Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1711 K.2024/1368

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Lojistik İnş. Tic. AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 04.03.2017 tarihinde, davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Lojistik İnş.Tic. AŞ.ye ait, davalı ... Sigorta AŞ (yeni unvanı ... Sigorta AŞ) nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı çekicinin, ATV niteliğindeki araca çarparak bu araçta yolcu olarak bulunan davacılar desteği ...’in vefat etmesine neden olduğunu, davalı ...

Sigorta AŞ. tarafından 31.733,00-TL'nin davacılara haricen ödendiğini, murisin vefatı nedeniyle davacıların maddi ve manevi yönden zarara uğradıklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için ayrı ayrı 100,00-TL'den toplam 400,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketinden başvuru tarihi 03.04.2017 tarihinden itibaren, diğer davalılardan olay tarihi 04.03.2017'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline;

davacı eş ... için 200.000,00-TL, davacı çocuklar ..., ... ve ... için 100.00,00'er TL'den toplam 500.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi 04.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Lojistik AŞ.den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş. 15.06.2021 tarihli ıslah dilekçesinde, davacı ...’e ilişkin 100,00-TL olarak açtıkları maddi tazminat talebini 225.290,42-TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş (...

Sigorta A.Ş) vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının hak kaybına uğramaması adına, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve derdestlik itirazlarını sunduklarını, davacı tarafından davalı şirkete başvuru üzerine 31.733,00-TL ödeme yaptığını, şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, bu nedenle haksız davanın reddi gerektiğini, zarar görenin dava açmadan önce yetersiz ödeme gerekçesiyle davalı sigorta şirketine başvuru yapmamasının usule ve yasaya aykırı olduğunu, sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını,

davacının araçta yolcu olarak bulunduğundan dava konusu kazada davacının hatır taşıması kapsamında taşındığının tespit edilmesi durumunda hesaplanacak tazminat tutarından hatır taşıması kapsamında indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın usul ve esastan reddini talep etmiştir.

Davalı ... Lojistik İnş. Tic. AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı şirket araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, davacılar murisinin yolcu olarak bulunduğu ATV aracın sürücüsü ...'ün tam kusurlu olduğunu, ATV aracının tescilsiz olduğunu, ...'ün ehliyetinin olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde desteğin yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün %70 , davalı sürücünün %30 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davacıların destekten yoksun kalma zararının hesaplanması yönünden aktüer bilirkişiden rapor alındığı,17.02.2021 tarihli raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacı eş dışındaki diğer davacılar yönünden destekten yoksun kalma tazminatı koşullarının oluşmadığı,

TBK’nın 56. Maddesi gereğince davacılar lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 216.915,41-TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiil tarihi olan 03.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 330.000,00-TL miktar ve ödeme tarihi olan 08.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine,

kabul dışı kalan talebin reddine, davacılar ..., ... ve ...'in destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin reddine, 80.000,00-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 03.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Lojistik İnş. San. Ve Tic.

AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, kabul dışı kalan talebin reddine, 50.000,00-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 03.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Lojistik İnş. San. ve Tic.

AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, kabul dışı kalan talebin reddine, 50.000,00-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 03.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Lojistik İnş. San. ve Tic.

AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, kabul dışı kalan talebin reddine, 50.000,00-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 03.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Lojistik İnş. San. ve Tic. AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı sigorta şirketi vekili ve davalı ...

Lojistik AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı eş dışındaki diğer davacılar yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddedilmesinin doğru olmadığını, müteveffanın davacı çocuklarına destek olduğunu, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının az olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirketin dava açılmadan önce başvuru üzerine ödeme yaparak sorumluluğunu yerine getirdiğini, davalı şirketin, sigortalının kusuru oranında zarardan sorumlu tutulması gerektiğini, faiz başlangıcının hatalı belirlendiğini, kusur raporuna yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Lojistik İnş.Tic.AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu tutulmaları gerektiğini, ATV araç sürücüsünün ehliyetinin bulunmadığını, bu durumun müterafik kusur teşkil ettiğini, aktüerya raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Lojistik İnş.Tic. AŞ.ye ait, davalı ... Sigorta AŞ nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın, davacılar desteğinin yolcu olarak bulunduğu araca çarparak davacılar desteğinin vefat etmesine neden olduğunu belirterek destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep etmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının kaza tespit tutanağı ve kazanın oluşumu ile uyumlu, kesinleşen ceza yargılamasında belirlenen somut olgulara uygun olması, desteğin kazaya karışan araçta yolcu olarak bulunması nedeniyle kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmaması, desteğin müterafik kusuru bulunduğu ve zararın artmasına etkisi olduğunun davalılar tarafından ispat edilememiş olmasına göre davalılar vekillerinin bu yöne ilişkin istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.

2-Davacı ...’in destekten yoksun kalma zararının hesabına ilişkin hükme esas alınan 17.02.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunun, yerleşik Yargıtay uygulamalarına uygun olarak tanzim edildiği, dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin davacının zararını karşılamadığı anlaşıldığından ödemenin güncelleştirilerek tenzil edilmesinin yerinde olduğu, diğer davacıların müteveffanın çocukları olmakla birlikte davacı ...'ın kaza tarihinde 38 yaşında ve evli olduğu, ...'in 37 yaşında ve evli olduğu,

...'in ise 30 yaşında olduğu anlaşılmakla müteveffanın davacı çocuklarına fiili desteği bulunduğunun ispat edilemediği anlaşıldığından bu davacılar yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verilmesinin isabetli olduğu anlaşılmış, tarafların bu hususlara yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

3-26.04.2016 tarihinde 2918 Sayılı Yasanın 99. maddesinde yapılan değişiklik ile getirilen "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası Genel Şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi gereğince, sigortanın temerrüdü için Genel Şartlarda belirtilen belgeler ile sigorta şirketine müracaat zorunludur.

Somut olayda, dava açılmadan önce davacılar vekili tarafından davalı şirkete başvuru yapıldığı, davacıların destekten yoksun kalma zararlarının tazmin edilmesinin talep edildiği anlaşılmakla mahkemece, davalı şirket tarafından yapılan kısmi ödeme tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilerek bu tarihin hükmedilen tazminata uygulanacak faiz başlangıcı olarak belirlenmesi davalı lehine olduğundan davalı vekilinin bu hususa yönelik istinaf itirazının reddi gerekmiştir.

4-Davacıların manevi tazminat istemi TBK’nın 56. maddesine dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır.

Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir.

Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat aynı anda tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır.

Zira, TMK'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Somut olayda, kazanın gerçekleşme biçimi, kazanın meydana gelmesinde kusur oranı, davacıların müteveffaya yakınlık dereceleri ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları birlikte değerlendirildiğinde; davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının, davacılar tarafından duyulan acıyı, çekilen sıkıntıyı hafifletebilecek düzeyde, olayın özelliğine ve manevi tazminatın amacına uygun olduğu kanaatine varılmış, tarafların hükmedilen manevi tazminatların miktarına yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

5- Davacılar vekili dava dilekçesinde tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesinde de teselsül hükümlerine dayanarak dava değerinin ıslah etmiştir. Dava konusu olayda davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın davacılar desteğinin yolcu olarak bulunduğu araca çarpması sonucu meydana gelen kazada desteğin vefat ettiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı sürücünün %30 oranında, davacılar desteğinin yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün %70 oranında kusurlu olduğu, desteğin kusurunun bulunmadığı belirlenmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan 17.02.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunda, davacı ...’in destekten yoksun kalma zararının 248.647,41 TL olarak hesaplandığı, bu miktarın davacı tarafca kabul edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından dava açılmadan önce 08.03.2018 tarihinde davacıya yapılan 31.773,00 TL’nin, rapor tarihine güncelleştirildiğinde 8.375,01 TL işlemiş faizinin eklenmesi gerektiği, buna göre mahsup edilmesi gereken tutarın 40.148,01 TL (31.773,00 TL + 8.375,01 TL) olduğu,

bu tutarın hesaplanan destekten yoksun kalma zararından tenzil edilmesi ile hüküm altına alınması gereken destekten yoksun kalma tazminatının 208.499,40 TL olduğu anlaşılmış olup bu miktara hükmedilmesi gerekirken mahkemece tazminat miktarından ödenen miktarın faizi mahsup edilmeden hüküm kurulmuş olması doğru görülmediğinden davalılar vekillerinin bu yöne ilişkin istinaf sebeplerinin kabulü ile HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Lojistik İnş.Tic.AŞ vekilinin istinaf başvurularının, davacı ... yönünden hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatın miktarı yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Lojistik İnş.Tic.AŞ vekilinin sair, davacılar vekilinin tüm istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

III-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ilgili davalılara iadesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince davacılardan gereken 427,60 TL ilam harcından 80,70 TL harcın mahsubu ile 346,90 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... Sigorta AŞ tarafından yapılan 200 TL tebligat ve posta masrafı ile 220,70 TL istinaf başvurma harcı olmak üzere toplam 400,70 TL istinaf yargılama giderinin, davalı ... Lojistik İnş. Tic. AŞ vekili tarafından yapılan 45,78 TL tebligat ve posta masrafı ile 220,70 TL istinaf başvurma harcı olmak üzere toplam 266,78 TL istinaf yargılama giderlerinin davacılardan alınarak ilgili davalılara verilmesine,

4-Taraflarca yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

5-Kararın taraflara tebliğine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YASA YOLU AÇIK olmak üzere 14.11.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.