Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2021/821 K.2021/1077

....

KARAR TARİHİ : 16/06/2021

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 28/10/2020

NUMARASI :....

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davaların yapılan yargılaması sonunda, asıl ve birleşen davaların reddine dair hükme karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosya davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü:

İDDİA(ASIL DAVA): Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Banka müfettişi ... tarafından T.C. ... ... ...'nde soruşturma yürütülmekte iken zimmetlerine para geçirdikleri tespit edilen yönetmen yardımcısı ... ile servis görevlisi ...'den banka alacağının teminatın teşkil etmek üzere alınan ... emrinde keşide edilen 05/01/2006 vade tarihli 800.000TL tutarlı senedin vadesinde ödenmemesi üzerine adı geçenler aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğü nezdinde....

Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, ... Ağır Ceza Mahkemesinin... Esas sayılı dosya üzerinden zimmet suçundan yargılama başlatıldığını ve halen devam ettiğini, davalının söz konusu suç nedeniyle ... H Tipi Cezaevinde tutuklu bulunduğunu, müvekkili bankanın zararının tahsili amacıyla davalı ve senette adı geçen diğer borçlulara karşı ...

2. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takibin kesinleştiğini ve haciz aşamasına geçildiğini, davalının mallarının haczedilerek ve satış işlemlerinin yapıldığını, takibe ilişkin süreç devam ederken banka müfettişi tarafından yürütülen soruşturmanın tamamlandığını ve 14/04/2006/1 - 14/04/2006/2 sayılı soruşturma raporlarına istinaden banka ... makamınca alınan kararlar gereğince mali yönden davalının usulsüz işlemleri sonucu temellük edildiği sabit olan ve son işlem tarihi 22/12/2006 tarihi itibariyle uhdesinde kalan 662.251,13TL'nin söz konusu tutarın çekildiği tarihlerden tahsil edileceği tarihe kadar 3095 sayılı

Kanunun 2/2 maddesi uyarınca hesaplanacak faiz, BSMV ve diğer ferileri ile yabancı para usulsüz çekim işlemlerinden kaynaklanan 15.943,38-USD'nin çekildikleri tarihten tahsil edileceği tarihe kadar 3095 sayılı Kanun'a eklenen 4A maddesi gereğince, borca esas dövize devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabını ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz, BSMV ve diğer ferileri ile birlikte davalı ile dava dışı ...'den tahsilinin karar altına alındığını, teftiş raporu ile banka alacağının nihai miktarının belirlendiği, ...

2. İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyası dışında kalan banka alacağı söz konusu olduğundan bunun tahsili için ... 5. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile ek icra takibi başlatıldığını, davalının bu takibe haksız etmesi üzerine takibin durduğunu, itirazın kötü niyetli olduğunu belirterek davalının ... 5. İcra Dairesinin ....

Esas sayılı dosyasındaki takibe yaptığı itirazın iptaline, alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe konu borcun dayanağı belgelerin takipte yer almadığını, müvekkilinin zimmetine geçirdiği iddia edilen paranın vekil edene imzalatılan senete rıza ihlafını doldurulması neticesinde ... 2. İcra müdürlüğünün.... Esas sayılı dosyasında tahsil edildiğini, kötü niyetli itirazın söz konusu olmadığını belirterek davanın reddi ile %40'tan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İDDİA(BİRLEŞEN DAVA): Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; banka müfettişi ... tarafından TC ... ... ... Şubesinden soruşturma yürütülmekte iken zimmetlerine para geçirdikleri tespit edilen yönetmen yardımcısı ... ve Servis görevlisi ...'den banka alacağının teminatını teşkil etmek üzere alınan ... Şubesinin emrine keşide edilen 05/01/2006 keşide tarihli 25/01/2006 vade tarihli 800.000TL tutarlı senedin vadesinde ödenmemesi üzerine adı geçenler aleyhine ...

2 İcra Müdürlüğü nezdinde....Esas sayılı dosya ile icra takibi, ... Ağır Ceza Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası üzerine zimmet suçundan yargılama başladığını davalının halen zimmet suçu nedeniyle ...

H Tipi Cezaevinde tutuklu olduğunu yargılamanın devam ettiğini, düzenlenen teftiş raporu bankanın alacağının düzenleme tarihi itibariyle nihai miktarını belirlendiğinden ve bankanın yürütülen icra takibi kapsamı dışında kalan banka alacağı bulunduğundan söz konusu alacağın faiz ve ferileriyle birlikte tahsili amacıyla ...

5.İcra Müdürlüğünün ....Esası sayılı dosyası ile ek icra takibi başlatıldığını, söz konusu takip nedeniyle davalı/borçlu vekilinin 16/10/2007 tarihinde haksız olarak takibe itiraz etmesi ile takibin durduğunu,davalının itirazının yerinde olmayıp davacı bankanın alacağının tahsilinin geciktiğini, davalının kötü niyetle yapmış olduğu itirazının iptaline, alacağın likit olması nedeniyle alacak miktarının %40'tan az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usul ekonomisi bakımından öncelikle aynı sebepten doğmuş olduğu iddia edilen ve tarafları aynı olan mahkemenin ...

Esas sayılı dosyasıyla işbu dosyanın birleştirilmesini, öncelikle genel haciz yolu ile yapılan takipte ödeme emrinin tebliğ usul ve esaslarını düzenleyen İİK.nun 61.maddesine göre takip dayanağı belgenin borçluya tebliğinin yasal zorunluluk olduğunu, takibe konu olan borcun dayanağının neye ilişkin olduğunun belli olmadığını, takibin sebebi olarak gösterilen belgelerin icra takibi dosyasında yer almadığını gibi müvekkiline de tebliğ edilmediğini, müvekkilinin borcun sebebinin ne olduğunu bilmesinin gerektiğini, alacaklı tarafın borcun sebebini gösteren belgeleri söz konusu icra dosyasına eklemesi ile mümkün olacağını,

borcun neye ilişkin olduğunu bilmeden borcu kabul etmesinin hayatın olağan akışına itiraz ettiğini, müvekkilinin tutuklu olduğunu, bu süre içinde aleyhine bir çok haksız dava açıldığını ve icra takibinin başladığını, böyle bir durumda yüksek meblağlı ve borcun dayanağının neye ilişkin olduğu belli olmayan takibin sebebi olarak gösterilen belgeler icra dosyasında dahi yokken takibe itiraz edilmesinin kötü niyet olarak iddia edilmesinin davacı tarafından kötü niyetini ortaya koyduğunu, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddi ile alacak miktarının %40'ından aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

Mahkemece, davalının davacıya zimmet yoluyla verdiği zarar davacı banka tarafından davalıdan alınan 800.000TL'lik bono ile takibe konu edildiği ve bu takibin halen derdest olduğu, söz konusu takipteki bono miktarı itibari ile davacı zararlarının fazlası ile karşılandığı, dava ve birleşen davaya konu ek takipteki davacı zararlarının oluşmadığı anlaşıldığından dava ve birleşen davanın reddine, davacı alacaklının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılıp kanıtlanamadığından davalının tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; banka zararı için her ne kadar 800.000TL'lik bono için ... 2. İcra Müdürlüğünün....Esas sayılı dosyasından takip başlatılmış ise de, bu tutarın bankanın zararını karşılar tutarda olmadığı gibi itirazın iptali davasına konu ... 5. İcra Müdürlüğünün....

Esas sayılı dosyalarının başlatılan ek takipler tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla başlatıldığından davalıdan fazla bir tutar tahsiline yönelik bir icra takibi olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müfettiş tarafından yapılan soruşturma neticesinde düzenlenen rapor ve ...

Makamınca alınan kararlar ile şube eski personeli ...'in usulsüz işlemler neticesinde zimmetine para geçirdiğinin sabit olduğunu, bir kısım müşteriler tarafından bankaları aleyhine davaların açıldığını ve banka zararlarının da muhtemelen giderek artacağını belirterek yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Öncelikle mahkemenin görevli olup olmadığı, görevli olduğunun tespiti halinde ise davacı kurumun, davalı çalışanının kasıt veya kusurlu davranışları ile maddi bir zarara uğrayıp uğramadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup davacı vekili tarafından yukarıda yazılı nedenlerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 1.maddesine göre; mahkemelerin görevleri ancak kanunla düzenlenir, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup yargılamanın her safhasında kendiliğinden araştırılır ve taraflarca da her zaman ileri sürülebilir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde; İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş aktinden veya iş kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yerinin iş mahkemeleri olduğu belirtilmiştir.

T.C. ... ... ... Başkanlığının 15/06/2021 tarihli yazı cevabından, davalı ...'in 01/01/2002 tarihinde sözleşme imzaladığı ve 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak istihdam edilmekte iken 05/01/2006 tarihinde istifa ederek görevinden ayrıldığı bildirilmiştir.

T.C. ... ... ... Şubesinde yönetmen yardımcısı olarak görev yapan davalı ... hakkında zimmetine geçirdiği para sebebiyle oluşan zararın tahsili için başlatılan ilamsız icra takiplerinin itiraz üzerine durması üzerine bu davaların açıldığı, dava konusunun dava dilekçesinde belirtilen teminat amaçlı senet değil zimmete geçirilen tutardan kaynaklanan zarar olduğu, dava konusu edilen eylemlerin gerçekleştiği tarihte davalının davacı bankada iş akdi ile çalıştığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nun 114/c maddesinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak belirlenmiştir. Yine, 115. maddesinde dava şartlarının davanın her aşamasında ve resen inceleneceği, 137 ve 138. maddelerinde ise dava şartlarının(ve ilk itirazların) öncelikle inceleneceği belirtilmiştir. Somut olayda; davaya esas eylemin iş yerinde ve görev nedeniyle meydana geldiği nazara alındığında davaya bakma görevinin iş mahkemesine ait olduğu (Yargıtay 4. HD... Karar, 9.HD.... Karar) ... Asliye Ticaret Mahkemesinin bu davaya bakmakla görevli olmadığı, mahkemece açıklanan yönler göz önünde tutularak davanın mahkemenin görevli olması dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekir iken davanın esastan incelenerek sonuçlandırılmasının doğru olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK’nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/06/2021