Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/1215 K.2025/1264

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08.09.2018 tarihinde, davacının yolcu olarak bulunduğu, ...'ın sevk ve idaresindeki, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunmayan ... plakalı motosikletin tek taraflı kaza yapması sonucu davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya dair haklarız saklı kalmak kaydıyla 4.500 TL daimi maluliyet tazminatının davalı ... başvuru tarihi olan 19.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini 274.070,70 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın oluşumunda kusur oranlarının ve davacının daimi maluliyet durumunun tespiti için adli tıp kurumundan rapor alınmasını, dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faiz oranlarına hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacının daimi maluliyetinin belirlenmesi yönünden Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümünden alınan raporda, davacının kazadan kaynaklanan daimi maluliyetinin %8 oranında olduğunun belirlendiği, davacının sürekli işgöremezlik zararının hesaplanması yönünden aktüer bilirkişiden rapor ve ek raporlar alındığı, alınan ikinci ek raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının, motosiklet sürücüsünün alkollü olduğunu bilerek araca binmesi nedeniyle %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 219.256,56 TL'nin 05.03.2019 tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsiline, karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının gelirine ilişkin SGK kayıtlarına göre davacının 2013 yılında emekli olduğunun anlaşıldığını, bu nedenle gelirinin AGİ hariç asgari ücret kabul edilerek hesaplama yapılması gerektiğini, davacının kısa süreli olarak yurt dışında çalıştığını, oturum izni iptal edildiği için bir daha gidemediğini, davacının maluliyetinin belirlenmesi için adli tıp kurumundan rapor alınması gerektiğini, kusur raporu alınmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, aktüerya hesabında 1.65 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle sürekli işgöremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK’nın 294. maddesi gereğince mahkeme, yargılamanın sona erdiği duruşmada hükmü vererek tefhim eder. Hükmün tefhimi, her halde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur. Zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği hallerde, gerekçeli kararın tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılması gerekir.

HMK’nın 297/2. maddesi gereğince, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Yine HMK’nın 298/2. maddesi gereğince de gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz. Kararın gerekçesi ile hükmün birbirine uyumlu olması gerekir.

Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyetine ve kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasa’nın 141. maddesine de aykırı bir durum yaratır.

HMK'nın 294/3. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara uygun olarak gerekçeli kararın yazılması zorunludur. Esasen, kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan el çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak bulunmamaktadır. HMK'nın 298/2. maddesi uyarınca, gerekçeli karar tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.

10.04.1992 tarih, 1991-7 Esas 1992-4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, hâkimin tefhim etmiş olduğu kısa kararla gerekçeli kararın uyum içinde olması gerektiğini öngörmektedir. Yargı erkinin görev ve yetkisi, Anayasa ile yasaları amaçlarına uygun olarak yorumlayıp uygulamak, keza İçtihadı Birleştirme Kararlarının bağlayıcılığını gözetmekten ibarettir.

Kısa kararla gerekçeli karar ve hüküm arasındaki çelişkiye cevaz verilmemesinin amacı, kamunun mahkemelere olan güveninin sarsılmamasına yöneliktir. Tefhim edilen hüküm başka, gerekçeli karardaki hüküm veya gerekçe başka ise bu durumun, mahkemelere olan güveni sarsacağı tartışmasızdır.

İçtihadı Birleştirme Kararında bu konuya çok büyük bir önem verilmiş, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde, başka hiçbir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın, kararın salt bu nedenle bozulması gerektiğine işaret edilmiştir.

Yapılan açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; dosya içeriği ve UYAP kayıtlarının incelenmesinde, mahkemece, yapılan yargılamanın 21.06.2023 tarihli celsede sonlandırıldığı ve davanın kabulüne, 274.070,70 TL sürekli işgöremezlik tazminatının davalıdan tahsiline karar verildiği, kısa kararın hakim tarafından aynı gün elektronik imza ile onaylandığı görülmüştür.

Ne var ki, daha sonra hakimin, kısa kararda hata yaptığını, bilirkişi tarafından hesaplanan sürekli işgöremezlik zararından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini düşünerek 05.07.2023 tarihinde, kısa karardaki “Davanın kabulüne, 274.070,70 TL’nin…” ibaresinin üzerini çizerek yerine “Davanın kısmen kabulüne, 219.256,56 TL’nin…” ibaresini yazdığı, oluşturulan bu yeni duruşma zaptının aynı gün 05.07.2023 tarihinde UYAP’tan onaylandığı, gerekçeli kararda da, hüküm kısmında, davanın kısmen kabulüne, 219.256,56 TL’nin davalıdan tahsiline karar verildiğinin yazıldığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı Kanun'un 445.

Maddesinde, dava ve yargılama işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirildiği hâllerde UYAP kullanılarak verilerin kaydedileceği ve saklanacağı, yine Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 5. maddesinin 11. fıkrasında güvenli elektronik imzalı belgenin elle atılan imzalı belgeyle çelişmesi hâlinde UYAP’ta kayıtlı olan güvenli elektronik imzalı belgenin geçerli kabul edileceği, anılan Yönetmeliğin "Hükmün Korunması" başlıklı 214 üncü maddesinde de elektronik ortamda hazırlanan hükmün,

hükme katılan hâkimler ve zabıt katibi tarafından güvenli elektronik imza ile imzalanarak UYAP veri tabanında saklanacağı düzenlenmiştir.

Bu nedenle, 21.06.2023 tarihli celsede karar verildikten ve UYAP sistemi üzerinden bu kısa karar onaylandıktan sonra, hatalı şekilde yeni bir kısa karar oluşturulması, oluşturulan geçersiz kısa karara göre gerekçeli karar yazılması usul ve yasaya aykırı olup gerekçeli karar ile geçerli olan ilk kısa karar arasında çelişki oluştuğundan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, HMK’nın 355. Maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan inceleme sonunda; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.