Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/645 K.2024/573

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 01.11.2018 tarihinde, davalı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı araç ile davacının sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazasında davacının ağır şekilde yaralandığını, geçici ve kalıcı işgöremezliğe maruz kaldığını ve bakım ihtiyacı doğduğunu, davacının uğramış olduğu maddi zararların tazmini için gerekli bilgi ve belgelerle birlikte davalı ...

Sigorta AŞ'ye başvuruda bulunduğunu ve davalı nezdinde 2019311066350/3 nolu hasar dosyası oluşturularak davacıya kısmi ödeme yapıldığını ancak bu ödemenin uğradığı zararları karşılamaktan uzak, fahiş miktarda eksik ve yetersiz olduğunu belirterek HMK'nın 107/2. maddesi uyarınca artırım hakkı saklı olmak üzere sürekli işgöremezlik tazminatı olarak şimdilik 10.000,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatı,

100,00 TL geçici işgöremezlik tazminatı ve 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 10.200,00-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 01.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davacının eksik belgeler ile başvurmuş olması nedeniyle başvuru şartını eksiksiz yerine getirmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, davadan önce davacının kalıcı maluliyeti nedeniyle 27.393,00 TL ödeme yapıldığını ve davalı şirketin ibra edildiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin taleplerinin reddi gerektiğini,

KTK'nın 111. maddesi uyarınca ibranamenin iptal edilebilmesi için ödeme tarihi verileri esas alınarak inceleme yapılması ve yapılan ödemenin açıkça yetersiz olduğunun ortaya konulması gerektiğini, ödemenin yeterli olup olmadığı değerlendirilirken hatır ve müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, dava konusu kazada davacının tam kusurlu olduğunu ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, davacının savcılık aşamasında sigortalı araç sürücüsü ile uzlaşıp uzlaşmadığının tespit edilerek uzlaşmanın tespiti halinde CMK'nın 253/19 maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

faizin ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini savunarak davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; olaya ilişkin Konya Cumhuriyet Başsavcılığının UYAP üzerinden gönderilen 2018/74819 sayılı soruşturma dosyasının incelenmesinde, müştekinin davacı ..., şüphelinin ... olduğu, Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 253. maddesi kapsamında, uzlaştırma faaliyetlerinde bulunulduğu, uzlaşma teklif formunda CMK'nın 253. maddesinde düzenlenen uzlaşmaya ilişkin hükümlerin yazılı olduğu, uzlaşmanın mahiyeti, uzlaşmayı kabul veya reddetmenin hukuki sonuçlarının anlatıldığı, davacının tutanakta imzasının bulunduğu, imza inkarında bulunulmadığı,

07.02.2019 tarihli uzlaşma raporunda mağdur ...’nın şüphelinin, babası olan müşteki ... ve kendisine toplam 14.000,00 TL ödeme yapması halinde şüpheli ile uzlaşmayı kabul ettiği, tarafların uzlaştıklarına dair uzlaşma tutanağının düzenlendiği, taraflarca raporun imzaladığı ve 14.02.2019 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, CMK'nın 253/19 maddesinde.

"Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arz etmesi halinde, 171 inci maddedeki şartlar aranmaksızın, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171 inci maddenin dördüncü fıkrasındaki şart aranmaksızın, kamu davası açılır. Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır.

Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır." şeklinde düzenleme bulunduğu, TBK'nın 166.

Maddesine göre ise, borçlulardan birinin ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmesi halinde, bu oranda diğer borçluların da borçtan kurtulacağı, bu itibarla uzlaşmanın davalı sigorta şirketine sirayet edeceği gerekçesi ile davanın reddine, karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin uzlaşmanın tarafı olmadığını, bu nedenle davalı şirketin bundan yararlanamayacağını, KTK’nın 111. Maddesine göre zarar verenin sorumluluklarını daraltan veya ortadan kaldıran anlaşmaların geçersiz olduğunu, uzlaşmanın hukuki mahiyetinin ve sonuçlarının davacıya izah edilmediğini, uzlaşmanın geçerli olmadığını, uzlaşma tutanağına göre yapılan ödemenin hangi mağdur için ne kadar olduğunun belli olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı şirket nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın, davacı idaresindeki araca çarpması sonucu davacının yaralandığını, malul kaldığını belirterek geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu kazaya ilişkin Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/74819 sayılı soruşturma dosyasında davacı ..., davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü ... arasında Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 253. maddesi kapsamında, uzlaştırma faaliyetlerinde bulunulduğu, uzlaşma teklif formunda CMK'nın 253. maddesinde düzenlenen uzlaşmaya ilişkin hükümlerin yazılı olduğu, uzlaşmanın mahiyeti, uzlaşmayı kabul veya reddetmenin hukuki sonuçlarının anlatıldığı,

... tarafından davacı ... ve babası olan müşteki ...’na toplam 14.000,00 TL ödeme yapması karşılığında tarafların uzlaştıkları, taraflarca uzlaştırma raporunun imzalandığı ve 14.02.2019 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, CMK'nın 253/19 maddesi gereğince, taraflar arasında uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağı, açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılacağı, TBK'nın 166.

Maddesine göre ise, borçlulardan birinin ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmesi halinde, bu oranda diğer borçluların da borçtan kurtulacağı, bu itibarla uzlaşmanın davalı sigorta şirketine sirayet edeceği gerekçesi ile davanın reddine, karar verilmiştir.

CMK'nın 253/19 maddesinde. "Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arz etmesi halinde, 171.maddedeki şartlar aranmaksızın, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171. maddenin dördüncü fıkrasındaki şart aranmaksızın, kamu davası açılır. Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır.

Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 Tarih 2023/43 Esas 2023/141 Karar sayılı kararı ile 5271 sayılı Ceza Mahkemesi Kanunu'nun 06.12.2006 tarihli 5560 sayılı Kanun'un 24. maddesiyle değiştirilen (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin ''Uzlaşmanın sağlanması halinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;...'' bölümünün anayasaya aykırı bulunarak iptaline karar verilmiş olduğundan Anayasa Mahkemesinin iptal kararı değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf sebeplerinin kabulü gerekmiştir.

Danıştay ve Yargıtay tarafından kabul edilen uygulamaya göre “Uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usulü kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesi'nin iptal sonrası oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir.” yönünde değerlendirme yapılmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, karar vermek gerekmiştir.