Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/1163 K.2024/258

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 23.01.2021 tarihinde davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın davacının idaresindeki motosiklete çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun olmadığını, sigortaya yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını belirterek HMK.m.107 gereğince belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 250,00 TL sürekli iş göremezlik, 250,00 TL geçici iş göremezlik, 250,00 TL bakıcı gideri ve 250,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalı şirket nezdinde sigortalı olan aracın karıştığı dava konusu neticesinde uzlaştırma hükümlerinin uygulandığını, davanın uzlaşma nedeniyle sonuçlandığını, eldeki davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece toplanan delillere göre, davanın, trafik kazasından doğan maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, davalı vekili tarafından husumet itirazında bulunulmuş ise de, davacı vekili tarafından davacı adına tazminat ödenmesi talebiyle ... Sigorta AŞ'ye başvuru yapıldığı, arabuluculuk başvurusunun da ...

Sigorta AŞ aleyhine yapıldığı ve 16.04.2021 tarihinde anlaşamama tutanağı düzenlendiği anlaşılmış olup HMK 124/4 madde kapsamında taraf değişikliğinin kabul edildiği, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/17196 sayılı soruşturma dosyasında, savcılık tarafından, Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 253. maddesi kapsamında, uzlaştırma faaliyetlerinde bulunulduğu ve davacı adına davacı vekili maddi, manevi bütün haklarından vazgeçtiklerini beyan ederek edimsiz olarak uzlaşmayı kabul ettiği ve tarafların uzlaştıklarına dair uzlaştırma raporunun düzenlendiği,

uzlaştırma raporunda maddi tazminata ilişkin hakların saklı tutulduğuna dair bir ibarenin bulunmadığı, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca da uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, tarafların Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/17196 sayılı soruşturma dosyasında uzlaştıkları ve 02.12.2021 tarihinde uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, uzlaşma raporunun ilam mahiyetinde olduğu ve uzlaşmanın sağlanması halinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, soruşturma dosyasında uzlaşma sağlanmış olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kimse kazanmadığı bir haktan feragat edemeyeceğinden suç ve cezanın mevcudiyetinin irdelendiği ceza yargılaması ve buna dair savcılık soruşturmasında tarafların uzlaşma sağlayarak daha kazanmadıkları bir haktan feragat etmelerinin mümkün olmadığını, nitekim, Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarih ve 2023/43 E. 2023/141 K. sayılı kararıyla,

"04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 06.12.2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanun’un 24. maddesiyle değiştirilen 253. maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin “Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;…” bölümünün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline oyçokluğuyla 26.07.2023 tarihinde karar verildi." denilerek uzlaşmanın sağlanması halinde tazminat davası açılamayacağına ilişkin kanun hükmünün iptal edildiğini, ayrıca uzlaşma tutanağında, herhangi bir ivaz bulunmamakta olup tazminata esas oluşturacak mahiyette bir uzlaşma sağlanmadığını,

uzlaşma neticesinde bir tazminatın ödenmesinin kararlaştırılmadığını, uzlaşmada tarafın davalı sigorta şirketi olmadığın, mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Davacı vekilinin HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın davacının idaresindeki motosiklete çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını belirterek maddi tazminat talep etmiş mahkemece davacı ile davalıya sigortalı araç sürücüsü arasında savcılık aşamasında uzlaşma sağlandığından CMK'nın 253. Maddesi gereğince davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu kaza nedeniyle açılan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/17196 sayılı soruşturma dosyasında, müştekinin ..., şüphelinin ..., suçun taksirle yaralamaya sebebiyet vermek olduğu, şüpheliye isnat edilen suçun CMK’nın 253. maddesine göre uzlaştırmaya tabi suçlardan olması nedeniyle uzlaştırma hükümlerinin uygulandığı, uzlaşma raporunda, müşteki ... adına vekilinin maddi manevi bütün haklarından vazgeçeceklerini beyan ederek edimsiz olarak uzlaşmayı kabul ettiklerinin belirtildiği uzlaştırma raporunun düzenlendiği, taraflarca raporun imzalandığı, imza inkarında da bulunulmadığı,

taraflara uzlaşmanın hukuki sonuçlarının ve verecekleri kararların hukuki sonuçlarının ayrıntılı olarak açıklandığı, tarafların uzlaştıklarından bahisle 02.12.2021 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca uzlaşma nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.

CMK'nın 253/19 maddesinde. "Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arz etmesi halinde, 171.maddedeki şartlar aranmaksızın, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171.maddenin dördüncü fıkrasındaki şart aranmaksızın, kamu davası açılır. Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır.

Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 Tarih 2023/43 Esas 2023/141 Karar sayılı ilamın da 04/12/2004 ve 5271 sayılı Ceza Mahkemesi Kanunu'nun 6/12/2006 tarihli 5560 sayılı Kanun'un 24. Maddesiyle değiştirilen (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin ''Uzlaşmanın sağlanması halinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;...'' bölümünün Anayasa'ya aykırı olduğundan iptaline karar verilmiş olduğundan Anayasa Mahkemesinin iptal kararı değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf sebeplerinin kabulü gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1.a.6.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, karar vermek gerekmiştir.