Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2022/1359 K.2023/2450

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, otoyoldan ihlalli geçiş nedenine dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından, özel işletilen otoyollardan ihlali geçiş yapanların ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içerisinde ödemenin yapılması halinde cezaların uygulanamayacağını, 15 günlük sürenin ihlali geçiş yapılan günü takip eden günden itibaren başlaması gerektiğini, oysa davacı tarafça ihlali geçiş yapılan günden itibaren 15 günlük sürenin başlatılarak erken provizyon sorgusu yaptığını, 02.04.2018 tarihinde yapılan ihlali geçişlere 17.04.2018 tarihinin gece 24:00'a kadar müvekkilince bakiye tamamlama hakkı varken provizyon sorgusunun erken yapılarak bu hakkın önüne geçildiğini,

oysa provizyon sorgusunun 18.04.2018 tarihinde yapılması gerektiğini, müvekkilinin haksız olarak cezalı duruma düşürüldüğünü, bu sebeple sadece normal geçiş ücretini talep edebileceğini, ihlali geçiş yapan araçların ağır vasıtalar olduğunu 30 saniye aralıklarla birden fazla yolu kullanmasının mümkün olmadığını, alınan bilirkişi raporlarında bu sürelerde birden fazla ihlali geçiş yapıldığının tespit edildiğini, bu konuda alınan iki bilirkişi raporunda farklılıklar bulunmasına rağmen çelişkinin giderilmediğini, ...

Plakalı ihlali geçiş yapan aracın motorlu taşıt olmadığını, çekiciye bağlı olarak hareket ettiğini, zaten çekici üzerinden ücretlendirme yapıldığından ihlali geçiş yapıldığının kabul edilemeyeceğini, ceza bedellerine faiz işletilmesinin mümkün olmadığını, aksi düşünülse bile yasal faiz işletilmesi gerektiğini, ana para dışında kalan alacaklara KDV işletilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin temerrüte düşürülmediğinden faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, hesaplamaların dosyaya sunulan tablolar üzerinden yapıldığını, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürülerek istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Takip konusu alacağın yasal dayanağı olan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30/5 maddesi uyarınca, geçiş ücreti ve ihlalli geçiş halinde uygulanacak cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceği düzenlenmiştir.

6001 sayılı Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30.maddesinin 5.fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)”

Aynı maddenin 7.fıkrası ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.” şeklindedir.

Dosya kapsamından, davalı şirkete ait araçların çeşitli tarihlerde çok sayıda ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği, erken provizyonun söz konusu olmadığı, kısa sürelerle birden fazla ihlali geçişin yan yollar sebebiyle olduğu,

zira geçişlerin görüntülerle ispat edildiği anlaşılmış olup yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrüde düştüğü, bu nedenle geçiş ücreti ve para cezası üzerinden işlemiş faize hükmedilmesinin yerinde olduğu gibi 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. maddesinin (c) bendinde “ Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler” matraha dâhil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan davalı vekilinin işlemiş faiz için KDV isteminin reddi talebinin de yersiz olduğu,

dorseler için sanal kayıt oluşturulduğu da iddia ve ispat edilemediği, dosyada mevcut bilirkişi raporunun, ihlalli geçiş yapan araçların plaka ve sair bilgilerini içeren görüntülü belgeler ve banka provizyon bilgileri esas alınarak hazırlandığı, araçların davalıya ait olmadığının ileri sürülmediği, bilirkişi raporunun hukuki denetime elverişli ve yeterli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalının itirazının iptaline karar verilmesi yerindedir.

İtirazın iptali davalarında icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, diğer koşulların yanında takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Anılan tür bir alacaktan söz edilebilmesi için ise gerçek tutarın belli ve sabit olması veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için alacağın tüm unsurlarının bilinmesi ya da bilinebilecek durumda bulunması gereklidir.

Dosya kapsamından, davalıya ait araçların davacı şirket tarafından işletilen otoyol ve köprülerden ihlalli geçişler yaptığı, geçiş ücretleri ve ihlali halinde uygulanacak ceza miktarı belli olduğundan icra takibine konu alacağın likit olduğunun kabulü asıl alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının hüküm altına alınması da yerindedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/11/2023

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza