Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/623 K.2024/514

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Asıl davada dosyasında davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

02.02.2019 tarihinde, davalı ... idaresindeki, davalı ... adına kayıtlı, davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile, davacılar ... ve ...’in çocuğu, davacılar ..., ... ve ...’in kardeşi olan ... idaresindeki motosikletin çarpışması sonucu ...'in vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik baba ... için 1.000,00 TL maddi, 65.000,00 TL manevi, anne ... için 1.000,00 TL maddi, 65.000,00 TL manevi, kardeşler ...,

... ve ... için şimdilik 15.000,00’er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (davalı sigorta şirketinin maddi tazminattan, poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına) karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında talebinin davacı ... için 72.815,49 TL, ... için 63.719,12 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalının sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, kusur oranlarının tespit edilmesi, müterafik kusur durumunun göz önünde bulundurulması gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini savunmuştur.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle, davalı ...’nın kullanmakta olduğu ve şahsına ait sigortalı aracın kurallara uygun olarak sağdan gelen araçları beklemekte iken müteveffa ...’in, aracına sol arka bagaj tarafından çarparak kazaya neden olduğunu her ne kadar kaza tespit tutanağına göre ...’nın kusurlu olduğu tespit edilmiş olsa da müteveffanın hız sınırına uymadığını, kanında 0,1 promil alkol çıktığını, kaza sırasında yarış halinde olduğunun anlaşıldığı, motosikletin tescil belgesinin bulunmadığı, müteveffanın motosiklet ehliyetinin bulunmadığı, kask ve koruyucu tertibatının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, müteveffa ...'in adli tıp muayene raporunda kanında 0,1 promil alkol çıktığını, kaza anında motorların yarış halinde seyrettiğini, ...'in ehliyetinin bulunmadığını, kaza anında kask ve korcuyu tertibatı bulunmadığını, talep edilen manevi tazminatın fazla olduğunu, kendisinin öğrenci olduğunu aylık gelirinin ve mal varlığının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Birleştirilen dava dosyasında davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 02.02.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacılar desteği olan ...'in vefat ettiğini, kaza sonrasında davacıların vefat eden çocuklarının desteğinden yoksun kaldıklarını, davalı sigorta şirketi aleyhine Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/733 Esas sayılı dosyasında açtıkları davada alınan 20.05.2021 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda dava dilekçesinde talep etmedikleri bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağı yönünden fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 43.713,13 TL destekten yoksun kalma tazminatının işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Davacılar vekili, yargılama aşamasında asıl dava ve birleştirilen dava yönünden maddi tazminat taleplerinden feragat ettiklerini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacılar vekilinin maddi tazminat taleplerinden feragat ettiği, kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarının belirlenmesi yönünden alınan bilirkişi raporu ve toplanan delillere göre kazanın oluşumunda davalı ...’nın %75, müteveffa ...’in %25 oranında kusurlu olduğu, TBK’nın 56. maddesi gereğince davacılar lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile asılda davada, davacıların maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile,

davacı ... lehine 15.000,00 TL, davacı ... lehine 15.000,00 TL, davacı ... lehine 5.000,00 TL, davacı ... lehine 5.000,00 TL ve davacı ... lehine 5.000,00 TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL manevi tazminatın, 02.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine; birleştirilen davada, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ve davalı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün asli kusurlu olduğunun anlaşıldığını, davacıların genç yaştaki yakınlarını kaybettiklerini, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın çok az olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece benimsenen kusur raporunu kabul etmediğini, kendisinin kontrollü şekilde kavşaktan geçtiği esnada müteveffanın çok hızlı şekilde gelerek aracının arka yan kısmından çarptığını, diğer bir motosiklet ile yarış halinde olduğunu, kask ve koruyucu tedbirinin bulunmadığını, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatların fazla olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacılar vekili, davalı ... idaresindeki, davalı ... adına kayıtlı, davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın, davacıların desteği ... idaresindeki motosikletle çarpışması sonucu ...’in vefat etmesine neden olduğunu belirterek davalılardan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep etmiş, mahkemece maddi tazminatın feragat nedeniyle reddine, manevi tazminatın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalının, kazanın oluşumunda kusur oranı yönünden hükme esas alınan bilirkişi raporuna yönelik istinaf itirazı bulunmaktadır. Dava konusu kazaya ilişkin kaza tespit tutanağının incelenmesinde, müteveffa ...'in sevk ve idaresindeki tescilsiz motosiklet ile Alparslan Türkeş Bulvarı Başpınar kavşağı istikametinden Osmangazi istikametine seyir halindeyken Alparslan Türkeş Bulvarı ile 1543.

Sokak kavşağına geldiği esnada aracının ön kısımları ile 1543 Sokaktan gelip Alparslan Türkeş Bulvarına giriş yapan davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracının sol arka kısımlarına çarpması neticesi çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda sürücü ...

2918 sayılı K.T.K’nın 57/1-B ( Trafik zabıtası veya ışıklı trafik işaret cihazları veya trafik işaret levhası bulunmayan kavşaklarda bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara ilk geçiş hakkını vermemek) maddesi gereği kusurlu olduğu, sürücü ...'in ise aynı kanunun 52/1-A ( Aracın hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak) maddesi gereği kusurlu olduğunun tespit edildiği, kazaya ilişkin Kırıkkale 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/341 Esas 2020/413 Karar sayılı dosyasında, davalı ...’nın, kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu kabul edilerek taksirle ölüme neden olmak suçundan cezalandırılmasına karar verildiği,

davalı tarafından karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır. Eldeki davada, mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun, kaza tespit tutanağı ve kazanın oluşumu ile uyumlu, ceza yargılamasında kesinleşen somut olgulara uygun olduğu görülmekle davalının kusur oranına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Tarafların, hükmedilen manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf itirazları bulunmaktadır. Davacının manevi tazminat istemi TBK’nın 56. maddesine dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Dava konusu olayda, davalı sürücünün asli kusuru ile kazaya neden olması, olayın gerçekleşme biçimi, davacıların müteveffaya yakınlık dereceleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihinde paranın satın alma gücü ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, ilk derece mahkemesince davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının az olduğu kanaatine varılmış, Dairemizce dosya üzerinden yeniden yapılan değerlendirmede, davacı anne ... için 50.000,00 TL, davacı baba ... için 50.000,00 TL, davacı kardeş ... için 10.000,00 TL; davacı kardeş ... için 10.000,00 TL;

davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin davacılar tarafından duyulan acıyı, çekilen sıkıntıyı hafifletebilecek düzeyde, olayın özelliğine ve manevi tazminatın amacına uygun olacağı takdir edilmiş, davacılar vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmüş, davalının manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf itirazı reddedilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

III-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1- Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 3.074,00 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 849,19 TL'nın mahsubu ile kalan 2.224,81 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir olarak kaydedilmesine,

2-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davacılara iadesine,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan 267,00 TL tebligat ve posta gideri 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 429,10 TL istinaf yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine,

4-Başvuran tarafça yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

5-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 05.04.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.