Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/1426 K.2023/965

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ...vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 19.01.2017 tarihinde zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi bulunmayan dava dışı ...’ın sevk ve idaresindeki ...plakalı araçla bulvara kırmızı ışıkta girmesi ile bulvar üzerinde düz seyreden davalı ...

AŞ’ne zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...’ün sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla şerit ihlali yaparak sol şeride geçmesi üzerine, aynı istikamette seyreden davacıların oğlu ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ...’ün sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpmamak için sol tarafa manevra yaptığı sırada direksiyon hakimiyetini kaybetmesiyle aracın yol kenarındaki inşaata ait 9 metre yükseklikteki çukura düşmesi sonucu desteğin vefat ettiğini, trafik kazası tespit tutanağına göre ... ve ...’ın kusurlu bulunduklarını, 1995 doğumlu müteveffanın kaza tarihinde ...

Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olduğunu, davalılara 22.08.2017 tarihinde tazminat talebiyle başvuru yapıldığını, davalı ...

Sigorta AŞ tarafından davacılara 45.115,35 TL tazminat ödenmesi teklif edilmiş ise de teklif edilen tutarın düşük olması nedeniyle alınmadığını belirterek HMK’nun 107 maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacı anne ... için 1.000 TL,baba ... için 1.000 TL olmak üzere toplam 2.000 TL destekten yoksun kalma tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan kazaya sebebiyet veren araçların kusurları nispetinde tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

02.02.2021 tarihli bedel arttım dilekçesi ile davalı ...yönünden talebini anne ... yönünden 173.131,61 TL’ye baba ... yönünden 156.868,39 TL’ye yükseltmiş, 08.03.2021 tarihli dilekçesi ile davalı ... Sigorta A.Ş ile ödeme nedeniyle sulh olduklarını,yargılama gideri vekalet ücreti talepleri bulunmadığını belirterek ... Sigorta AŞ yönünden davadan feragat ettiklerini, ...yönünden davaya devam ettiklerini bildirmiştir.

Davalı ...vekili, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu; davanın sürücü ... ile işleten ...’a ihbarını,...plakalı aracın trafik sigorta poliçesinin araştırılmasını,davacı tarafça 19.01.2017 tarihli kazaya ilişkin olarak dava öncesinde davalı kuruma başvuru yapıldığını, davacının zararının hesaplandığını ödeme yapılmak üzere davacıdan ibraname ve hesap bilgilerinin talep edilmesine rağmen gönderilmeyip dava açıldığını bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddini, davacıların üçüncü kişi sıfatına haiz olmaması nedeniyle tazminat talep etme hakları olmadığını, kusur yönünden ATK’dan rapor alınmasını,

zarar hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, ...’nın poliçedeki teminat limiti ve kusur oranı ile sorumlu olduğunu, dava tarihinden itibaren yasal faiz istenebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur..

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, ... plakalı aracın 26.04.2016-26.04.2017 vadeli ZMMS poliçesi 330.000 TL limitle davalı şirkete sigortalı olduğunu, davacıların dava öncesi davalı şirkete yapılan başvurusuna istinaden 4100568828/2 numaralı hasar dosyasının açıldığını, yapılan inceleme neticesinde davacılara 41.1154,35 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat hesabı yapıldığını ancak davacıların ödemeyi kabul etmeyerek dava açtığını, davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, tazminat hesabının asgari ücret üzerinden yapılması gerektiğini, avans faiz talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın 19.01.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıların desteği ...'nın vefat etmesi sebebiyle destekten yoksun tazminatına ilişkin olduğu, davacıların müteveffanın anne ve babası olup desteğinden yoksun kaldığı, trafik kazasında sigortasız araç sürücüsü ...'ın %70, davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü ...'ün %20, sürücü ...'ın %10 oranında kusurlu oldukları, hükme elverişli bilirkişi raporunda davacıların destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...yönünden davacı ... için 173.131,61 TL, davacı ... için 156.868,39 TL olarak hesaplandığı, diğer davalı ...

Sigorta AŞ Yönünden açılan davadan feragat edildiği anlaşılmakla dava ve ıslah dilekçesi kapsamında davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 173.131,61 TL, davacı ... için 156.868,39 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 06.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...ndan alınarak davacılara verilmesine,davalı ...

Sigorta AŞ yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş; hükme karşı davalı ...vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın yasa ve usule aykırı olduğunu, kaza tarihi 19.01.2017 olduğundan, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren trafik sigortası genel şartlarının davada uygulanması ve 2918 Sayılı Yasanın 97.maddesindeki değişikliğe göre dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacı tarafça, 19.01.2017 tarihli kazaya ilişkin olarak, dava öncesinde davalı kuruma başvuruları üzerine davacıların zararının hesaplandığını, hesaplanan tazminatın ödenebilmesi için davacı taraftan ibraname ve banka hesap bilgileri talep edildiğini, ancak kurum tarafından ödeme yapılacağı halde işbu dava açılmış olduğundan, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini,

Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmasında, TRH-2010 tablosunun kullanılması halinde uygulanacak teknik faizin (iskonto oranı) 1,8 olması gerektiğini,ancak, bilirkişi raporu hazırlanırken bu usule uygun hesaplama yapılmadığını, mahkemece bu bilirkişi raporuna göre karar verildiğinden kararın yasaya aykırı olduğunu, ayrıca mahkemece tayin edilen bilirkişinin, aktüer sıfatına sahip olmayıp belirtilen kıstaslara ve hesaplama yöntemlerine aykırı şekilde rapor düzenlediğini, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu,

müteveffa için meslek odasından emsal ücret araştırmasına göre müteveffanın aylık gelirinin TUİK verilerine göre belirlenerek aktüer hesabı yapılmış olmasının hatalı olduğunu, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlar sonrası kazalarda vergilendirilmiş gelire göre hesaplama yapılması gerektiğini, bu nedenle dosyada maaş bordrosu vs. belge olmaması halinde emsal ücret araştırmasına göre veya TÜİK verilerine göre değil asgari ücrete göre hesaplama yapılması gerektiğini hesaplanan tazminata başvuru tarihinden değil, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini,

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya ödenmiş veya ödenen rücuya tabi tazminat miktarı tespit edilerek davalı kurum tarafından ödenecek tazminattan mahsup edilmesi gerekirken bu yönde araştırma yapılmadığını belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE HMK 355 madde gereğince istinaf talebinde bulunan davalı ...vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 19.01.2017 tarihinde Zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi bulunmayan dava dışı ...’ın sevk ve idaresindeki ...plakalı araçla bulvara kırmızı ışıkta girmesi sonucu bulvar üzerinde düz seyreden davalı ...

AŞ’ne zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...’ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın şerit ihlali yaparak sol şeride geçmesi üzerine, aynı istikamette seyreden davacıların oğlu ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ...’ün sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpmamak için sol tarafa manevra yaptığı sırada direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu aracın yol kenarındaki inşaata ait 9 metre yükseklikteki çukura düşmesi sonucu desteğin vefat ettiğini, trafik kazası tespit tutanağına göre ... ve ...’ın kusurlu bulunduklarını, 1995 doğumlu müteveffanın kaza tarihinde ...

Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi olduğunu belirterek müteveffanın annesi ve babası olan davacılar için destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan kazaya sebebiyet veren araçların kusurları nispetinde tahsiline karar verilmesini talep etmiş. 02.02.2021 tarihli bedel arttım dilekçesi ile talebini anne ... yönünden 173.131,61 TL’ye baba ... yönünden 156.868,39 TL’ye yükseltmiş. 08.03.2021 tarihli dilekçesi ile davalı ...

Sigorta A.Ş ile ödeme nedeniyle sulh olduklarını, yargılama gideri vekalat ücreti talepleri bulunmadığını belirterek ... Sigorta AŞ yönünden davadan feragat ettiklerini, ...yönünden davaya devam ettiklerini bildirmiş; mahkemece dava konusu trafik kazasının oluşumunda desteğin %10, davalı sigortasız araç sürücünün %70, diğer araç sürüsünün %20 kusurlu olduğu, ...

Sigorta AŞ yönünden davadan feragat edilmesi nedeniyle davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 173.131,61 TL, davacı ... için 156.868,39 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 06.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...ndan alınarak davacılara verilmesine, davalı ... Sigorta AŞ yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davalı ...vekili, davacılar tarafından davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığına, hesaplama yöntemine, bilirkişinin aktüer olmamasına, desteğin gelirine, SGK ödemesine ve faiz başlangıcına yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüştür.

Davalı ...vekili davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de; dava açılmadan önce sigorta şirketine başvuruyu düzenleyen 2918 sayılı KTK.nın 97. Maddesinde; “sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması” gerektiği belirtilmiş, bu yazılı başvuruya eklenmesi zorunlu ve dava şartı olan başvurunun yapılmamış sayılmasına neden olacak belgeler belirtilmemiştir. Dosya kapsamına göre, davacılar tarafından dava öncesi her iki davalıya da 22.08.2017 tarihinde başvuru yapıldığı, davalı ...tarafından 25.08.2017 tarihinde hasar dosyasının açıldığı anlaşıldığından, KTK.nın 97. maddesinde belirtilmeyen belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle dava şartının yerine getirilmediğine ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/b maddesinde rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların, bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla ...oluşturulacağı, Yasanın geçici 2. maddesine dayanılarak çıkarılan ...yönetmeliğinin 9/b maddesi uyarınca,

rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararların ...ndan talep edilebileceği düzenlenmiştir. Öte yandan, ...kaza tarihindeki sigorta limiti kadar olan zararlardan, sigortasız araç işleteninin sorumluluğu çerçevesinde zarar görene karşı, kanunda belirtilen zararlardan, sigortasız araç işleteni ve sürücüsü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Mahkemece hükme esas alınan 25.01.2021 tarihli aktüer bilirkişi heyet raporunda, ...

Üniversitesi Rektörlüğü'nün 28.10.20198 tarihli cevabi yazısında müteveffa ...'ın hukuk fakültesi öğrencisi olduğu, fakülteye kayıt tarihinin 01.09.2014 olduğunun belirtildiği, yaşasa idi 4 yıllık eğitim süresini 30.06.2018 tarihi itibariyle tamamlayacağı, Yargıtay kararlarına göre askerlik ve iş arama süreleri de dikkate alınarak destek süresi ve pay hesabı yapıldığı, anne ev hanımı olduğu için babadan 19.01.2017- 30.06.2018 tarihleri arasında %5 yetiştirme gideri düşüldüğü,

Hazine ve Maliye Bakanlığı verileri kapsamında müteveffa, dava konusu kaza olmasaydı ve avukat kadrosunda görev alsaydı aylık net maaşının asgari ücretin ortalama 3,6477 katı; hakim kadrosunda görev alsaydı aylık net maaşının asgari ücretin ortalama 2,8413 katı.

Tüik verilerine göre ise hukuk alanında çalışan bir kimsenin aylık maaşı asgari ücretin 3,9430 katı olduğu, Bakanlık ve Tüik verileri kapsamında tespit edilen oranların ortalaması alınarak müteveffanın gelirinin asgari ücretin 3,4774 katı olduğunun kabulü ile Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereğince PMF yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre sigortasız araç sürüsünün %70, ...

AŞ’ye sigortalı araç sürüsünün %20 kusur oranına göre hesaplama yapıldığında sigortasız araç sürücüsünün %70 kusur oranına göre anne için 302.742,54 TL, baba için 275.210,31 TL olmak üzere toplam 578.952,85 TL tazminat hesaplandığı, 330.000 TL limit üzerinden proporsiyon hesabı yapıldığında anne için 173.131,61 TL, baba için 156.868,29 TL olmak üzere toplam 330.000 TL’den davalı ...nın sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan KTK'nın 90. Maddesinde yer alan “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir” bölümündeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarih 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir.

Bu itibarla, tazminat hesaplanmasında Yargıtay tarafından kabul edilen TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak hak sahiplerinin bakiye muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi ve buna göre tazminat hesabı yapılması gerekir ise de PMF yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi ile hesaplama yapılması davalı ...nın lehine olduğundan bu husus kaldırma sebebi yapılmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, olaya ilişkin alınan aktüer bilirkişi heyet raporunun ve hukuk fakültesi 3. sınıf öğrencisi olan desteğin gelirin (asgari ücretin 3,4774 katı) dosya kapsamına uygun olması, davacılara SGK tarafından yapılan ödeme bulunmaması nedeniyle tazminattan indirim yapılmaması, hükme esas alınan tazminat raporunun istinaf isteminde bulunan davalı lehine olması, davalı ...na 22.08.2017 tarihinde başvuru yapılmış olması nedeniyle 8 iş günü sonrası temerrüde düştüğünden ve araç ticari (...) araç olduğundan 06.09.2017 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ...vekilinin istinaf başvurusunun HMK’ın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.