Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2024/792 K.2024/989

Aykırılığının Tespiti/Yayının Durdurulması

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın usulden reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü.

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'nin 24.05.2023 tarihinde internet sitesi ve Twitter hesabı altında paylaştığı '...'ın ...' haberinde spekülatif ve olumsuz etki yaratacağı sebebiyle davalının internet sitesi ve twitter hesabının tedbiren kaldırılmasını, yayımın durdurulmasını, yayım masrafının davalıya bırakılarak, dilekçe ekinde yer alan düzeltme metninin kabul görmemesi halinde işbu dava sonucunda verilicek davanın kabulüne ilişkin kararın özetinin davalı yayın organının fiziki nüshası, resmi internet sitesi ve twitter hesabında, ayrıca ulusal düzeyde yayın yapan ve tirajı en yüksek üç gazeteden birinde yayınlatılmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece verilen ara kararda özetle; davacı yanın talebi, kişilik haklarına saldırının tespiti ve yayının durdurulması ile dava dilekçesi ekinde sunulan düzeltme metninin yahut davanın kabulü halinde karar özetinin yayınlatılmasını istemine ilişkin olup.

5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücaele Edilmesi Hakkında Kanun'un "İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında.

"İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğin çıkarılmasını ve/veya erişimin engellenmesini de isteyebilir." hükmü uyarınca, internet ortamında yer aldığı belirtilen içeriklerinin yayından çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi istemleri yönünden Sulh Ceza Hakimliği görevli olduğundan,

mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, ilk derece mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının hukuka açıkça aykırı olduğunu, usule uygun ön inceleme gerçekleştirilmeksizin ve sözlü yargılama aşaması tamamlanmaksızın eldeki hükmün kurulmuş olması ile tek işlemi yasal cevap süresi de geçirildikten sonra cevap dilekçesi sunmaktan ibaret olan ve icra edilen ön inceleme duruşmasına da katılmayan davalı vekili lehine tam maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının da hukuka aykırı olup ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini,

yerel mahkeme tarafından verilen göreve ilişkin kararın hukuka ve yargı kararlarına açıkça aykırı olduğunu, nitekim dilekçeleri ekinde sunulan yargı kararlarının da haklılığını ortaya koyduğunu, somut olayda basın özgürlüğünün sınırlarını aşan bir saldırının söz konusu olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kişilik haklarına saldırının tespiti, yayının durdurulması ve düzeltme metni yayınlanması talebine ilişkindir.

Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmiş olup, davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekilinin, dava dilekçesinde talep etmiş olduğu müvekkili kuruluşun itibar ve saygınlığına saldırı niteliğinde bulunan dava konusu haberin yayımının durdurulmasına karar verilmesi talebi yönünden yapılan incelemede;

5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücaele Edilmesi Hakkında Kanun'un "İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında; "İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğin çıkarılmasını ve/veya erişimin engellenmesini de isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Anılan yasal düzenleme uyarınca, internet ortamında yer aldığı belirtilen içeriklerinin yayından çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi istemleri yönünden Sulh Ceza Hakimliği görevli olduğundan, işbu talep yönünden ilk derece mahkemesince mahkemenin görevli olmaması nedeniyle dava şartı noksanlığından istemin usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 10/12/2018 tarihli,2016/12634 esas,2018/7778 karar sayılı ilamı)

Ancak; davacı tarafın dava dilekçesinde talep etmiş olduğu davalı tarafın dava konusu yayını ile ilgili olarak haberin hukuka aykırılığının tespiti talebine ilişkin olarak Dairemizce yapılan incelemede;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1.maddesine göre, mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Aynı Kanun'un 114.maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup dava şartlarının mevcut olup olmadığı davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacağı gibi tarafların da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebileceği düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan Kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Aynı Kanun’un 5/2. maddesinde ticari davaların, ayrı Asliye Ticaret Mahkemesi olan yerlerde o yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmış, maddenin 3. fıkrasında; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak belirlenmiştir.(Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 29/11/2017 tarih ve 2016/190 Esas, 2017/7675 Karar)

Eldeki dosyada; taraflar tacirdir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 04/12/2019 tarih 2017/1454 Esas, 2019/5777 Karar sayılı benzer nitelikte kararında da belirtildiği üzere, bu eylem her iki tarafın ticari işletmeleriyle ilgilidir. Tarafları da tacir olan uyuşmazlığın ticari dava olarak asliye ticaret mahkemesinde görülüp çözülmesi gerekmektedir. Bu nedenle ilk derece mahkemesince belirtilen talep yönünden de sulh ceza mahkemesi görevli olduğundan bahisle işbu talebin usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Şu durumda mahkemece, davacı tarafça yukarıda belirtilen dava konusu talepler birbirinden tefrik edilerek ayrı esaslara kaydının yapılması sonrasında yayımın durdurulması talebi yönünden Sulh Ceza Mahkemesi görevli olduğundan davanın usulden reddine, haberin hukuka aykırılığının tespiti talebine ilişkin olarak ise mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince tüm talepler yönünden sulh ceza mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun esası incelenmeksizin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2024

Başkan e-imza Üye e-imza Üye e-imza Katip e-imza