 (otuz) günlük süre sonrasındaki ilk fatura döneminden itibaren tüketimleri ticarethane abone grubu tarifesi üzerinden faturalandırılır. Görevli perakende satış şirketi, dağıtım şirketini abone grubu değişikliği hakkında bilgilendirir." hükmüne yer verilmiştir.

6098 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesi atfıyla sözleşmeye aykırılık hallerine de uygulanan 52 nci maddesinin birinci fıkrası; ''Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.'' şeklindedir.

Her ne kadar kaldırma kararında ve mahkemece verilen kararda davalı şirketin tarafından bilgilendirme yükümlülüğü bulunduğu belirtilmiş ise de, dava konusu sanayi ticarethane farkına ilişkin faturalar 2009/7 ila 2012/10. dönemlerine ilişkin olup, yukarıda açıklanan mevzuat kapsamında davalının 01.01.2013 tarihinden itibaren bildirim yükümlülüğünden bahsedilebileceği, dava konusu faturalar döneminde sanayi abone grubundan faturalandırılan abonelere yenilenen vizenin ibraz edilmemesi halinde ticarethane abone grubundan faturalandırma yapılmadan önce bilgilendirme yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı,

vizesi bitmiş abonenin, tarifesini ticarethane abone grubu tarifesinden faturalandırmadan önce davalının müşterisini bilgilendirme yükümlülüğünün olmadığı, davacının sanayi sicil belgesini aldıktan sonra süresi içinde davalıya sunması gerektiği bu nedenle yasal mevzuata göre davalının fark faturası tahakkuk ettirmekte haklı olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan davalının yaklaşık 3 yıl boyunca sanayi sicil belgesi vizesini sunmayan davacının aboneliğine ilişkin ticarethane abone grubundan tahakkuk yapmadığı, her ay sanayi abone grubu faturası düzenlediği ve davacının bu faturalara istinaden yaptığı ödemeleri kabul ettiği, bu nedenle davaya konu uyuşmazlığın doğduğu dosyadaki belgeler ile sabittir. Bu halde, davalı şirketin kendisine düşen edimi ifada ihmal gösterdiği, dolayısıyla 6098 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi uyarınca müterafik kusurlu olduğu açıktır.

Buna göre, dava konusu fatura dönemindeki yasal mevzuata göre, davalının fark faturası tahakkuk ettirmekte haklı olduğu ancak yaklaşık 3 yıl boyunca ticarethane abone grubundan tahakkuk yapmaması nedeniyle müterafik kusurlu olduğu göz önünde bulundurularak % 30 müterafik kusurlu olduğu tespitiyle suretiyle uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davacı aboneye gönderilen faturalarda davalı şirket tarafından bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirilmediği, bu nedenle davalı şirket tarafından sanayi ticarethane tarife farkının talep edilemeyeceği yönündeki yanılgılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla; her ne kadar davalı elektrik şirketi tahakkuk yapmakta haklı olsa da % 30 oranında müterafik kusurlu olduğu tespit edilmekle, bu miktar nispetinde davacının bedel talep edebileceği belirlenmektedir.

Belirtilen nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK 353/1-b.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin "DAVANIN KABULÜNE" ilişkin kararının kaldırılarak "DAVANIN KISMEN KABULÜNE" ilişkin YENİDEN ESAS HAKKINDA karar vermek gerekmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nın 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır