Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2022/2352 K.2023/216

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü.

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait muhtelif plakalı araçlarla gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Ankara 25. İcra Müdürlüğünün 2019/8236 esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından, borcu olmadığından bahisle itiraz edildiğini, yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğunu ileri sürerek davalının Ankara 25. İcra Müdürlüğünün 2019/8236 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, bildirimin yapılmasının, yani geçiş ücretinin 15 gün içerisinde ödenmesi gerektiği aksi takdirde geçiş tutarının 4 katı tutarındaki ceza ile birlikte tahsili yoluna gidileceği hususunun ilgiliye tebliği gerektiğini, aksi durumun hukukun genel kaidelerine aykırı düşeceğini, davacı şirketin haksız kazancına yola açacağını, araç sürücüsüne teslime ilişkin imza içeren herhangi bir yazılı belge sunulmadığını, ihlalli geçiş hususu tebliğ edilmeden cezanın talep edilmesinin mümkün olmadığını, kaçak geçişleri yaptığı iddia edilen ... plaka sayılı aracın 08.02.2019 tarihli sözleşme ile .... Şti.'ye kiralanmış bir araç olduğunu husumetin anılan şirkete yöneltilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonunda özetle; davacı tarafın işlettiği köprü ve otoyoldan davalıya ait aracın ihlalli geçiş yaptığı, sürücüye gerekli uyarıların yapıldığı buna rağmen süresi içinde geçiş ücretinin ödenmediği, 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Gerekleri Hakkında Kanunun m.30/5 fıkrada yapılan değişiklikle 10 katı tutarında olan ceza miktarının 4 katına düşürüldüğü, dava dilekçesi ve icra dosyasına göre 23 adet ihlalli geçişten bahsedildiğinin anlaşıldığı,

davacı vekilinin 23.11.2020 tarihli dilekçesinde 3 adet ihlalli geçisin 20 adet ihlalli geçiş içinde olmadığını beyan ettiği, davacının 20 adetten 18 adet sorunsuz geçiş için itirazın iptalini istemekte haklı olduğu, bilirkişi raporunda 11 ve 17 nolu geçiş olarak belirtilen geçişlerin giriş tarihi ile çıkış tarihi aynı olduğu ve şerit numaraları da aynı olması karşısında söz konusu iki adet geçişin nazara alınmadığı, 18 adet sorunsuz geçiş yapıldığı, geçiş bedellerinin 2.681,15 TL, ceza tutarı bedellerinin 10.724,60 TL olmak üzere toplam bedelin 13.405,75 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, dosya kapsamındaki tüm belgelerden davalı-borçlunun toplamda 23 adet ihlalli geçişi bulunduğunun sabit olduğunu, bu nedenle yerel mahkeme tarafından 18 adet ihlalli geçiş dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığını, itirazın iptali davalarının icra takibine sıkı sıkıya bağlı olması nedeniyle icra dosyasında dayanılan borç, borcun sebebi ve dayanak belgeler ile bağlılığın asıl olduğunu,

dosyada 23 adet ihlalli geçişe ilişkin ihlalli geçiş tablosu mevcut iken mahkemece alınan 02/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda ihlalli geçişlere ilişkin eksiklik bildirilmiş olup taraflarınca ihlalli geçiş tablosunun dosyanın sürüncemede kalmaması için tekrar dosyaya sunulduğunu, 23/11/2020 tarihli dilekçe ile dosyaya sunulan ihlalli geçiş tablosunda o tarihte sistemde yaşanan teknik bir hata nedeniyle daha önce dosyaya sunulan ihlalli geçiş tablolarından farklı olarak son sayfasının (6.Sayfa) eksik sunulduğunu,

sehven eksik sunulduğundan anılan tabloda 20 adet ihlalli geçişin gözüktüğünü ancak icra dosyasında ve dava dilekçesindeki taleplerinin 23 adet ihlalli geçişe ilişkin olduğunun açık olduğunu, buna rağmen mahkemece dosyaya sunulan 23/11/2020 tarihli dilekçede 20 adet ihlalli geçiş beyan edildiğinden bahisle 23 adet ihlalli geçiş yerine 20 adet ihlalli geçiş dikkate alınarak düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak bu husustaki itirazlara rağmen ek rapor alınmadan davanın kısmen kabulüne karar verildiğini,

müvekkili şirket tarafından ihlalli geçiş tablolarında köprü kullanım ücreti ve otoyol kullanım ücreti olmak üzere iki farklı ihlalli geçiş gösterildiğini, ihlalli geçiş köprü geçiş ücretine ilişkin olduğunda ihlalli geçiş tablosunda giriş/çıkış istasyonunun "köprü" olarak gözüktüğünü ve giriş/çıkış zamanının birebir aynı olduğunu, ihlalli geçiş tablosunun 11 ve 17 numaralı satırlarında yer alan ihlalli geçişlerin aynı geçişler olmadığını, ihlalli geçiş tablosunun 11 sırasında gösterilen ihlalli geçişin giriş/çıkış istasyonu "21-Köprü" olarak belirtilmiş olup giriş/çıkış zamanının da tarih 28.03.2019 saat 00.30 olarak belirtildiğini,

17 sırasında gösterilen ihlalli geçişin giriş/çıkış istasyonu "21-Köprü" olarak belirtilmiş olup giriş/çıkış zamanının da tarih 25.03.2019 saat 23.19 olarak belirtildiğini, köprü kullanım ücreti ve otoyol kullanım ücretinin birbirinden ayrı ve farklı olduğunu, otoyol kullanım ücreti geçiş yapan aracın sınıfına ve geçiş yapılan kilometreye göre farklılık gösterirken köprü ücretlerinin sabit olduğunu ileri sürmüştür.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Somut olayda, davalı şirkete ait araçlarla yapıldığı bildirilen kaç adet ihlali geçiş için icra takibi başlatılarak eldeki davanın açıldığı, köprü geçişi olan iki adet geçiş için davanın reddine karar verilmesinin doğru olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, otoyol/köprü geçiş ücreti ve cezasının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Ankara 25. İcra Müdürlüğünün 2019/8236 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine 3.888,75 TL geçiş ücreti ve 15.555,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 19.443,75 TL alacağın tahsili için 14/06/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya yapılan tebligatın bila tebliğ iade edildiği, ancak borçlu tarafından takibin haricen öğrenildiği belirtilerek 25/06/2019 tarihinde borca ve tüm ferilerine itiraz edildiği, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu, davacı tarafından hak düşürücü sürede eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Posta ve Telgraf Teşkilatı AŞ Pttbank Daire Başkanlığının 10/03/2020 havale tarihli müzekkere cevabında; davaya konu ... plaka sayılı aracın HGS kayıtlarının 11/01/2017-27/09/2018 tarihleri arasını kapsadığının, ... plaka sayılı aracın ise HGS ürünü bulunmadığının belirtildiği, icra takibine konu ihlalli geçişlerin 22/03/2019-16/04/2019 tarihleri arasında gerçekleştiğinin bildirildiği, davalı tarafça da geçiş ücretlerinin ödendiğinin ispat edilemediği gözetildiğinde; mahkemenin davalıya ait araçların Otoyol ve Köprü geçişini kullandıktan sonra otomatik veya nakit ödeme yapmadan ihalli geçiş yaptığına ve davacının itirazın iptalini talep etmekte haklı olduğuna ilişkin kabulünün yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

İstinafa konu uyuşmazlık, kaç adet ihlalli geçiş nedeniyle itirazın iptali ile takibin devamına karar verileceği hususunda toplanmaktadır.

İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olup takip talebi ekinde yer alan ihlalli geçiş listesinde davalıya ait araçların toplam 23 adet ihlalli geçiş yaptığı yönünde tespitte ve talepte bulunulmuş, dava dilekçesinde de 23 adet ihlalli geçiş dava konusu edilmiştir.

02/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda 23 adet geçişin incelemesi yapılarak giriş zamanları aynı, çıkış zamanları farklı olan iki geçiş ile giriş/çıkış tarihi ve giriş/çıkış şerit numaraları aynı olan iki geçiş hakkında davacı taraftan açıklama istenmiştir.

Davacı vekilince ibraz edilen 23/11/2020 tarihli rapora beyan dilekçesinde ihlalli geçiş adedinin 20 olduğu belirtilerek, ekine ihlalli geçişlere ilişkin liste (ihlalli geçiş tablosu), fotoğraflar ve geçiş belgeleri eklenmiştir. Anılan ihlalli geçiş tablosunda 20 adet geçişe ilişkin bilgiler yer almaktadır. 14/12/2020 tarihli ek raporda ise.

23/11/2020 tarihli beyan dilekçesine ekli tabloda yer alan 3 adet geçisin dosya muhtevasında geçiş ihtarnamesi, fotoğrafları ve PTT gönderi takip listeleri bulunmasına karşın dilekçe ekindeki listede yer almadığı için değerlendirme kapsamına alınmadığı bildirilmiş, 11 ve 17 nolu geçişler olarak belirtilen ve giriş/çıkış tarihi ve giriş/çıkış şerit numaraları aynı olan iki adet geçiş yönünden ise terditli hesaplama yapılarak takdir mahkemeye bırakılmıştır.

Davacı vekili 31/12/2020 tarihli ek rapora beyan dilekçesinde, 23/11/2020 tarihli kök rapora beyan dilekçesine ekli "23/11/2020 Dosya Görüntüleme" başlıklı ihlalli geçiş tablosunda sistemde yaşanan teknik bir hata nedeniyle ihlalli geçişlerin eksik listelendiği, listenin son (6.) sayfasının eksik olduğu, bu nedenle 20 adet ihlalli geçiş gözüktüğü, ayrıca 11 ve 17 nolu geçişlerin yalnızca Osmangazi Köprüsü'nün kullanımına ilişkin olduğu, davacı şirket tarafından köprü kullanım ücreti ve otoyol kullanım ücreti olmak üzere davalı-borçlunun iki farklı ihlalli geçişinin tespit edildiği,

ihlalli geçişi gerçekleştiren araç Osmangazi Köprüsü'nden ücret ödemeden geçiş yaptığında, ihlalli geçiş köprü geçiş ücretine ilişkin olduğundan ihlalli geçiş tablosunda giriş/çıkış istasyonunun "Köprü" olarak gözüktüğü ve giriş/çıkış zamanının birebir aynı olduğu açıklanarak 2019 Yılı Geçiş Ücretleri Tablosu ibraz edilmiştir.

Mahkemece; 23/11/2020 tarihli dilekçede 3 adet ihlalli geçisin listede olmadığının bildirildiği, ayrıca bilirkişi raporunda 11 ve 17 nolu geçiş olarak belirtilen geçişlerin giriş ve çıkış tarihi ile şerit numaralarının aynı olması nedeniyle nazara alınmadığı belirtilerek istemin kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; bu kabul dosya kapsamına uygun değildir.

Gerek dosya kapsamından, gerekse davacı vekilinin 31/12/2020 tarihli ek rapora beyan dilekçesinden anlaşıldığı üzere, icra takibi ve eldeki itirazın iptali davası 23 ihlalli geçiş için ikame edilmiş olup, 23/11/2020 tarihli dilekçede yer alan hususun maddi hatadan kaynaklandığı açıktır. İcra takibine konu dönem ile PTT yazı cevabı gözetildiğinde, değerlendirmeye alınmayan 3 adet geçişin de ihlali geçiş olduğu anlaşılmaktadır.

11 ve 17 nolu geçişler olarak bildirilen geçişler ise köprü geçişi olarak kayıtlıdır. 2019 yılı geçiş ücretleri tablosundan da görüldüğü üzere köprü kullanım ücreti ve otoyol kullanım ücreti birbirinden farklı olup, otoyol kullanım ücreti geçiş yapan aracın sınıfına ve geçiş yapılan kilometreye göre farklılık gösterirken köprü ücretleri sabittir.

Yine 2019 yılı geçiş ücretleri tablosuna göre İstanbul-İzmir yönündeki seyahatlerde Osmangazi köprü gişesinde sadece köprü ücreti, sonrasında çıkılan otoyol çıkış gişesinde ise kat edilen otoyol kısmına ait otoyol ücretinin tahsil edildiği görülmektedir.11 nolu geçişin giriş/çıkış istasyonu "21-Köprü" olarak belirtilmiş olup, giriş/çıkış zamanı 28.03.2019 saat 00.30, 17 nolu geçişin giriş/çıkış istasyonu "21-Köprü" olarak belirtilmiş olup, giriş/çıkış zamanı 25.03.2019 saat 23.19'dur.

Köprü ücreti, otoyol ücreti gibi giriş çıkış istasyonu farklı olan ve geçiş yapılan kilometreye göre tespit edilen bir ücret olmayıp geçilen köprüye göre belirlenen sabit bir ücret olduğundan giriş çıkış istasyon şerit numaralarının ve giriş çıkış tarih ve saatlerinin aynı olması işin niteliği gereğidir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece gerek değerlendirme dışı bırakılan 3 geçiş, gerekse köprü geçişine ilişkin olan 11 ve 17 nolu geçişler de dahil toplam 23 geçişin ihlalli geçiş olduğu belirlenerek davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile istemin kısmen kabulüne hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup davacının istinaf nedenlerinin kabulü gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan hatalı hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılıp, HMK’nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında "davanın kabulüne" dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/01/2023

Başkan · e-imza Üye · e-imza Üye · e-imza Katip · e-imza