Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/2065 K.2024/1235

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29.07.2016 tarihinde, davacının sevk ve idaresindeki 58 YF 838 plakalı aracıyla Kayseri Caddesi - Üniversite istikametinden Sivas Otogar istikametine doğru seyir halinde iken otogar bağlantı kavşağına geldiğinde, bağlantı yoluna girmek isteyen ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada yaralanarak sakat kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla geçici iş göremezlik zararından dolayı 500,00 TL, sürekli iş göremezlik zararından dolayı 500,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 106.692,64 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, kaza yerinin Sivas, davalı şirketin adresinin ise İstanbul olup yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde 04.01.2016 - 2017 vadeli 3141759 no'lu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, şirketin ancak maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde sigortalının kusuru oranında ve poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini, davacı ile sigortalı araç sürücüsü arasında uzlaşma sağlandığını,

CMK 253/19 uyarınca soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağını, müşterek ve müteselsil sorumlu sürücü hakkında dava açılamayacağı durumda davalı şirket aleyhine de dava ikame edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalıya sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 29.04.2021 tarihli raporda Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının özürlülük oranının %5 olduğu, geçici iş göremezliğinin olmadığı, bakıcı ihtiyacının bulunmadığının belirlendiği, aktüer bilirkişiden hesap raporu alındığı,

raporların hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin kabulü ile 106.692,64TL sürekli iş göremezlik tazminatının 06.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, karar verilmiş; karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; soruşturma aşamasında uzlaşma sağlandığından davanın reddi gerektiğini, aktüerya hesabında progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, %1.8 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili davalı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın davacı idaresinde bulunan araca çarpması sonucu davacının yaralandığını belirterek geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin kabulüne, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

1-Davalı vekili, davacı ile sigortalının, dava konusu kaza sonrası ceza soruşturması aşamasında uzlaştıklarını, taraflar arasında uzlaşmanın sağlanması nedeniyle davacının tazminat davası açamayacağını ileri sürmüş ise de;

5721 sayılı CMK'nın 253/19 maddesinde. "Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini defaten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arz etmesi halinde, 171 inci maddedeki şartlar aranmaksızın, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171 inci maddenin dördüncü fıkrasındaki şart aranmaksızın, kamu davası açılır. Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır.

Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Ne var ki, Anayasa Mahkemesinin 26.7.2023 tarihli 2023/43 Esas sayılı kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’un 24. maddesiyle değiştirilen 253. maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin “Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz.” bölümünün Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesi ile iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 153. maddesinde "Anayasa Mahkemesi kararları geriye yürümez" düzenlemesi mevcut olup, buna göre iptal kararlarının geriye etkili olarak sonuç doğurmayacağı ifade edilmiş ise de.

Yargıtay Büyük Genel Kuruluna ait 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İBK'nın gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal kararının, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemeyeceği ancak, devam eden anlaşmazlıkları ve derdest davaları etkileyeceği, buna göre Anayasa Mahkemesinin iptal kararının maddi anlamda kesinleşmiş hükümler dışında kalan davalar yönünden usuli kazanılmış hakkın istisnasını teşkil etmekte olup, buna göre Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi ile birlikte elde bulunan ve kesinleşmemiş tüm davalarda uygulanması gerekir.

Bu itibarla, davalı vekilinin, ceza soruşturmasında tarafların uzlaşması nedeniyle davacıya ödenen maddi tazminat miktarının yasal faizi ile güncellenerek hesaplanan tazminattan düşülmüş olması da gözetildiğinde davalı ... vekilinin bu hususa yönelik istinaf itirazı reddi gerekmiştir.

2-2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. Maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.1.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın

ve 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak belirlenmesi gerekir.

Somut olayda, hükme esas alınan aktüerya raporunda, yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin esas alındığı görüldüğünden davalı vekilinin aktüer bilirkişi raporuna yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden bir hukuka aykırılık görülmediğinden istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b-1.maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.