Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2023/695 K.2024/1647

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, müvekkili ...'nün 233 sayılı KHK hükümlerine göre kurulmuş iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, müvekkili kurumun yaptığı ihale sonucu Bandırma sülfirik asit tesisinin yapımı işinin dava dışı iş ortaklığına verildiğini, sözleşme imzalandığını, sözleşme esaslarında akredetif açılacağına dair bir hüküm olmamasına rağmen sözleşmenin haricinde sözleşme hükümlerinin aksine protokol düzenlendiğini, protokol ile ödemelerin akredetif açılarak yapılacağı ve akredetif masraflarının ...

Holdinge ait olacağının belirlendiğini, bu şekilde müvekkilinin 266.689.208.342 TL zarara uğratıldığını, sülfirik asit tesis yapımında genel ticari şartnamenin kullanılmadığını, ihalenin teknik şartnamesinin 7.8. maddesi gereği müvekkilinin KDV ve gümrükleme dışında hiç bir bedel ödemeyeceğinin belirtildiğini, ödemelerin ne şekilde yapılacağının da sözleşmede açıkça belirtildiğini, sözleşmenin pek çok yerinde tüm masrafların yükleniciye ait olacağı belirtilmesine rağmen protokol ile akredetif açılaralak masrafların müvekkiline yüklenmesine karar verildiğini, ayrıca ödemenin bir kısmının peşin olarak yapıldığını,

yerel mahkeme kararının haksız ve dayanaksız olduğunu, davalıların kurum zararına sebebiyet verdikleri hususu açıkken davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, davalıların ceza mahkemesinde yapılan yargılamarının bu dava ile doğrudan ilgisi olmamakla birlikte bu kararın hukuk hâkimini bağlamadığını ve hükme esas alınamayacağını ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dosya kapsamından, olay tarihinde davalıların davacı kurumun yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile satın alma komisyonu başkan ve üyeleri oldukları, davacı kurum tarafından 240000 ton/yıl kapasiteli Bandırma yeni sülfirik asit tesisinin yapımı için yatırım programı kapsamında 1998 yılında uluslararası ihale düzenlendiği, yapılan ihaleye davet edilen firmalardan en düşük teklifi sunan firmaya işin ihale edilmesine ilişkin ihale komisyonu kararının onay mercii olan davacı kurum yönetim kurulunda görüşüldüğü, ancak karar yeter sayısı yönetim kurulunda oluşmadığı için ihale kararının onaylanamadığı ve ihalenin sonuçsuz kaldığı,

ihale konusu tesis yönünden davacı kurum yönetim kurulunun 07/09/2000 tarih ve 102/18 nolu kararı ile oluşturulan teknik heyet tarafından hazırlanan teknik şartname ve diğer ihale dokümanları çerçevesinde yeniden ihaleye çıkılması sonucunda teknik değerlendirme raporu ile uygun teklif olduğu konusunda görüş bildirilen ... ve ... firmalarının tekliflerinin ekonomik değerlendirmeye alındığı,

akabinde satın alma ve ihale komisyonu tarafından verilen 01/02/2001 tarihli karar ile Bandırma yeni sülfirik asit tesisi yapım işinin 65.200.000-USD bedelle en düşük teklif fiyatını sunan .../... firmasına karşı şartlarını kaldırması koşulu ile ihale edildiği, yönetim kurulunun 01/03/2001 tarih ve 127/2 sayılı kararı ile .../... ortaklığı ile yapılan müzakereler sonucu ortaya çıkan protokolün sözleşmenin eki olarak kabulü ve genel müdürlük tarafından imzalanması ile ihalenin ana tesis için 65.200.000-USD ve seçilen opsiyonlar için 10.700.000-USD olmak üzere toplam 75.900.000-USD bedelle ...-... ortaklığına ihale edildiği,

sözleşmenin eki olarak kabul edilen protokol ile ihale bedelinin ödenmesi usulü nün akredite açılması olarak belirlenerek akredite masraflarının davacı kurum tarafından ödenmesine karar verildiği, Bandırma yeni sülfirik asit tesisinin ihale süreci sonrasında imzalan sözleşmede ödemenin akredite ile yapılacağının belirtilmemesine,

davacının KDV ve gümrükleme masrafları dışında hiç bir ücret ödenmeyeceğinin belirtilmesine rağmen protokol ile ödeme yönteminin akredite olarak seçilip, masraflarının müvekkilince ödenmesine karar verilmesi nedeniyle kurum zararına sebebiyet verildiği iddiasına dayalı olarak dönemin yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile ihale ve satın alma komisyonu üyeleri olan davalılar aleyhine eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri gözetildiğinde; davacı ile dava dışı ihaleyi alan iş ortaklığı arasında yapılan sözleşmede davacı kurumun KDV ve gümrükleme masrafları dışında hiç bir ödeme yapmayacağı belirtilmekle birlikte, aynı sözleşmeden ödemenin ne şekilde yapılacağına dair bir düzenleme bulunmadığı,

dava dışı iş ortaklığı ile yapılan sözleşmede ki ihale bedelinin tamamının davacı kurumca ödenmesi gerektiği, borcun götürülecek borçlardan olması karşısında bedelin ihale alan şirket hesabına gönderilmesi sırasında çıkan masrafların sözleşmeden kaynaklanan ek ödeme olarak nitelendirilemeyeceği, ödeme konusunda bir hüküm içermeyen sözleşme için dava konusu tesisin ihalesinin yapıldığı tarihte kurum tarafından kullanılan genel ticari şartnamede ödemelerin akredetif ile yapılacağı ve masrafların alıcıya ait olduğunun belirtildiği, ticari teamüller ve işin doğası gereği de bu masrafların ihale bedelini ödeme yükümlülüğü bulunan davacıda olduğu,

yapılan protokolün sözleşmeye aykırılık içermediği, mahkemece alınan bilirkişi heyet raporu ile davacı itirazlarını karşılayan ek raporda; belirtilen yönlere değinilerek davalıların davaya konu edilen zarardan sorumluluklarına gidilemeyeceğinin mütalaa edildiği, raporların dosya kapsamına ve oluşa uygun, gerekçeli, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, hükme esas alınmaya yeter nitelikte olduğu anlaşılmakla alınan raporlar doğrultusunda davanın ispatlanamadığından reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/07/2024

Başkan e-imza Üye e-imza Üye e-imza Katip e-imza