Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/2402 K.2024/62

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 02.09.2019 tarihinde davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın, davacının idaresindeki araca çarptığını, kaza sonucu davacının yaralandığını, davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, davalı ... şirketine yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını belirterek HMK'nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 9.800,00 TL sürekli iş göremezlik,

100,00 TL geçici iş göremezlik ve 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere 10.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 02.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 27.05.2021 tarihli değer artırım dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatını 344.809,51 TL, bakıcı gideri tazminatını 5.116,80 TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili, ... plakalı aracın davalı şirket tarafından sigortaladığını, davalı şirketin sorumluluğunun ancak sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması halinde kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davalı şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddini, kaza sırasında davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığı araştırılarak müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, geçici iş görmezlik zararı ile geçici bakıcı gideri tazminatının sigorta poliçesi kapsamında olmadığını, kaza tarihin itibaren tazminat talep edilemeyeceği gibi avans faizi talebinin de haksız olduğunu bildirerek haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece toplanan delillere göre, davanın trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğu, 02.09.2019 tarihinde ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davacı ...'un sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın çarpışması sonucunda kazanın meydana geldiği, kaza sırasında ... plakalı araç sürücüsü olan davacının kusurunun bulunmadığı, olayın meydana gelişinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacının %12,2 oranında iş gücünü daimi olarak yitirdiği ve 9 ay süre geçici iş göremez hale geldiği ve 2 ay süre ile bakıcıya muhtaç olduğu,

davacı memur olduğundan geçiçi iş görmezlik zararının bulunmadığı, kalıcı iş görmezlik zararının 344.809,51 TL ve bakıcı gideri alacağının 5.116,80 TL olduğu ve bunun poliçe teminat limitleri için kaldığı, davacının kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olmadığı davalı ... tarafından ispatlanamadığından müterafik kusur indirimi yapılmasına gerek olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile,

344.809,51 TL sürekli iş görmezlik tazminatı ile 5.116,80 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere 349.926,31 TL'nin temerrüt tarihi 06.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, geçici iş görmezlik tazminatına ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacı ...'un maluliyetinin "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" ekindeki cetveller esas alınarak tespit edildiğini, davacının kalıcı maluliyeti söz konusu ise, maluliyetin “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre tespit edilmesi gerekirken hatalı yönetmeliğe göre maluliyet tespitinin yerinde olmadığını, ZMSS genel şartlarına göre geçici bakıcı giderlerinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, davacının uğramış olduğu geçici iş göremezlik,

bakıcı gideri ve hastane masraflarından SGK sorumlu olup bakıcı gideri bakımından davalı şirket aleyhine 5.116,80 TL bakıcı giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, %1,8 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplamanın %10 artış %10 iskontolu progresif rant yöntemiyle değil %1,8 teknik faizli devre başı ödemeli belirli süreli rant ((nx−nx+n)/dx) yöntemi kullanılarak yapılması gerekirken hatalı hesap raporu esas alınarak hüküm kurulmasının yerinde olmadığını, faiz başlangıç tarihinin davacının eksik evrak ile yaptığı başvuru tarihinden sekiz iş günü sonrası olarak kabul edilmesinin doğru olmadığını,

kabul anlamına gelmemekle beraber usulüne uygun şekilde yapılmayan başvurunun değil, dava tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilerek dava tarihinden itibaren alacağa faiz işletilmesini, mahkemece hesaplanan tazminata avans faiz işletilmesinin kabul etmediklerini, poliçede yer aldığı üzere, davalı şirket nezdinde sigortalı araç hususi araç olup haksız fiil hükümleri uyarınca tazminat talebinde uygulanacak faizin yasal faiz olduğunu ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Davalı vekilinin HMK.nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın, davacının idaresindeki araca çarparak davacının yaralanmasına neden olduğunu belirterek maddi tazminat talep etmiş mahkemece geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebinin kabulüne karar verilmiştir.

1-Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, davacı ...’un kaza nedeniyle oluşan daimi maluliyet oranının belirlenmesi için Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından rapor alındığı, raporda, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri esas alınarak davacıda %12,2 oranında daimi maluliyet belirlendiğinin mütalaa edildiği, belirtilen oran esas alınarak aktüerya raporu alındığı görülmüştür.

Oysa, kaza tarihi olan 02.09.2019 tarihinde Yargıtay uygulamalarına göre Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmakta olup davacının bu yönetmelik hükümlerine göre daimi maluliyet oranının belirlenmesi için Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yerleşik Yargıtay uygulamalarına uygun olmayan adli tıp raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmamıştır.

2-Mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda tazminat hesabına esas alınan gelirinin belirlenmesinde 2019 yılı 8.ve 9. aya ait maaş bordrosunda belirtilen gelirin ortalamasının asgari ücrete oranlanarak asgari ücretin 2,35 katı gelir elde ettiğinin kabulü ile hesaplama yapılmış ise de, davacının sağlık memuru olarak çalıştığı gözetildiğinde hesaplamaya esas alınacak gelirinin net olarak belirlenmesi mümkün olduğundan kaza tarihinden 3 ay öncesinden itibaren rapor tarihine kadar olan tüm maaş bordroları ve ek ödemelere ilişkin tüm belgeler getirtilerek gelirin belirlenmesi ve soncuna göre aktif dönem için hesaplama yapılması gerekirken davacının gelirinin asgari ücrete oranlanarak tespit edilmiş olması isabetli görülmemiştir.

3-Mahkemece 28.09.2020 tarihli tensip tutanağı ile ön inceleme duruşma günü olarak 26.01.2021 tarihi belirlenmiş, tensip tutanağında maluliyet raporu alınmasına yönelik ara karar oluşturulmamasına rağmen, davacı vekilinin talebi üzerine davacının maluliyetinin tespiti için maluliyet raporu alınması yönünde mahkeme tarafından müzekkere yazılmış, 26.01.2021 tarihinde ön inceleme duruşması yapılmış, ön inceleme duruşmasında bilirkişi incelemesine yönelik ara karar kurulmayarak yeni duruşma günü 25.05.2021 tarihi olarak belirlenmiş,

davacı vekilinin talebi üzerine duruşma dışı verilen 04.03.2021 ara karar ile dosyanın kusur bilirkişisi ile aktüerya uzmanı bilirkişisine verilerek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi raporunun dosyaya sunulması üzerine taraflara tebliğ edilmiş ise de, duruşma günü verilmiş olmasına rağmen duruşma günü beklenmeksizin duruşma dışı ara karar ile bilirkişi raporları alınmasına karar verilmiş olması duruşma ve yargılamaya ilişkin usul kurallarına aykırı olduğu gibi tarafların HMK.nın 27. Maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını,

HMK.nın 28. Maddesinde düzenlenen duruşma ve kararların aleniyeti ilkesini ve tarafların savunma haklarının kısıtlayacak şekilde yargılama yapılmış olması da nedeniyle doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.