Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2024/626 K.2024/745

Mahkemece verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili 31/05/2023 tarihli dava dilekçesinde, taraflar arasında düzenlenen 26/03/2012 tarihli "Ortak Girişim Beyannamesi" ile "...

Kömür Madeni Hazırlık Galerilerinde Kullanılmak Üzere Makine-Ekipman Kiralanması" işinin yapılması konusunda adi ortaklık ilişkisinin başladığını, adi ortaklığa konu teşkil eden işin 23/06/2014 tarihinde iş sahibine teslim edilerek ortaklığın amacının gerçekleştiğini, ancak taraflar arasındaki ortaklığın henüz tasfiye edilmediğini, adi ortaklığın feshine ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesine rağmen ortaklığın tasfiyesine ilişkin işlemlerin yapılmadığını belirterek,

iş ortaklığı adına kayıtlı 2012 model beton mikseri, tek kollu tünel jumbo dilman haniel, 2013 model ... tünel tipi beton mikseri,... beton püskürtme makinası ve patlama koruyucu aparatı ve mahkemece tespit edilecek malvarlığı tediye payının belirlenerek hüküm altına alınması ile sonuç olarak araçların satışının yapılarak tediye payının davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2017 tarih, 2015/601 E.- 2017/306 K. sayılı kararın istinaf edilmemesi üzerine 06/07/2017 tarihinde kesinleştiğini, karara ilişkin anılan dava dosyasının konusu ve taraflarının mevcut dava ile aynı olduğunu, davanın öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise davacının tasfiyede olması gerektiği fakat yapılmadığını iddia ettiği tüm aşamalar mahkeme tarafından yerine getirildiğinden davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Mahkemece, kesin hüküm nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan HMK'nun 114/i. ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiş, hükme karşı süresinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebinde, Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/601 E. sayılı dosyasında ayrıntılı olarak dilekçede belirtildiği gibi tasfiye prosedürüne uyulmadan sadece şirketin feshine karar verildiğini ve kararın bu şekilde kesinleştiğini, ancak tasfiye sürecinin tamamlanmadığını, mahkemelerin kuruluş amacının ihtilafların çözüme kavuşturulması olduğunu, verilen kararlarla davacının çözümsüz bir şekilde mağdur olduğunu, mahkemenin davayı Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesinde mi, yoksa Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesinde mi devam ettirileceği konusunun açıklığa kavuşturulmasının gerektiğini,

Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/601 E. sayılı doyasının eldeki dava yönünden kesin hüküm oluşturmadığı gibi, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davada, taraflar arasında düzenlenen adi ortaklığın fesh edilmesi nedeniyle adi ortaklığın tasfiyesi ve tasfiye payının ödenmesi talep edilmektedir.

Taraflar arasında 26/03/2012 tarihli "Ortak Girişim Beyannamesi" ile adi ortaklık sözleşmesinin imzalandığı ve ortaklık konusu işin 23/06/2014 tarihinde teslim edilerek adi ortaklığın feshedilerek sonlandırıldığı taraflar arasında ihtilafsızdır.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki adi ortaklığın tasfiyesinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği noktasında toplanmaktadır.

Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2017 tarih, 2015/601 E.-2015/306 K. sayılı dava dosyasının içeriğinden, davacı tarafından davalı aleyhine "Adi ortaklığın feshi ve tasfiyesi ile mahkemece tasfiye memuru atanması " talepli davanın açıldığı, mahkemece; ... Adi Ortaklığının fesih ve tasfiyesine, tasfiye memuru olarak ...'un tayin edilmesine karar verildiği, kararın tarafların istinaf etmemeleri üzerine 06/07/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 303/1.maddesinde maddi anlamda kesin hüküm; "Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması şarttır." şeklinde düzenlenmiştir.

Yine HMK'nın 303/2.md'nde; "Bir hüküm, davada veya karşılık davada ileri sürülen taleplerden sadece hükme bağlanmış olanlar hakkında kesin hüküm teşkil eder" hükmüne göre, hükme bağlanmayan, başka ifade ile sonuç oluşturmayan hususlar kesin hüküm oluşturmaz.

Dava konusu uyuşmazlığın daha önce bir kesin hüküm ile çözümlenmiş olması olumsuz dava şartıdır. Birinci dava ile ikinci davanın müddeabihlerinin (konularının) dava sebeplerinin yani davanın dayandığı olayların ve davanın taraflarının aynı olması halinde maddi anlamda kesin hüküm oluşur. Yargısal kararlara tanınan bu yasal gerçeklik niteliğinden dolayı, aynı konuda yeni bir dava açılamaz. Açılırsa bu dava dinlenmez, dava koşulu (şartı) yokluğundan reddedilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 03.04.2013 tarihli ve 2012/1-1133 E. - 2013/421 K. sayılı kararı da aynı yöndedir).

Kesin hüküm itirazı, davanın her aşamasında ileri sürülebilir ve mahkemenin de davanın her aşamasında kesin hükmün varlığını kendiliğinden (re'sen) gözetip, davayı kesin hüküm bulunduğu (dava şartı yokluğu) gerekçesiyle reddetmesi gerekir. Yine kesin hüküm itirazı mahkemede ileri sürülmemiş olsa dahi ilk defa Yargıtayda (temyiz veya karar düzeltme aşamasında) ve dahası bozmadan sonra da ileri sürülebilir ve tarafların iradesine de bağlı olmayan mutlak bir etkiye sahiptir. O nedenle kesin hükmün varlığının, yargılamanın bir kesiminde nazara alınmamış olması diğer bir kesiminde ele alınmasını engellemez (Kuru, Baki: Hukuk Mahkemeleri Usulü, 6.Baskı, 2001. C.V.s.4980 vd.);

Kesin hüküm öncelikle (hükmü veren mahkeme de dâhil) diğer bütün mahkemeleri bağlar. Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse mahkemeler aynı konuda, aynı dava sebebine dayanarak, aynı taraflar hakkında verilmiş olan hüküm ile bağlıdırılar; aynı uyuşmazlığı bir daha(yeniden) inceleyemezler ve aynı konuya ilişkin yeni bir davada, önceki davada verilmiş olan kesin hüküm ile bağlıdırlar (Kuru, C.V,s.5051-5053).

Dosya kapsamından, mahkemece kesin hükme esas alınan Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2017 tarih, 2015/601 E.-2017/306 K.sayılı dava dosyasının tarafları ve dava sebebi aynı olduğu halde; ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olmadığı, böylece HMK'nın 303.maddesi kapsamında kesin hüküm niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, HMK'nın 297/1-c maddesinde; hükümde "Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri"nin yazılacağı, aynı Kanun'un 297/2.maddesinde de.

"Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümde, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" hükmü düzenlenmiş olup, maddeye göre Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2017 tarih, 2015/601 E.-2017/306 K.sayılı ilamının hüküm fıkrasında, tasfiye ve ile ilgili taraflara yüklenen hak ve borçların açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde açıklama bulmadığı, başka ifade ile infazı gereken nihai karar bulunmadığı belirlenmiştir.

Kararın kesinleşmesinden bahsedilebilmesi için öncelikle o kararın mahkemece verilen nihai kararlar olması gerekir (Yargıtay 3.HD.,13/02/2014 tarih, 2023/2782 E.-2024/576 K.sayılı ilamı).

Adi ortaklığın sona ermesi ile birlikte ortaklık tasfiye aşamasına girer. Ortaklar arasındaki hukuki bağ, tasfiye tamamlanmadan ortadan kalkmış kabul edilemez. Tasfiye, ortaklar arasındaki ortaklık ilişkisinin tamamen sona erdirilmesine yönelik kanuni bir usuldür. Tasfiye ile artık ortaklık malvarlığı para haline dönüştürülecek, borçlar ödenecek, sermaye değerleri ortaklara iade edilecek ve geri kalan meblağ ortaklar arasında kar ve zararın paylaşılması esasına göre dağıtılacaktır.

Adi ortaklığın tasfiyesi ya tarafların anlaşması suretiyle ya da bizzat mahkemece yapılır. Taraflar tasfiye konusunda anlaşmadığı takdirde ortaklığın tasfiyesinin mahkemece TBK’nın 642 vd. madde hükümlerine uygun olarak yapılması gerekir. (Yargıtay 3.HD.,22/02/2014 tarih, 2023/245 E.-2024/772 K.sayılı ilamı).

Kaldı ki, Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2017 tarih, 2015/601 E.-2017/306 K.sayılı dosyasında tasfiye memuruna yetki verilmesi talebinin reddine ilişkin 30/12/2021 tarihli Ek karar ile ilgili Dairemizce verilen 09/03/2022 tarih, 2022/249 E.2022/275 K.sayılı kararının Yargıtay 3.HD.'nin, 25/10/2022 tarih, 2022/465 E.-2022/8184 K.sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmıştır.

Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2017 tarih, 2015/601 E.-2017/306 K.sayılı ilamın hüküm fıkrasında; "... Adi Ortaklığının fesih ve tasfiyesine, tasfiye memuru olarak ...'un tayin edilmesine" olduğu halde, ikinci dava olan eldeki davanın talep sonucunun" Ortaklığın tasfiyesine ve bu kapsamda iş ortaklığı adına kayıtlı 2012 model beton mikseri, tek kollu ...,2013 model ..." tünel tipi beton mikseri,... beton püskürtme makinası ve patlama koruyucu aparatı ve mahkemece tespit edilecek malvarlığı tediye payının belirlenerek hüküm altına alınması ile sonuç olarak araçların satışın yapılarak tediye payının davacıya ödenmesine" olduğu ihtilafsızdır.

Bu durumda, davada kesin hüküm niteliğinde koşullar oluşmadığından, mahkemece; işin esası hakkında yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın usulden reddine ilişkin hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Belirtilen nedenlerle, dosyadaki bilgi ve belgelere göre, mahkemece; kararındaki gerekçe dikkate alınarak davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nun 353/1-a,6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nun 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır İş Bu Karar İlamı E-İmza ile İmzalanmıştır.