Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2020/915 K.2022/1338

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine dair hükme karşı, süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü:

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalıya ait araçların çeşitli tarihlerde ücret ödemeksizin müvekkilinin işlettiği Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunu kullanarak ihlalli geçişler yaptığını, 6101 sayılı kanunun 30/5. maddesi uyarınca taahkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili için takip başlatıldığını, davalının icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davalının takip tarihindeki adresinin... ili sınırlarında olduğunu,

TBK 89. madde uyarınca ifa yerinin alacaklı olan müvekkilinin merkezinin bulunduğu yer olması nedeniyle Ankara İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu, borcun esasına yapılan itirazın haksız olduğunu beyanla itirazın iptalini ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonunda özetle; davalı tarafın icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği, takibin Ankara İcra Müdürlüğünde gerçekleşmiş olup davalı şirket merkezi... ilinde olduğu, takibin dayanağı otoyoldan ve köprüden faydalanma, İstanbul ilinde gerçekleştiği, davacı taraf TBK 89. madde uyarınca para alacağını davacı ikametgahında ödenmesi gerektiğini bu durumda HMK 10. madde gereği sözleşmenin ifa yeri olan Ankara İcra Dairelerinin yetkili olduğunu savunduğu,

TBK 89. maddenin somut olayda nasıl uygulanacağının belirlenmesi gerektiği, TBK 89. maddenin 1. fıkrasına göre öncelikle ifa yerinin tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenmesi gerektiği, borçlarında ödeme yerinin ifa yeri olarak kabul edilebilmesi için taraflar arasında aksine bir anlaşma olmaması koşulu olduğu, takip konusu alacağın, davalı tarafın, davacının işlettiği köprü ve otoyoldan faydalanmasına dayalı olarak doğduğu, söz konusu otoyol ve köprü Ankara ilinde olduğu, otoyol ve köprü geçişlerinde ücret kurulan sistem itibariyle geçiş tamamlandıktan sonra tahsil edildiği,

yani davalı eğer iddia edilen hizmetten faydalanmış ise sözleşmeye aykırı bir davranışı yani ihlalli geçişi yapmasaydı hizmetin bedelini hizmetten yararlandığı sırada, hizmetin verildiği yerde ödeyecek olduğu, TBK 89. maddeye göre ifa yeri olarak kararlaştırdığı yer bu durumda alacaklının ikametgahı olan Ankara ili olmadığı, ifa yeri Ankara ili olmayınca HMK 10. maddeye göre Ankara İcra Dairelerinin yetkisinden de bahsedilemeyeceği için ve itirazın iptali davalarında usulüne uygun takip yapılmış olması dava ön şartı olduğundan ve somut olayda bu şart gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava konusu alacağın götürülecek borçlardan olması nedeniyle Borçlar Kanunu’nın 89. maddesinin açık hükmüne göre müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu Ankara ilinde icra takibini başlattıklarını, bu nedenle icra takibinin yetkisiz yerde açıldığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Dava konusu alacağın tahsili yönünden Ankara İcra Dairelerinin yetkili olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, otoyol/köprü geçiş ücreti ve cezasının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava konusu alacağın (geçiş ücreti ve para cezası) tahsili için davacı şirket tarafından Ankara 23. İcra Müdürlüğünün 2018/9727 Esas sayılı dosyası ile davalı şirkete yönelik icra takibi başlatıldığı, takip talebinde, davacı şirketin adresinin “... olarak belirtildiği görülmüştür.

Dava konusu geçiş ücreti ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre geçiş ücreti ile birlikte genel hükümlere göre tahsil edilebileceği düzenlenen ihlalli geçişten kaynaklanan ceza tutarının, götürülecek borçlardan olduğu,

6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca dava konusu geçiş ücreti ve cezasının tahsili yönünden davacı şirketin merkezinin bulunduğu Ankara ili icra dairelerinin yetkili olduğu gözetilerek (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23461 Esas, 2021/9283 Karar sayılı ilamı) mahkemece işin esasına girilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile dava konusu alacak yönünden yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı, bu nedenle ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığı gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-4. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/09/2022

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza