Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2019/2867 K.2022/835

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

08/04/2016 tarihinde davalıların işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu iş makinasının davacıya ait ... plakalı kamyona çarptığını, çarpmanın etkisiyle kamyonun yoldan çıkarak yaya yolunda bulunan ...'ya çaptığını ve onun vefatına neden olduğunu, davacının aracında ağır hasar meydana geldiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik araçta oluşan hasar için 11.000,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araçta oluşan değer kaybı için 2.000,00-TL,

kazanç kaybı için 4.000,00-TL olmak üzere toplam 6.000,00-TL maddi tazminatın ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Belediyesi'nden tahsiline karar verilmesini talep etmiş,09.04.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile kazanç kaybını 10.500-TL’ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu kazanın tamamen iş makinesi operatörünün kusurundan kaynaklanmadığını, davalı ... tarafından kaza esnasında çalışma yapılan bölgede gerekli güvenlik önlemlerinin alındığını, ayrıca iş makinesinin üzerinde 25 metre yakınından geçilmemesi gerektiğine dair uyarı levhası bulunduğunu, kazada belediyenin kusurunun bulunmadığını, kazadan dolayı aracın değer kaybettiği iddia edilse de araçta değişen parçaların aracın değerini artırdığını, kaza yapmış bir aracın asgari onarım süresinin 2-3 ay sürmesinin de hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... AŞ vekili, davadan önce davalı şirkete başvuru yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacının hasarı için anlaşmalı ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti'ne 12/08/2016 tarihinde 11.308,00-TL hasar tazminatı ödendiğini dolasıyla sorumlulukları kalmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, hasar ve kusur bilirkişisi makine mühendisinin 27/04/2017 tarihli raporunda; kazanın oluşumunda, ... plakalı iş makinesi operatörü ...'nın %85 oranında, ... plakalı kamyon sürücüsü ...'ın %15 oranında kusurlu olduğu, yaya ...'nın kusursuz bulunduğunu, davaya konu araçta 15.121,00-TL hasar, 8.000,00-TL'lik değer kaybı oluştuğu, davaya konu aracın ticari araç olduğu,

araçtaki hasar yoğunluğu dikkate alındığında yenileme ve onarımının 2 ayda tamamlanıp trafiğe çıkabileceği, davacının yaptığı iş, aracın, marka-tipi-modeli-piyasadaki tutunurluğu dikkate alındığında, ayrıca davacı vekilinin delil olarak sunduğu faturalar incelendiğinde, günlük getirisinin, ortalama 150,00-TL olacağı, 60 günlük araç yokluğu nedeniyle oluşan zararın 9.000,00-TL olacağının belirtildiği, Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının 24/11/2017 tarihli raporunda davacı aracının kaza öncesi hasarsız haliyle piyasa değerinin 68.000,00-TL olduğu,

kaza sonrası hasarlı haliyle piyasa değerinin 64.000,00-TL olduğu, araçtaki değer kaybının 4.000,00-TL olduğu, kazanç kaybının ise takdiren 6.000,00-TL olacağı, davalı tarafın iş makinesi operatörü ...'nın %100 oranında kusurlu, davacı taraf kamyon sürücüsü ...'ın ise kusursuz olduğu, davalı tarafın 25.121,00 TL'den sorumlu olacağı ancak 11.308,00-TL'nin davalı ... şirketi tarafından ödenmesi nedeniyle 13.813,00-TL'den sorumlu olduğunun belirtildiği,

Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı 24/11/2017 tarihli raporu ile hasar ve kusur bilirkişisi Makine Mühendisi ... tarafından düzenlenen 27/04/2017 tarihli rapora tarafların itirazları uyarınca davacı tarafa ait ... plakalı araçta dava konusu olay sebebiyle oluşan hasar miktarının davalı ... şirketince yapılan 11.308,00-TL'lik ödeme de dikkate alınarak hesaplanması yönüyle bilirkişiler tarafından düzenlenen 22/01/2018 tarihli raporda ... plakalı araç sürücüsü ...'nın 1. dereceden %85 oranı ile asli kusurlu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %15 kusur oranı ile tali kusurlu olduğu,

yaya ...'nın kusursuz olduğu, dava konusu kaza ile hasarın uyumlu olduğu ve 15.121,36-TL'lik hasar bedelinin makul seviyede bulunduğu, dava konusu aracın 2. el kazasız rayiç değerinin 68.000,00-TL, araçta mevcut kanun ve yönetmelik kapsamında yapılan hesaplamada yaklaşık 2.971,00-TL değer kaybı oluştuğu, söz konusu aracın onarımdan sonraki piyasa rayiç değerinin yaklaşık 65.000,00-TL civarında olacağı, aracın onarım süresinin yaklaşık 30 iş günü olduğu, bu kapsamda kazanç kaybının rayiç çalışma bedeli 150,00 x 30 iş günü = 4.500,00-TL olacağı, toplam zararın 15.121,36-TL + 2.971,00-TL + 4.500,00-TL = 22.592,36-TL olduğu,

davalı tarafın kusur oranına 22.592,36 TL * %85 = 19.203,50 TL'den sorumlu olacağı, ancak 11.308,00-TL'nin sigorta şirketi tarafından ödenmiş olması nedeniyle 19.203,50-TL - 11.308,00-TL = 7.895,50-TL'den sorumlu olduğu davalı sigortalı araç sürücüsünün olaydaki kusur oranına göre davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin 1.545,15-TL, araç kıymet kaybı zararının 2.525,35-TL ve araç mahrumiyet zararının 3.825,00-TL olduğunun belirlendiği anlaşılmakla davacının talebi ile bağlı kalınarak 1.545,15-TL bakiye hasar tazminatının davalı ...'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

davalı ... şirketinden kaza tarihi itibariyle geçerli ZMSS araç başına maddi hasar klozu teminat limitiyle sınırlı olarak 12/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 2.525,35-TL araç kıymet kaybı maddi tazminatı ve 3.825,00-TL araç mahrumiyet zararı olmak üzere toplam 6.350,00-TL maddi tazminatın davalı işleten Belediye'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş; hükme karşı davalı ... vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesine ve neticesinin bu denli ağırlaşmasına davacının çalışma yapılan bir yolda hız limitlerinin üzerinde trafikte seyretmesinin sebebiyet verdiğini, her ne kadar davacının tali kusurlu olduğu yönünde bilirkişi raporları düzenlenmiş ise de davacının bu kusuru kazanın ağır netice ile sonuçlanmasına sebebiyet verdiğinden bu hususun tazminat hesabında göz önüne alınması gerektiğini, mahkemece hükmedilen tazminattan müterafik kusur indirimin yapılması gerektiğini,

mahkemece bilirkişi raporları doğrultusunda dava konusu yapılan aracın günlük çalışma bedelinin 150,00-TL olduğu ve bu nedenle araç mahrumiyetinin 4.500,00-TL olacağı yönünde hüküm kurulmuş ise de günlük 150,00-TL çalışma bedeli brüt olup masraflar yapıldıktan sonra kalan net bedel üzerinden araç mahrumiyetinin hesaplanması gerektiğini, ayrıca aracın onarım süresinin 30 gün gibi uzunca bir süre olarak hesaplanmasının da hayatın olağan şartlarına aykırı olup makul olacak bir sürenin hesaplanması gerektiğini,

ayrıca mahkemece araç mahrumiyet bedelinin red edilen kısmı için davalı ... lehine vekalet ücreti takdir etmesi gerekirken bu hususta bir hüküm kurulmamasının da hatalı olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davalı ... vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı, değer kaybı ve kazanç kaybı istemine ilişkindir.

Davacı vekili 08/04/2016 tarihinde meydana gelen kaza sonucu davacıya ait aracın hasar gördüğü, araçtaki hasar bedelini, ticari kazanç kaybını, hasara bağlı olarak oluşan değer azalması zararının tazmini istenmiştir. Mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı ... Belediyesi vekili tarafından kusur oranları, tamir süresi, kazanç kaybı ve kazanç kaybına ilişkin davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden istinaf edilmiştir.

Dava konusu kazanın, davalı ... tarafından asfalt kazıma ve yol yapım çalışması nedeni ile yolun sağ şeridinin trafik levhaları ve hunilerle kapatılarak yol çalışmasının yapıldığı, sol şeridinin ise trafiğe açık olduğu kısımda; davalı belediyeye ait iş makinesinin kazıma aparatının sola doğru trafiğe açık şeride doğru çevirdiği sırada, aparatın uç kısmı ile solundan trafiğe açık şeritten doğru seyreden davacıya ait kamyonun sağ yan ve sağ kasa kısmına çarpması, çarpmanın etkisiyle kamyonun seyir yönünde sağa doğru savrularak,

sağ taraftan yoldan çıkarak ön sağ kısmı ile yaya kaldırımı üzerinde yürüyen yayaya ve Ağız Diş Sağlığı merkezinin beton duvarına çarpması sonucu meydana geldiği; anlaşılmıştır.

Hazırlık aşamasında alınan 22.05.2016 tarihli bilirkişi raporu, eldeki davada alınan uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 27.04.2017 tarihli rapor ve 22.01.2018 tarihli uzman bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporlarda davacı araç sürücüsünün tali kusurlu (%15), davalıya ait iş makinasının sürücüsünün ise asli kusurlu (%85) olduğu belirlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı ... şirketi tarafından yaptırılan ve ödemeye esas alınan 30.07.2016 tarihli eksper raporu, davacıya ait araç resimleri, onarım faturaları (18.05.2016 ve 17.06.2016 tarihli) ve aracın ticari amaçla kiralandığına ilişkin fatura bedelleri değerlendirilerek belirlenen 30 günlük tamir süresinin ve bu süreye ilişkin günlük 150,00-TL ticari kazanç kaybının dosya içeriği ve mevcut delil durumuna uygun olması nedeniyle anılan süre ve miktar üzerinden hesaplama yapılan 22.01.2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunun hükme esas alınması,

davalının kusuru oranında davanın kısmen kabulünde ve reddedilen miktar üzerinden AAÜT’nin 13/2 maddesi gereğince davalı ... lehine hükmedilen vekalet ücretinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... Belediyesi vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı ve ilk derece mahkemesi kararı usul ve esas yönünden yasaya uygun bulunduğundan, adı geçen davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.nın 3531-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.