Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1544 K.2024/966

. T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

26. HUKUK DAİRESİ

.

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

.

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/03/2022

NUMARASI :....

DAVANIN KONUSU

Manevi Tazminat

KARAR TARİHİ : 05/07/2024

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 16/07/2024

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 25.08.2017 tarihinde davalı ...’e ait olup davalı ... idaresindeki ve davalı ... şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı otobüs ile yolcu taşırken durduğu esnada yolcu konumunda olan davacının araçtan inerken otobüsün hareket etmesi sonucunda yaralandığını, ceza dosyasında ibraz edilen 17.10.2017 tarihli bilirkişi raporunda sürücünün asli kusurlu olduğu davacının kusursuz olduğunun belirtildiğini, yargılama sonunda davalı sürücünün cezalandırıldığını, davacının kazada ağır şekilde yaralandığını ve psikolojik rahatsızlıklar meydana geldiğini, sürekli ve geçici iş göremezliğe maruz kaldığını, ...

Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 12/09/2017 tarihli raporunda davacının vücudundaki kemik kırık ve çıkıklarının hayat fonksiyonlarına orta (2) etkileyecek nitelikte olduğu, ...Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 02/09/2020 tarihli raporda davacının Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik uyarınca davacının vücut fonksiyon kaybı oranının % 29 olduğu,

180 gün süreyle geçici iş göremez halde kaldığının tespit edildiğini belirterek davacının yaralanması nedeniyle 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalı ... şirketi poliçe teminat limiti ile sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ..., davayı kabul etmediklerini, kazada tüm kusurun davacıda olduğunu, olayda kusurları bulunmadığını, kaza nedeniyle davacının iddia ettiği derecede malul kalmasının mümkün olmadığını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, davacının tedavi evrakı getirtilerek Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... şirketi vekili, kazaya karışan aracın genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, somut olayda manevi tazminat talep etme koşullarının oluşmadığını, sigortalı araç sürücünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, davacının yasal faiz talep edebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın davalı ...'in sürücüsü, davalı ...'in maliki, davalı ... şirketinin ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacının araçtan inerken yaralanması nedeniyle manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, davacı hakkında ...Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığın tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 02.09.2020 tarihli raporda davacının % 29 oranında vücut fonksiyon kaybına uğradığı, geçici iş göremezlik süresinin 180 gün olduğunun belirlendiği,

kazaya ilişkin Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/1228 Esas, 2018/257 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada otobüs sürücüsünün % 100 oranında kusurlu davranışı ile kazaya sebebiyet verdiğinden cezalandırılmasına kesin olarak karar verildiği, manevi tazminatın takdirine ilişkin ilkeler nazara alınarak davanın kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın, davalı sigortadan 14.04.2021 tarihinden, davalılar ... ve ...'den kaza tarihi 25.08.2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı ... şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... şirketi vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, davacının maluliyeti göz önüne alındığında hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davacının maluliyet oranı hususunda bir araştırma yapılmadan davacı tarafın tek taraflı olarak aldığı ve dosyaya sunduğu rapor üzerinden değerlendirme yapıldığını, davacı tarafından dosyaya sunulan ...Adli Tıp raporunun içeriğinin ve doğruluğunun teyidi gerektiğini, tespit edilen oranın taraflarınca kabul edilmediğini, bağımsız eksper firması tarafından alınan raporda davacının engel oranının % 3 olduğunu,

mahkemece % 29 özür oranı belirtir rapora göre hüküm verilmesinin hatalı olduğunu, maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu İhtisas dairesi tarafından tespit edilerek manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 25.08.2017 tarihinde davalı ...’e ait olup davalı ... idaresindeki ve davalı ... şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı otobüsün Eskişehir-Seyitgazi-Kırka arasında yolcu taşırken durduğu esnada yolcu konumunda olan davacının araçtan inerken otobüsün hareket etmesi sonucunda meydana gelen kazada yaralandığını belirterek manevi tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ... şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bu hali ile davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklanan manevi tazminat davası olduğu anlaşılmaktadır.

Taşıma sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş ise de.

28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici tanımlanmış "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, ..., vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 73/1. maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir. Ayrıca HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır.

Dava konusu olayda davalı ... şirketi ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de iş bu dava, taşıyan olan davalıya karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir. Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir.

Ayrıca davalı ... şirketi hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir.

Bu durumda davanın, davacı yolcunun, davalı ...’e ait olup davalı ... idaresindeki ve davalı ... şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı otobüsün Eskişehir-Seyitgazi-Kırka arasında yolcu taşıması esnasında meydana gelen trafik kazasında yaralanmasından kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkin olması,

taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle davacı ile davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olması ve uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esasına girilerek karar verilmesi isabetli görülmediğinden davalı ... şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının

kaldırılarak göre hususunda karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.