Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2023/159 K.2023/85

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda davanın usulden reddine dair hükme karşı, süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü:

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, 3996 sayılı bazı yatırım ve hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanun hükümlerine göre Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ise işletme hakkı davacı üzerinde bulunan köprü ve otoyolları kullanmış gerçek kişi olduğunu, davalı adına kayıtlı bulunan ... plaka sayılı araçların ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yaptığını, bedeli ödenmeyen ücretlerin ve 4 katı ceza tutarının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını,

davalının süresinde itirazı ile takibin durduğunu beyanla Ankara 25. İcra Müdürlüğü'nün 2018/1353 Esas sayılı yapılan itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonunda özetle; davacı taraf icra müdürlüğünün yetkisi ile birlikte borca da itiraz ettiğinden öncelikle takibin yetkili icra dairesinde yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiği, takip tarihi itibariyle davacı tarafın ikametgahı Ankara ili olup davacı tarafın kendi ikametgahında dava ve takip açabilmesi için HMK 10. Maddeye göre Ankara ilinin sözleşmenin ifa edilebileceği yer olması koşulu gerekmektedir.

Bu durumda ifa yerinin TBK 89. Maddeye göre belirlenmesi gerekmektedir.

TBK 89. Maddenin 1. Fıkrasında ifa yerinin "Tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirleneceği" düzenlemesi yapıldığı, eğer böyle bir belirleme yoksa bu kez para borçları için alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeri ifa yeri olacağı, somut olaya bakıldığında tarafların ifa yerini örtülü olarak belirleyip belirlemediklerinin tartışılması gerektiği, davacının iddiasına göre davalı taraf Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunu kullanmış ve bedelini ödemediği, söz konusu hizmet İstanbul ilinde verilmekte olup hizmetin bedeli geçiş anında tahsil edileceğinden ifa yerinin de köprünün ve otoyolun bulunduğu yer olduğu,

bu durumda tarafların örtülü iradeleri ile ifa yerinin belirlendiği ve bu durumda para borcu yönünden alacaklının ikametgahının ifa yeri olarak kabulüne imkan bulunmadığı ayrıca takibe konu tutarın sadece geçiş ücreti olmadığı, geçiş ücretinin 4 katı gecikme cezasının da talep edildiği bu haliyle alacağın tamamının sözleşmeden kaynaklı alacak olduğunun söylenemeyeceği ve bu kapsamda takibin yetkili icra müdürlüğünde yapılmadığı ve itirazın iptali davasının ön koşulu olan yetkili icra dairesinde takip şartının gerçekleşmediği kabul edilerek davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; takip konusu alacağın doğum tarihinde müvekkili şirketin merkezi Ankara olduğundan borcun ifa yerinin Ankara olduğu ve davalının icra dairesinin yetkisine itirazının yersiz olduğunu belirterek Ankara 6. Asliye Ticaret mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Dava konusu alacağın tahsili yönünden Ankara İcra Dairelerinin yetkili olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ihlalli geçiş nedeniyle tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ve cezanın tahsili istemiyle başlatılan takibe itirazın iptali isteğine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın usulden reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava konusu alacağın (geçiş ücreti ve para cezası) tahsili için davacı şirket tarafından Ankara 25. İcra Müdürlüğünün 2018/1353 Esas sayılı dosyası ile davalı şirkete yönelik icra takibi başlatıldığı, takip talebinde, davacı şirket adresinin “Konur Sok. No:58/304 Çankaya/ANKARA” olarak belirtildiği görülmüştür.

Dava konusu geçiş ücreti ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre geçiş ücreti ile birlikte genel hükümlere göre tahsil edilebileceği düzenlenen ihlalli geçişten kaynaklanan ceza tutarının, götürülecek borçlardan olduğu,

6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca dava konusu geçiş ücreti ve cezasının tahsili yönünden davacı şirketin merkezinin bulunduğu Ankara ili icra dairelerinin yetkili olduğu gözetilerek (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23461 Esas, 2021/9283 Karar sayılı ilamı) mahkemece işin esasına girilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile dava konusu alacak yönünden yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı, bu nedenle ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığı gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-4. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/01/2023

Başkan Üye Üye Katip