Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/1043 K.2023/1014

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili. 17.10.2013 tarihinde dava dışı sürücünün idaresinde olup davalı ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan ... plakalı otobüs ile davacının içinde yolcu olarak bulunduğu dava dışı sürücünün idaresinde olup davalı ...

Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı otobüsün çarpışmaları sonucunda meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını, kaza ile ilgili ceza soruşturması başlatıldığını ve alınan bilirkişi raporunda ... plakalı araç sürücüsünün asli, ... plakalı araç sürücüsünün tali kusurlu olduğu tespitine yer verildiğini ve ceza davasının halen derdest olduğunu, davalı sigorta şirketlerine yapılan başvurudan sonuç alınamadığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL bakıca gideri tazminatının davalılardan poliçe limitleri dahilinde kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında sürekli iş göremezlik tazminatını davalı ... Sigorta AŞ yönünden 24.439,27 TL, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 10.437,97 TL, geçici iş göremezlik tazminatın davalı ...

Sigorta AŞ yönünden 2.023,29 TL, ... Sigorta AŞ yönünden 867,13 TL, bakıcı gideri talebini davalı ... Sigorta AŞ yönünden 715,05 TL, ... Sigorta AŞ yönünden 306,45 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı (...) ... Sigorta AŞ vekili, davalının yolcu olarak bulunduğu aracın yolcu taşımacılığında kullanıldığını, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince öncelikle taşımacılık sigortasına başvurulması gerektiğini, kusur oranlarının tespiti ile davacının yaralanmasında sigortalı araç sürücüsünün kusurunun olup olmadığının tespiti gerektiğini, davacıya SGK tarafından rücuya tabi ödeme yapılması halinde indirim yapılması gerektiğini, maluliyetin Adli Tıp Kurumu tarafından belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinin teminat kapsamında olmadığını, davacının emniyet kemeri takmayarak gerekli önlemleri almamış olması halinde müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, kazaya karışan aracın şehirlerarası taşımacılık yaptığını, öncelikle zorunlu taşımacılık ve zorunlu ferdi koltuk sigorta poliçesinden zararın karşılanması gerektiğini, ... plakalı aracın taşımacılık sigortası bulunduğunu, davacı hakkındaki Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen rapordaki bacakta kısalık ve eski geçirilmiş sol ayak tibia fibula kırığının kaza ile ilgisi bulunmadığını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talebinin poliçe kapsamı dışında olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazası nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkin olduğu,17.10.2013 tarihinde davacının içinde yolcu olarak bulunduğu davalı ... Sigorta A.Ş.'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı bulunan ... Plaka sayılı otobüs ile dava dışı sürücünün idaresinde olan davalı ...

Sigorta AŞ'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı araç ile çarpışması neticesinde meydana gelen kazada, davacının Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 25.05.2018 tarihli rapor uyarınca vücut genel çalışma gücünden % 6 oranında kaybettiği, 90 gün süreyle geçici iş göremezlik halinde kaldığı ve 30 gün süre ile bir başkasının bakımına ihtiyaç duyacak şekilde yaralandığı, kusura ilişkin alınan 27.04.2020 tarihli bilirkişi raporunda ... özel plakalı ... marka yolcu otobüsünün dava dışı sürücüsü ...'ın trafik kazasının oluşumunda % 70 oranında kusurlu olduğu,

... plakalı ... ait ... marka yolcu otobüsünün dava dışı sürücüsü Murat Odabaşı'nın ise trafik kazasının oluşumunda % 30 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, aktüer bilirkişi raporunda davalı ... Sigorta AŞ, yönünden 24.439,27 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.023,29 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 715,05 TL bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı, davalı ...

Sigorta AŞ, yönünden 10.473,97 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 867,13 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 306,45 TL bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı, buna göre davalı sigorta şirketlerinin sorumlulukları nispetinde davacının oluşan bu maddi zararını gidermekle yükümlü olduğu gerekçeleriyle davanın kabulü ile 27.177,61 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş'den 07.07.2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle tahsili ile davacıya verilmesine, 11.647,55 TL'nin davalı ...

Sigorta A.Ş'den 04.08.2016 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvurusunda, dava dilekçesinde belirtilen ... plakalı aracın 03.03.2013/03.03.2014 tarihleri arasındaki dönemde dava dışı ...

Sigorta nezdinde taşımacılık poliçesi bulunduğunu, talebin öncelikle zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasına yöneltilmesi gerektiğini, davacıda kazaya bağlı olarak sürekli maluliyet oluşmadığını, hükme esas alınan maluliyet raporundaki tespitler ile kaza sonucunda oluşan yaralanma arasında illiyet bağı bulunmadığını, davalı şirketin üçüncü kişilerin uğradığı bedeni zararlardan sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu ve kusur tespiti yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri talebinin poliçe kapsamında olmadığını ve taleplerin reddi gerektiğini,

davacının öncelikle bakıma muhtaç olup olmadığının tarafsız hekim bilirkişilerce tespiti gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda; Dava, trafik kazası sonucunda yaralanma nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri taleplerine ilişkindir.

Davacı vekili, 17.10.2013 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı ... Sigorta AŞ'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı otobüs ile davalı ...

Sigorta AŞ'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı otobüsün çarpışması sonucunda meydana gelen kazada davacının yaralandığını belirterek maddi tazminat talebinde bulunulmuş, mahkemece Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Adi Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 25.05.2018 tarihli rapor uyarınca Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre davacının % 6 oranında çalışma gücünde azalma olduğu, iyileşme süresinin 90 güne kadar uzayabileceği ve 30 gün süreyle bakıma muhtaç olduğunun belirlendiği,

bu rapor esas alınarak düzenlenen aktüer bilirkişi raporundaki hesaplamalar esas alınmak ve kusur durumu da gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

1-Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Davanın davacının 17.10.2013 tarihinde geçirdiği trafik kazası nedeniyle yaralanması nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkin olduğu, davacı hakkında kaza sonrasında düzenlenmiş 18.10.2013 tarihli genel adli muayene raporunda "dudakta kesi" olduğu, Edremit Devlet Hastanesince düzenlenen 07.01.2014 tarihli raporda trafik kazası sonrasında hastanın "sağ zigoma kırığı ve üst dudak yaralanmasının" değerlendiği ve rapor düzenlendiği,

ne var ki hükme esas alındığı anlaşılan Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 25.05.2018 tarihli raporunda davacının 17.10.2014 tarihinde araç içi trafik kazası geçirdiği, dudağı ikiye ayrıldığı, elmacık kemiği kırıldığı, sol gözünde, sol bacağında kırık olduğu, alçı uygulandığı, sol bacağında 2 cm kadar kısalık oluştuğu, yürürken aksamaları olduğu,

soğuk havalarda ağrıları olduğu şeklindeki tespitlere yer verildikten sonra pelvis ve alt ekstremite arızalarına dayalı olarak meslekte kazanma gücü kaybı oranının %6 olduğu iyileşme süresinin 90 güne kadar uzayabileceği ve 30 gün süreyle bakıma muhtaç olduğunun belirlendiği, maluliyetin tespitine esas alınan yaralanmalar ile kaza sonrasında düzenlenen tedavi belgelerindeki tespitler arasında farklılıklar bulunduğu,

ayrıca hükme esas alınan rapordaki kaza tarihi ile davaya konu edilen trafik kaza tarihinin farklı olduğu anlaşılmakla, bu durumda davacının dava konusu kaza sonucu yaralanmasına ilişkin tüm tedavi evrakları getirilerek maluliyet raporunda belirtilen yaralanması ile 17.10.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazasındaki yaralanması arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı,

bir başka ifade ile maluliyete esas yaralanmanın 17.10.2013 trafik kazasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı konusunda Adli Tıp Kurumu ya da Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru değildir.

2- Olay tarihinde yürürlükte bulunan 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Kanunun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır.

Davalı sigorta şirketi vekili davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı otobüsün dava dışı ... Sigorta AŞ nezdinde kaza tarihinde geçerli taşımacılık poliçesi bulunduğunu belirttiği, bu durumda kaza tarihi itibariyle davacının yolcu olarak bulunduğu otobüsün zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunup bulunmadığının ... Sigorta AŞ ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden sorularak tereddüte yer bırakmayacak biçimde açıklığa kavuşturulması ve ondan sonra davalının zarardan sorumlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.