Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/1811 K.2023/1070

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 17.10.2019 tarihinde dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda meydana gelen kazada araçta yolcu konumunda bulunan davacının kızı ...’ın vefat ettiğini, desteğin ölümü nedeniyle davacının maddi açıdan mağdur olduğunu, kazanın oluşumunda araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, aracın kaza tarihinde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmadığını ve davalının sorumlu olduğunu, davalıya ödeme yapılması ihtarının 03.01.2020 tarihinde tebliğ edildiğini ve 16.01.2020 tarihinde temerrüde düştüğünü, arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamadığını,

tüm denkleştirme nedenleri dikkate alındığını ve araç sürücüsünün tam kusuruna dayanılmadığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının destekten yoksun kalması nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminatın 16.01.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere limit sınırları içinde davalıdan teselsül hükümleri uyarınca davalıdan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında talebini 230.771,54 TL’ye artırmıştır.

Davalı vekili, davalı kuruma geçerli bir başvuru yapılmaksızın dava açıldığını ve başvuru şartı yerine getirilmeden açılan davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddini, dava konu kazaya ilişkin kusur tespitinin Adli Tıp Kurumu tarafından yapılmasını, destekten yoksun kalma tazminatının uzman bilirkişi tarafından hesaplanması ve TRH 2010 yaşam tablosu ve 1.8 teknik faiz dikkate alınması gerektiğini, hesaplanan tazminattan müteveffanın alkollü sürücü tarafından sevk edilen araçta yolcu olarak bulunduğu ve zararın doğmasına,

artmasını engellemek için gerekli güvenlik önlemlerini almadığı için müterafik kusur indirimi yapılmasını, ayrıca hatır taşıması nedeniyle indirim yapılmasını, davacıya SGK tarafından ödenmiş ve rücuya tabi ödemelerin mahsup edilmesini, temerrüt tarihinden itibaren faiz talebi haksız olup dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasında desteğin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğu, dava dışı sürücünün alkolün etkisinde iken köprülü kavşak bölümüne geldiğinde yavaşlamadığı, azami hızı ihlal ettiği, aniden köprülü kavşağın yanından gitmek için direksiyonu sola kırdığı, solda bulunan araca çarpmaktan son anda aracını kurtardığı, arkasından gelen aracı göremediği, en sol şeride geçmek için hamle yaptığı, sol şeritteki aracı görmesi ile birlikte direksiyonu sağa kırmak sureti ile araç üzerinde hakimiyetini kaybederek kazaya sebebiyet verdiği,

oluşan kazada dava dışı sürücü ...'in %100 oranında kusurlu bulunduğu, alkollü sürücünün aracında bulunan desteğin müterafik kusuru bulunduğu ve % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, davacının desteği ile sigortasız araç sürücüsü arasında arkadaşlık bağı nedeniyle ücret karşılığı yapılmayan taşıma nedeniyle % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, aktüer bilirkişi tarafından hesaplanan tazminat miktarının 230.771,54 TL olduğu,

%20 müterafik kusur indirimi neticesinde hak kazanacağı tazminat miktarının 184.617,24 TL olacağı, davacının desteği ile sigortasız araç sürücüsü ... arasındaki arkadaşlık bağı nedeniyle ücret karşılığı yapılmayan taşıma nedeniyle % 20 hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiği bu halde davacının hak kazanacağı tazminat miktarının 147.693,80-TL olduğu gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne, 147.693,80 TL destek tazminatının temerrüt tarihi 16.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

bakiye talebin reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvurusunda, kararın eksik incelemeye dayalı olup destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, Genel Şartlar’a uygun hesaplama yapılmadığını, tazminat hesabının sicile kayıtlı aktüer vasıtasıyla yapılması gerektiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının nazara alınmadığını, SGK tarafından davacıya ödenmiş veya ödenen rücuya tabi tazminat miktarı tesit edilerek tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, aleyhe karar verilmesi halinde ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasında desteğin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 17.10.2019 tarihinde dava dışı sürücünün idaresinde olup zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan ... plakalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda meydana gelen trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan davacının kızı olan ...'ın vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş, mahkemece 29.03.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde alkollü olan dava dışı sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğu, aktüer bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak belirlenen maddi tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.1.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Bu itibarla, tazminat hesaplanmasında Yargıtay tarafından kabul edilen TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak hak sahiplerinin bakiye muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi ve buna göre tazminat hesabı yapılması gerekir.

Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, 17.10.2019 tarihinde zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan ve dava dışı sürücünün idaresindeki ... plakalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda meydana gelen trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan davacının kızı ...'ın vefat ettiği, davanın destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle açıldığı, kaza tespit tutanağı, soruşturma evrakı ve oluşa uygun olarak düzenlenen kusura ilişkin 29.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda dava dışı sürücünün mahal koşullarına göre seyretmediği,

aniden köprülü kavşağın altından gitmek amacıyla sol şeride geçtiği, bu sırada solda bulunan araç ile çarpışmaktan son anda kurtulduğu, ancak solundaki aracın arkasından gelen ve en sol şeritte kendi yolundan ilerleyen aracı görmediği, kendisinin de en sol şeride geçmek için hamle yaptığı sırada aracı görmesi üzerine sağa kırdığı esnada direksiyon hakimiyetine kaybettiği ve kazanın meydana gelmesinde % 100 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 27.02.2020 tarihli cevabi yazısında davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığının bildirildiği,

hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda davacı için 230.771,54 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı, hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur ve %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle tazminat tutarının147.693,80 TL olarak belirlendiği, aktüer bilirkişi raporunun Yargıtay uygulamalarına uygun olarak düzenlendiği, gerekçeli ve denetime elverişli olup hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan temerrüt tarihine ilişkin istinaf talebinin incelenmesinde.

26.04.2016 tarihinde 2918 Sayılı Yasanın 99. maddesinde yapılan değişiklik ile getirilen "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası Genel Şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi gereğince, sigortanın temerrüdü için Genel Şartlarda belirtilen belgeler ile sigorta şirketine müracaat zorunludur.

Davacı vekili tarafından davalı Güvence Hesabına 03.01.2020 tarihinde başvurulmuş olduğu ve 2918 sayılı Kanun'un 99. maddesi hükmü nazara alınarak belirlenen tazminatın 16.01.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davalı ... vekilinin açıklanan nedenlerle yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun aynı Kanun'un 353/1.b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.