Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1585 K.2024/1043

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Otomotiv Nak.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

19.07.2018 tarihinde, davacı şirkete zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, davacı şirket tarafından diğer davalı ...'e satıldığını, 29.07.2018 tarihinde davalının sevk ve idaresindeki aracın park halindeki... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, davalı sürücünün aracı ile kaza yerinden firar ettiğini, ... plakalı aracın hasarının davacı şirket tarafından giderildiğini, 32.805,34 TL tazminat ödendiğini,

sigortalının olay yerini terk etmesi ve hasarında davalı şirket tarafından karşılanması sebebiyle ödenen tazminatın rücu şartlarının oluştuğunu, bu nedenle Ankara Batı İcra Dairesinin 2019/21355 Esas sayılı dosyası üzerinden davalılara yönelik icra takibi başlatıldığını, borçluların takibe haksız olarak itiraz ettiklerini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin pasif husumet ehliyeti olmadığını, davalı şirketin dava konusu aracı kaza tarihinden önce Konya 18. Noterliğinin 19.07.2018 tarih ve 2366 Yevmiye nolu Araç Satış Sözleşmesi ile diğer davalıya sattığını, aracın satıldığı gün satışın davacı sigorta şirketine bildirildiğini ve davacı şirkete ait sigorta poliçesinin iptal edildiğini, kaza tarihinden önce satış işlemini davacıya bildiren ve sigorta poliçesini iptal ettiren davalı şirketin yasal sorumluluğunun sona erdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ..., cevap dilekçesi sunmamış, duruşmadaki beyanında; araçla kaza yapmadığını, kaçmasını gerektiren hiçbir sebep olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, 29.07.2018 tarihinde meydana gelen kazada davalı ...’in tamamen kusurlu olduğu ve olay yerinden firar ettiği, davalı şirket tarafından söz konusu araç kaza tarihinden önce davalı ...’e satılarak usulünce devredilmiş ise de sigortalının değişmesi nedeniyle düzenlenen iptal ek belgesi kapsamına göre iptalin başlangıç tarihinin 03.08.2018 olduğu ve davalı şirketin prim iadesinin de bu tarih esas alınarak geri ödendiği,

bu halde davalı şirketin de sorumluluğunun devam ettiği, davacı şirketin ödediği bedeli davalılardan rücu şartlarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne, davalıların Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2019/21355 esas sayılı takip dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin, 33.453,25 TL asıl alacak üzerinden ferileri ile birlikte aynen devamına, asıl alacağa takip tarihinden geçerli olmak üzere yıllık %9 yasal faiz yürütülmesine, yasal şartları bulunmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Otomotiv Nak.Tic.Ltd.Şti vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacıya sigortalı, davalı şirkete ait aracın kaza tarihinden önce diğer davalıya satıldığını, satışın davacı şirkete bildirildiğini ve poliçenin iptal edildiğini, kaza tarihi itibariyle davacı şirketin işleten sıfatının kalmadığını, bu nedenle kazada meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davacı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı, davalı şirkete ait aracın diğer davalı idaresinde iken kazaya karıştığını, kazada zarar gören karşı araç için davacı şirket tarafından hasar ödemesi yapıldığını, olay yerini terk nedeniyle ödenen bedelin rücu şartlarının oluştuğunu, bu nedenle davalılara yönelik başlatılan icra takibine davalıların itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava konusu aracın, davacı sigorta şirket tarafından 19.07.2018 - 19.07.2019 tarihlerini kapsayan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin düzenlendiği, sigortalının davalı ... Otomotiv Nak.Tic.Ltd.Şti olduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafça dosyaya sunulan Konya 18. Noterliğinin 19.07.2018 tarihli, 02366 yevmiye nolu araç satış sözleşmesine göre, dava konusu araç davalı ... Otomotiv Nak.Tic.Ltd.Şti tarafından davalı ...’e satılmıştır.

Kaza tespit tutanağına göre, kaza tarihi 29.07.2018 olup araç sürücüsünün kaza yerini terk ettiği, araç malikinin davalı ... olduğunun belirtildiği görülmüştür.

2918 Sayılı KTK'nın 94. maddesinde. "Sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır. Sigortacı, sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde feshedebilir. Sigorta fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerlidir" hükmü ile olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartlarının C.4. “Sigortalının Değişmesi” başlıklı maddesinde.

“Sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan sigortalıyı takip eder. Sigortalının değiştiği her durumda mevcut sözleşme değişim tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer ve ilgiliye gün esasına göre prim iadesi yapılır. Ancak, mevcut sözleşme sigortalının değiştiği tarihten itibaren onbeş gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten için sözleşme yapılana kadar geçerlidir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Dava konusu olayda, davalı şirket aracı, sigorta sözleşmesinin tanzim edildiği gün olan 19.07.2018 tarihinde aracı diğer davalı ...’e satmış ve bir gün sonra 20.07.2018 tarihinde satışı davacı sigorta şirketine ihbar etmiş, davacı sigorta şirketi tarafından, 20.07.2018 tarihinde, saat 09:08’de düzenlenen “Sigortalının Değişmesi Nedeniyle İptal Ek Belgesi” tanzim edilmiştir.

Bu durumda, davalı şirket, kaza tarihinden önce aracı noter sözleşmesi ile diğer davalıya devretmekle işleten sıfatı kalmadığı gibi yine kaza tarihinden önce bu durumu ihbar ederek davacı şirketle yaptığı sigorta sözleşmesi yönünden yükümlülüğünü de yerine getirmiştir.

Her ne kadar, davacı şirket tarafından tanzim edilen “Sigortalının Değişmesi Nedeniyle İptal Ek Belgesi”nde, ek belgenin başlangıç tarihi olarak 03.08.2018 tarihi (kazadan sonraki tarih) gösterilmişse de, bu başlangıç tarihinin davalı şirketin talebi üzerine değil yukarıda açıklanan sözleşmenin feshi halinde 15 gün süresince yeni işleten için geçerli olacağı düzenlemesi gözetilerek davacı şirket tarafından ek belgenin başlangıç tarihi olarak gösterildiği anlaşılmış olup davalı şirket yönünden bağlayıcılığının bulunmadığı,

kaza tarihi itibariyle davacı şirket ile davalı şirket arasında geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle mahkemece, davacı sigorta şirketinin, dava konusu kaza nedeniyle ödediği bedeli davalı şirketten rücuen talep etmesi mümkün olmadığından anılan davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davalı ... Otomotiv Nak.Tic.Ltd.Şti. tarafından yatırılan 571,70 TL istinaf karar harcının talebi halinde davalıya iadesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 104,50 TL tebligat ve posta masrafı ile 220,70 TL istinaf başvurma harcı olmak üzere toplam 325,20 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan tahsili davalıya ödenmesine,

3-Davalı tarafından yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

4-Kararın tebliği, kesinleştirme, harç ikmali işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 12.09.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.